Language/Moroccan-arabic/Grammar/Uses-of-the-Passive/kk

Марокко-араб тілі → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Пассивті қолдану

Кіріспе

Марокко-араб тілінде пассивті конструкцияларды пайдалану - бұл тілді меңгерудің маңызды аспекты. Пассивті сөйлемдер, әдетте, іс-әрекеттің орындалуын немесе объектінің әрекетке ұшырауын көрсету үшін қолданылады. Бұл конструкциялар сөйлемді өзгеше тұрғыда түсінуге мүмкіндік береді және тілді байытады. Пассивті сөйлемдердің қолданылуы әсіресе күнделікті сөйлеу мен жазуда пайдалы, себебі олар сөйлесушіге қажетті ақпаратты тиімді жеткізуге көмектеседі.

Осы сабақта біз пассивті конструкциялардың не екенін, оларды қалай құруға болатынын, және оларды нақты мысалдармен түсіндіреміз. Сабақтың құрылымы төмендегідей:

1. Пассивті конструкцияның анықтамасы

2. Пассивті конструкцияларды құру

3. Пассивті конструкцияларды қолдану мысалдары

4. Пассивті конструкцияларға арналған жаттығулар

Пассивті конструкцияның анықтамасы

Пассивті конструкциялардың негізгі ерекшелігі - іс-әрекеттің объектіге бағытталуы. Яғни, кімнің іс-әрекет жасағаны емес, іс-әрекет кімге жасалғаны маңызды. Мысалы, "Кітап оқылды" сөйлемінде "кітап" - объект, ал "оқылды" - іс-әрекет. Пассивті конструкциялар, атап айтқанда, күнделікті өмірде көп кездеседі.

Пассивті конструкцияларды құру

Марокко-араб тілінде пассивті конструкцияларды құру үшін етістіктің формасын өзгерту қажет. Пассивті форма көбінесе "ي" (y) және "ت" (t) жалғауларымен байланысты. Пассивті сөйлемдерде объекті бірінші орында, ал іс-әрекет етістіктің соңында болады.

Пассивті конструкциялардың құрылымы

1. Объект + пассивті етістік

Мысалы:

• Кітап оқылды. (كتاب قُرِئَ)

• Сурет салынды. (صورة رُسِمَت)

Пассивті конструкцияларды қолдану мысалдары

Төменде пассивті конструкцияларды пайдаланудың мысалдары келтірілген:

Марокко-араб тілі	Транскрипция	Қазақ тілі
الكتاب قُرِئَ	al-kitab quri'a	Кітап оқылды
الصورة رُسِمَت	as-sura rusimat	Сурет салынды
المنزل بُنِيَ	al-manzil bunia	Үй салынды
الرسالة كُتِبَت	ar-risala kutibat	Хат жазылды
الطعام طُبِخَ	at-ta'am tubikha	Тамақ дайындалды
الفيلم عُرِضَ	al-film urida	Фильм көрсетілді
المشروع أُنجِزَ	al-mashru' unjiz	Жоба аяқталды
السيارة قُيِّدت	as-sayara quyyidat	Көлік басқарылды
المبلغ دُفِعَ	al-mablagh dufia	Сомасы төленді
الكتابة نُقِلَت	al-kitabah nuqilat	Жазба көшірілді

Пассивті конструкцияларға арналған жаттығулар

1. Сөйлемдерді пассивті формаға айналдырыңыз:

• "Ол кітапты оқыды." (Кітап оқылды.)

• "Ол сурет салды." (Сурет салынды.)

2. Пассивті сөйлемді белсенді формаға айналдырыңыз:

• "Кітап оқылды." (Кім оқыды?)

• "Сурет салынды." (Кім салды?)

3. Төмендегі сөйлемдерді пассивті формада жазыңыз:

• "Біз тамақ дайындадық."

• "Ол хат жазды."

4. Пассивті сөйлемдерді дұрыс толықтырыңыз:

• "Кітап ________." (оқылды, жазылды, дайындалды)

• "Сурет ________." (салынды, көрсетілді, жазылды)

5. Сұрақтар құрастырыңыз:

• "Кітапты кім оқыды?" (Кітап оқылды ма?)

• "Кім хат жазды?" (Хат жазылды ма?)

6. Төмендегі сөздерді пайдаланып пассивті сөйлемдер жасаңыз:

• "фильм, көрсетілді"

• "жоба, аяқталды"

7. Пассивті сөйлемдерде уақытты өзгертіңіз:

• "Кітап оқылды." (бүгін) - "Кітап оқылды." (кеше)

8. Пассивті сөйлемдерді құрастырыңыз:

• "Ол тамақты дайындауды ұмытты." (Тамақ дайындалды.)

• "Суреттерді түсіру ұмытылды." (Суреттер түсірілді.)

9. Сөйлемдерді пассивті формада жазыңыз:

• "Біз етістіктерді үйрендік." (Етістіктер үйренілді.)

• "Ол ән айтты." (Ән айтылды.)

10. Келесі сөйлемдерді дұрыс толықтырыңыз:

• "Кітап ________." (оқылды, жазылды, дайындалды)

• "Сурет ________." (салынды, көрсетілді, жазылды)

Шешімдер мен түсіндірмелер:

1. Кітап оқылды. Сурет салынды.

2. Кітап оқылды. Кім оқыды? Сурет салынды. Кім салды?

3. Тамақ дайындалды. Хат жазылды.

4. Кітап оқылды. Сурет салынды.

5. Кітап оқылды ма? Хат жазылды ма?

6. Фильм көрсетілді. Жоба аяқталды.

7. Кітап оқылды. (кеше) - Кітап оқылды. (бүгін)

8. Тамақ дайындалды. Суреттер түсірілді.

9. Етістіктер үйренілді. Ән айтылды.

10. Кітап оқылды. Сурет салынды.

Бұл сабақ марокко-араб тіліндегі пассивті конструкцияларды түсініп, қолдануға көмектеседі. Пассивті сөйлемдерді меңгеру арқылы сіз тілді тереңірек түсініп, өзіңіздің сөйлеу дағдыларыңызды жақсарта аласыз.

Мәтіндіктің құрамы - Маракешті араб тілі - 0-ден А1-ге

• Курстық тақырыбын анықтау

  ---

Таныстыру

• Әліпби мен Жазу
• Тілдің тәлімдері

  ---

Сәлемдесу және тәуекелді сөздер

• Өзіңіз мен басқаларымен танысу
• Бағыттарды сұрау
• Сандар мен есептеу

  ---

Есімдер мен және тағы дағдылар

• Жынысы мен көпшілік
• Демонстративтіктер
• Егізгі тұйықтар

  ---

Тағам мен Аяқтар

• Ресторанда тағамдарды тапсыру
• Тағамды сипаттау
• Ішімдер мен ішім тапсыру

  ---

Етістіктер

• Ағымдағы уақыт шағындығы
• Өткен уақыт шағындығы
• Алдағы уақыт шағындығы

  ---

Үй және Мекенжай

• Өрістер мен мебелдер
• Үй жұмыстары
• Үйді жалғастыру

  ---

Сындар

• Сындырма теңдіктері
• Қарсыластыру және ең үлкен сындырмалар

  ---

Традициялар және Мадақұйындықтар

• Тойлар және мерекелер
• Танысу және этикет

  ---

Пәрмендер

• Бағытты Пәрмендер
• Уақыт Пәрмендері

  ---

Көлік

• Такси алу
• Қоңырау жолы

  ---

Пішімді Көзбелгілер

• Растаулы Пішімді Көзбелгі
• Негативті Пішімді Көзбелгі

  ---

Сауда және торга

• Киім сатып алу
• Сұңғақта
• Таравиха және дережелік

  ---

Тарихи Жерлер және Landmarks

• Медина
• Қасбалар

  ---

Қате реттеп берушілер мен мүшелері

• рудың және кейбір мүшелердің Пайдалы рет}}
• Кездейсоқ Келесі Пайдаланушылар

  ---

Денсаулық және Жарандық

• Ауруханада
• Экстренді дәрежелік және Алғашқы көмек

  ---

Пассивті тілді ғана толтыру

• Пассивті Құрылыстардың толтырылуы
• Пассивтің мамандығы

  ---

Қайғылылық және Азайтушылық

• Музыка және Әуенде
• Спорт және Іс-қимыл

  ---

Таңғы айлар және Мерекелер

• Ейд al-Fitr және Ейд al-Adha
• Рамадан

  ---

Әлеуметтік диалектер

• Дарижа мен Басқа Диалектер
• Тілді пайдалану және Әлеуметтік Контексті

  ---

Ішкі Күйді тілді ғана толтыру

• Дережелік Сөйлем
• Ішкі Сұрақтар

  ---

Ауа және Ауарайық

• Ауа тастау
• Жаңғыру мен Ауарайық

Басқа сабақтар

• 0-А1 курсы → грамматика → Алфавит және жазу
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Сындыру үлгісі
• 0-А1 курсы → Грамматика → Әрекеттік есімдіктер
• 0-ден A1-ке дейінгі курстар → Грамматика → Тастықты бекіту
• 0-А1 курсы → Грамматика → Пассивдік құрылымдарды қалай жасауға болады
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Бағыттық арқылы қарай тұру
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Көптік және ең көптік сипаттандырулар
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Тік және Кері Қатерлердің Тұрақты мен Жолдасшылықты Түрлендіру
• 0-А1 курсы → Грамматика → Өткен уақыт
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Ұқсас көрсеткілер
• 0-ден А1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Қазіргі уақыт
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Мушессіз тұысымдық жүйелер
• 0-А1 курсы → Грамматика → Негативді есептеу
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Болашақ жағдайы
• 0-А1 курсы → Грамматика → Жыныстар мен көпшіліктер