Language/Kazakh/Grammar/Instrumental-Case/hy

Կազախ → Տիրույթ → 0-ից A1 դասընթաց → Գործիքային դեպք

Ներածություն

Որպես Կազախերեն ուսուցիչ, ես միշտ շատ կարևոր եմ համարում յուրաքանչյուր լեզվի կառուցվածքի խորությունը, հատկապես դեպքերի օգտագործումը, որոնք լեզվական հաղորդակցությունը դարձնում են ավելի հստակ և ճշգրիտ: Գործիքային դեպքը (инструментальный падеж) հատկապես կարևոր է, քանի որ այն ցույց է տալիս միջոցները, մեթոդները և գործիքները, որոնք օգտագործվում են գործողություններ կատարելու համար: Այս դասը «Կազախերենի ամբողջական 0-ից A1 դասընթաց» շրջանակում է, և այն սկզբնաղբյուր է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են սովորել այս գեղեցիկ լեզուն:

Այս դասի ընթացքում մենք կքննարկենք, թե ինչպես օգտագործել գործիքային դեպքը՝ ցույց տալու համար, թե ինչ միջոցներով կամ ինչով է կատարվում գործողությունը:

Դասի կառուցվածք

• Գործիքային դեպքի ընդհանուր տեղեկություններ

• Գործիքային դեպքի ձևեր և կանոններ

• Օրինակներ

• Վարժություններ

Գործիքային դեպքի ընդհանուր տեղեկություններ

Գործիքային դեպքը ցույց է տալիս միջոցը կամ գործիքը, որը օգտագործվում է գործողությունը կատարելու համար: Այս դեպքով մենք կարող ենք ասել, թե ինչով կամ ինչ միջոցով է իրականացվում գործողությունը:

Օրինակ:

• «Ես գրում եմ գրիչով»: (Ես գրում եմ գրիչով)

• «Նա խաղում է գuitarով»: (Նա խաղում է գuitarով)

Գործիքային դեպքի ձևեր և կանոններ

Կազախերենում գործիքային դեպքի ձևերը կարող են տարբեր լինել՝ կախված բառի սեռից և թվից:

Կանոններ:

1. Միավոր սեռի համար:

• տղամարդկային սեռը. -мен (мен)

• իգական սեռը. -мен (мен)

• չեզոք սեռը. -мен (мен)

2. Բազմաթիվ սեռի համար:

• բոլոր սեռերը. -дермен (дермен)

Օրինակներ

Հիմա մենք կներկայացնենք 20 օրինակ՝ ցուցադրելու համար, թե ինչպես է օգտագործվում գործիքային դեպքը:

Կազախ	Հնչյունավորում	Հայերեն
Мен кітаппен оқимын.	Men kitabpen oıımyn.	Ես կարդում եմ գրքով.
Ол гитарамен ойнайды.	Ol gitara men oıınaydı.	Նա խաղում է գuitarով.
Біз достармен кездесеміз.	Biz dostarmen kódesemiz.	Մենք հանդիպում ենք ընկերներով.
Сіз мұғаліммен сөйлесесіз.	Sız muǵalı́m men soıılesiz.	Դուք խոսում եք ուսուցչի հետ.
Олар машинемен жүреді.	Olar mashı́namén jürédi.	Նրանք գնում են ավտոմեքենայով.
Мен сізбен келісемін.	Men sızben kelı́sémın.	Ես համաձայն եմ ձեզ հետ.
Ол қаламмен жазады.	Ol qalammen jazadı.	Նա գրում է մատիտով.
Біз сыныппен жұмыс істейміз.	Biz sı́nı́p pen jumıs istéymiz.	Մենք աշխատում ենք դասարանով.
Сіздер асханамен тамақтанасыздар.	Sızder ashkhanamen tamaqtanasyzdar.	Դուքերը սնվում եք խոհանոցով.
Олар кітапханамен жұмыс істейді.	Olar kitapxanamen jumıs istéydi.	Նրանք աշխատում են գրադարանով.
Мен сендермен бірге келемін.	Men sendermen birge kelémın.	Ես գալիս եմ ձեզ հետ.
Ол смартфонмен байланысады.	Ol smartfonmen baylanı́sadı.	Նա կապվում է սմարթֆոնով.
Біз бәрімен сөйлесеміз.	Biz bári men sóılesemiz.	Մենք խոսում ենք բոլորի հետ.
Сіздер велосипедпен жүреді.	Sızder velosiped pen jürédi.	Դուք գնում եք հեծանվով.
Олар компьютермен жұмыс істейді.	Olar kompyuter men jumıs istéydi.	Նրանք աշխատում են համակարգչով.
Мен қасықпен тамақтанамын.	Men qasıqpen tamaqtanamın.	Ես սնվում եմ գդալով.
Ол жаңа машинамен келеді.	Ol jaña mashı́namén kéledi.	Նա գալիս է նոր ավտոմեքենայով.
Біз тілмен сөйлейміз.	Biz tılmen sóıléymiz.	Մենք խոսում ենք լեզվով.
Сіздер атпен жүреді.	Sızder at pen jürédi.	Դուք գնում եք ձիով.
Олар қаламмен сурет салады.	Olar qalammen suret saladı.	Նրանք նկարում են մատիտով.

Վարժություններ

Հիմա, եկեք տեսնենք, թե ինչպես կարող ենք կիրառել այս գիտելիքները:

Վարժություն 1:

Լրացրեք բաց թողնված բառերը՝ օգտագործելով գործիքային դեպքի ձևերը:

1. Мен _____ (дос) _____ (сөйлесемін).

2. Ол _____ (гитара) _____ (ойнайды).

3. Біз _____ (кітап) _____ (оқимыз).

Պատասխաններ:

1. Мен досыммен сөйлесемін.

2. Ол гитарамен ойнайды.

3. Біз кітаппен оқимыз.

Վարժություն 2:

Գրել 5 նախադասություն՝ օգտագործելով գործիքային դեպքը:

• Նախադասությունները կարող են լինել ցանկացած թեմայով:

Պատասխաններ:

1. Мен қаламмен жазамын.

2. Ол достарымен ойнайды.

3. Біз компьютермен жұмыс істейміз.

4. Сіз асханамен тамақтанасыз.

5. Олар кітапханамен жүреді.

Վարժություն 3:

Փոխարկեք նախադասությունները՝ օգտագործելով գործիքային դեպքը:

1. Мен үйде отыру.

2. Ол паркке бару.

3. Біз дүкенге барамыз.

Պատասխաններ:

1. Мен үймен отырамын.

2. Ол паркімен барады.

3. Біз дүкенмен барамыз.

Վարժություն 4:

Նկարագրեք ձեր օրն օգտագործելով գործիքային դեպքի օրինակներ:

• Գրել 3-5 նախադասություն:

Պատասխաններ:

1. Мен таңертең кофе ішемін.

2. Ол жұмысымен айналысады.

3. Біз кешкі асты дайындаламыз:

Վարժություն 5:

Գրեք 5 գույնի անուններ՝ օգտագործելով գործիքային դեպքը:

• Օրինակ. қызыл - қызылмен:

Պատասխաններ:

1. Қызылмен.

2. Көкпен.

3. Жасылмен.

4. Сарымен.

5. Ақпен.

Վարժություն 6:

Անվանեք 3 գործիք, որոնք օգտագործում եք ձեր աշխատանքում:

• Օրինակ. համակարգիչ, գրիչ, գիրք:

Պատասխաններ:

1. Мен компьютермен жұмыс істеймін.

2. Мен қаламмен жазамын.

3. Мен кітаппен оқимын.

Վարժություն 7:

Գրեք մի պատմություն՝ օգտագործելով առնվազն 5 օրինակ գործիքային դեպքից:

• Պատմությունը կարող է լինել ցանկացած թեմայով:

Պատասխաններ:

(Ուսանողները կարող են ստեղծել իրենց պատմությունները):

Վարժություն 8:

Վերադարձեք նախադասություններին, որտեղ պետք է փոխեք բառերը գործիքային դեպքի ձևով:

1. Мен кішкентай ______ (балалар) ______ (ойнаймын).

2. Ол ______ (машина) ______ (жүргізеді).

Պատասխաններ:

1. Мен кішкентай балалармен ойнаймын.

2. Ол машинемен жүргізеді.

Վարժություն 9:

Անվանեք 5 գործողություն, որոնք դուք անում եք ձեր առօրյայում՝ օգտագործելով գործիքային դեպքը:

• Օրինակ. կարդալ, գրել, խոսել:

Պատասխաններ:

1. Мен кітаппен оқимын.

2. Мен қаламмен жазамын.

3. Мен досыммен сөйлесемін.

4. Мен асханамен тамақтанамын.

5. Мен музыкамен тыңում եմ.

Վարժություն 10:

Գրեք 5 նախադասություն՝ օգտագործելով գործիքային դեպքը՝ նկարագրելով ձեր նախասիրությունները:

• Օրինակ. Ես սիրում եմ նկարչություն անել գույններով:

Պատասխաններ:

1. Мен музыкамен тыңдағым келеді.

2. Мен гիրоскоппен айналысам:

3. Мен достарыммен саяхатել եմ:

4. Мен գիրքмен оқу եմ:

5. Мен խոհանոցում աշխատում եմ:

Table of Contents - Kazakh Course - 0 to A1

• Course Presentation

  ---

Kazakh Pronunciation

• Consonants
• Vowels
• Stress and Intonation

  ---

Greetings and Basic Expressions

• Meeting and Greeting
• Expressions for Asking Questions
• Numbers and Counting

  ---

Kazakh Cases

• Nominative Case
• Accusative Case
• Genitive Case
• Dative Case
• Locative Case
• Instrumental Case

  ---

Food and Drink

• Basic Food Vocabulary
• Restaurant Phrases
• Cooking Verbs

  ---

Verbs

• Present Tense
• Past Tense
• Future Tense
• Imperative Mood

  ---

Traditions and Customs

• Wedding Celebrations
• Festivals and Holidays
• Music and Dance
• Cuisine and Culinary Art

  ---

Family and Relationships

• Basic Family Vocabulary
• Romantic Relationships
• Friendship and Socializing

  ---

Adjectives

• Attributive and Predicative Adjectives
• Comparative and Superlative Degrees
• Possessive Adjectives

  ---

Traveling and Directions

• Transportation Vocabulary
• Asking for and Giving Directions
• Accommodation and Lodging

  ---

Pronouns

• Personal Pronouns
• Demonstrative Pronouns

  ---

Shopping and Consumerism

• Basic Shopping Vocabulary
• Sizes and Measurements
• Money and Payments

  ---

Art and Literature

• Famous Writers and Poets
• Folk Tales and Legends
• Visual Arts and Crafts

  ---

Adverbs

• General Adverbs
• Temporal Adverbs
• Modal Adverbs

  ---

Health and Medical Emergencies

• Basic Medical Vocabulary
• Expressions for Medical Emergencies

  ---

Sports and Recreation

• Popular Sports in Kazakhstan
• Traditional Games and Pastimes
• Entertainment and Nightlife

  ---

Prepositions and Postpositions

• Simple Prepositions
• Compound Prepositions and Postpositions

  ---

Nature and Environment

• Basic Nature Vocabulary
• Weather Expressions
• Ecology and Conservation Terms