Language/Kazakh/Grammar/Locative-Case/hy
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Ներածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բարի գալուստ մեր «Կազախի ամբողջական 0-ից A1 դասընթացին»! Այս դասի շրջանակներում մենք կքննարկենք կանոնավոր տեղաբաշխման դեպքը (լոկատիվ դեպքը), որն ունի կարևոր դեր Կազախ լեզվում: Լոկատիվ դեպքը օգտագործվում է՝ արտահայտելու տեղակայումը, մոտակայքը և գործողությունների ուղղվածությունը: Եթե ցանկանում եք բացատրել, թե որտեղ է տեղի ունենում մի բան, կամ ուր է գտնվում ինչ-որ առարկա, ապա լոկատիվ դեպքը ձեր ամենակարևոր գործիքն է:
Այս դասի ընթացքում մենք կփորձենք հասկանալ՝ ինչպես օգտագործել լոկատիվ դեպքը, կնայենք մի քանի օրինակներ և գործնական աշխատանքներ, որոնք կօգնեն ձեզ ավելի լավ յուրացնել այս թեման:
Լոկատիվ դեպքի նշանակությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Լոկատիվ դեպքը Կազախ լեզվում ցույց է տալիս, թե ինչպիսի գործողություն է տեղի ունենում որոշակի վայրում կամ ինչ-որ մի բանի կողքին: Դա թույլ է տալիս մեզ ավելի հստակ և ճշգրիտ հաղորդել մեր մտքերը։
Լոկատիվ դեպքի ձևավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կազախ լեզվում լոկատիվ դեպքը սովորաբար ձևավորվում է որոշակի վերջավորություններով, որոնք կցվում են անվանական ձևերին:
Ձևավորման կանոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
1. Միաբառային անվանաներ (անհատական անուններ) սովորաբար վերջանում են -да / -де (например, қалада - «քաղաքում»):
- Քաղաք (қала) → Քաղաքում (қалада)
2. Բազմաբառային անվանաներ (օրինակ, բացասական բառակապակցություններ) վերջանում են -да / -де, երբ խոսքը գնում է մոտակայքի մասին (например, үйдің жанында - «տան մոտ»):
- Տուն (үй) → Տան մոտ (үйдің жанında)
Օրինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս բաժնում ներկայացված են մի քանի օրինակներ, որոնք կօգնեն հասկանալ լոկատիվ դեպքի օգտագործումը:
| Կազախ | تلفظ | Հայերեն |
|---|---|---|
| Қалада | qala-da | քաղաքում |
| Үйде | üi-de | տանը |
| Мектепте | mektep-te | դպրոցում |
| Достармен | dostar-men | ընկերների հետ |
| Саябақта | sayabaq-ta | այգում |
| Кітапханада | kitaphana-da | գրադարանում |
| Дүкенде | düken-de | խանութում |
| Көшеде | köşe-de | փողոցում |
| Музейде | muzey-de | թանգարանում |
| Жұмыс орнында | jumys ornynda | աշխատանքի վայրում |
Լոկատիվ դեպքի օգտագործման հիմնական դեպքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
1. Տեղակայման արտահայտում.
- «Мен ուսուցիչ եմ мектепте» (Ես ուսուցիչ եմ դպրոցում):
- Այստեղ մենք ասում ենք, որ ուսուցիչը գտնվում է դպրոցում:
2. Մոտակայքի արտահայտում.
- «Сенің досың үйде» (Քո ընկերն է տանը):
- Այս դեպքում նշվում է, թե որտեղ է ընկերն:
3. Գործողության տեղի արտահայտում.
- «Ол кітап оқып отыр кітапханада» (Նա գրադարանում է):
- Արդյունքում, մենք իմանում ենք, թե որտեղ է ընթերցվում գործողությունը:
Լոկատիվ դեպքի ձևավորում ըստ սեռի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Կազախ լեզվում, ինչպես նաև շատ այլ լեզուներում, անվանաները կարող են լինել տղամարդկային կամ կին սեռի:
- Տղամարդկային սեռի օրինակ:
- «Ол досында» (Նա ընկերոջ մոտ է):
- Կին սեռի օրինակ:
- «Ол анасында» (Նա մոր մոտ է):
Գործնական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Հիմա, երբ դուք արդեն գիտեք, թե ինչպես կարելի է օգտագործել լոկատիվ դեպքը, եկեք փորձենք կիրառել մեր գիտելիքները:
Գործնական վարժություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
1. Արտահայտեք հետևյալ նախադասությունները լոկատիվ դեպքով:
- Ես գտնվում եմ այգում:
- Նա գրադարանից է:
- Մենք ընկերներով ենք:
2. Լրացրեք բաց թողնված բառերը:
- Мен ____ (мектепте) оқимын:
- Ол ____ (үйде) отыр:
3. Գրեք երեք նախադասություն, որոնք օգտագործում են լոկատիվ դեպքը:
4. Նշեք, թե որտեղ են հետևյալները:
- Кітап
- Дос
- Музыка
5. Քննարկեք, թե ինչու է կարևոր լոկատիվ դեպքը:
- Ինչպիսի տեղեկություններ է այն փոխանցում:
Ջանքերի հաշվետվություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Երբ դուք ավարտեք վարժությունները, հնարավորության դեպքում քննարկեք դրանք ձեր ուսուցիչի հետ կամ ընկերների հետ:
- Նշեք, թե որքան հեշտ կամ դժվար էր ձեզ համար հասկանալ լոկատիվ դեպքը:
- Հիշեք, որ ամեն ինչ ժամանակի ընթացքում կդառնա հեշտ:
Ավարտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս դասը մեզ ցույց տվեց, թե որքան կարևոր է լոկատիվ դեպքը Կազախ լեզվում: Հուսով եմ, որ դուք հիմա ավելի վստահ եք այս թեմայի վերաբերյալ և գիտեք, թե ինչպես կիրառել այն ձեր խոսակցություններում: Մի մոռացեք շարունակել պրակտիկա անել, քանի որ լեզուն սովորելու լավագույն միջոցը պրակտիկայի միջոցով է:
