Language/Kazakh/Grammar/Accusative-Case/hy

Կազախ → Ծառայություն → 0-ից A1 դասընթաց → Հակառակություն

Ներածություն

Այս դասի ընթացքում մենք կքննարկենք Կազախ լեզվի հակառակության դեպքը, որն ունի մեծ նշանակություն լեզվի կառուցվածքի և հաղորդակցման մեջ: Հակառակության դեպքը ցույց է տալիս, թե ինչ է կատարվում գործողության ընթացքում, և օգնում է մեզ հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունենում միտքերում: Այստեղ մենք կսովորենք հակառակության դեպքի ձևավորումը, այնուամենայնիվ, այս դասը կանցնի միայն այնպիսի բովանդակությամբ, որը դեռ չի քննարկվել այս դասընթացում:

Հակառակության դեպքի հիմունքները

Հակառակության դեպքը Կազախ լեզվում կարևոր դեր է խաղում, քանի որ միանում է գործողությունների և առարկաների միջև: Այն ցույց է տալիս, թե ինչ կամ ով է ենթարկվում գործողությանը:

Հակառակության դեպքի ձևավորումը կախված է առարկայի կամ գործողության բնույթից: Կազախ լեզվում այդ դեպքը ձևավորվում է տարբեր ձևերով:

Հակառակության դեպքի ձևավորում

Հակառակության դեպքը ձևավորվում է հիմնականում երկու եղանակով՝ ուղղակի և անուղղակի:

Ուղղակի հակառակության դեպք

Ուղղակի հակառակության դեպքն օգտագործվում է, երբ գործողությունը ուղղակիորեն վերաբերում է առարկային:

Օրինակ՝

• Мен кітапты оқимын։ (Ես կարդում եմ գիրքը)

Անուղղակի հակառակության դեպք

Անուղղակի հակառակության դեպքն օգտագործվում է, երբ գործողությունը կատարվում է, սակայն առարկան չի հանդիսանում գործողության հիմնական ուղեկցը։

Օրինակ՝

• Мен достарымды шақырамын։ (Ես հրավիրում եմ իմ ընկերներին)

Հակառակության դեպքի ձևեր

Հակառակության դեպքի ձևերը տարբեր են ըստ երկչոտության և առարկայի:

Հակառակության դեպքի ձևերը ըստ սեռի

• Աղջիկ (женский род) - қыз:

• տղա (мужской род) - бала:

• անորոշ սեռ - зат:

Օրինակներ

Այս բաժնում մենք կներկայացնենք 20 տարբեր օրինակներ, որոնք ցույց են տալու հակառակության դեպքի օգտագործումը:

Կազախ	Ուղղագրություն	Հայերեն
Мен мектепті білемін	Men mektepti bilemin	Ես գիտեմ դպրոցը
Ол гүлдерді жақсы көреді	Ol guldərdi zhaqsy köreedi	Նա սիրում է ծաղիկները
Біз кешкі ас әзірлейміз	Biz keshki as azirleymiz	Մենք պատրաստում ենք ընթրիքը
Сен достарымды шақырдың	Sen dostarymdy shaqyrdyn	Դու հրավիրեցիր իմ ընկերներին
Олар киноға барады	Olar kinoga barady	Նրանք գնում են կինո
Мен кітапты сатып алдым	Men kitapty satyp aldim	Ես գնեցի գիրքը
Ол менің досым	Ol meniñ dosym	Նա իմ ընկերն է
Біз баламен ойнаймыз	Biz balamen oynaımyz	Մենք խաղում ենք երեխայի հետ
Сендер әңгіме тыңдайсыңдар	Sendər äńgime tyŋdaĭsıŋdar	Դուք լսում եք պատմությունը
Олар үйде отыр	Olar üıde otır	Նրանք նստած են տանը
Мен тамақты жедім	Men tamakty zhedim	Ես ուտեցի ուտելիքը
Ол кітап оқыды	Ol kitap oqydy	Նա կարդաց գիրքը
Біз достарымызбен кездесеміз	Biz dostarymyzben kedésemiz	Մենք հանդիպում ենք մեր ընկերների հետ
Сен мені түсінесің	Sen meni tüsınesıŋ	Դուք հասկանում եք ինձ
Олар саябаққа барады	Olar sayabaqqa barady	Նրանք գնում են այգի
Мен ұйықтаймын	Men uyqtaımyq	Ես քնում եմ
Ол музыка тыңдайды	Ol muzykа tyŋdaıdy	Նա լսում է երաժշտություն
Біз сурет салып жатырмыз	Biz suret salıp jatyrymyz	Մենք նկարում ենք
Сендер кино көресіздер	Sendər kino köresizde	Դուք տեսնում եք կինոն
Олар үй тапсырмасын орындады	Olar üı tapsyrmasyn oryndady	Նրանք կատարեցին տնային հանձնարարությունը

Դասընթացի գործառույթները

Այս բաժնում մենք կստեղծենք 10 տարբեր գործառույթներ, որոնք կօգնեն ուսանողներին կիրառել հակառակության դեպքի սովորույթները:

Գործառույթներ

1. Գրել 5 նախադասություն, օգտագործելով հակառակության դեպքը:

1. Թարգմանել հետևյալ նախադասությունները Կազախ լեզվին:

5. Նրանք խաղում են գնդակով:

1. Պատասխանել հարցերին, օգտագործելով հակառակության դեպքը:

5. Ո՞վ է սիրելին քո կյանքում:

1. Կազմել 5 նախադասություն, օգտագործելով անուղղակի հակառակության դեպքը:

1. Պատասխանել հետևյալ հարցերին:

5. Ի՞նչ ես ուզում ստանալ:

1. Գրել 5 նախադասություն, որոնք կապված են ձեր կյանքին:

1. Թարգմանել հետևյալ նախադասությունները Կազախ լեզվին:

5. Նրանք ուսումնասիրում են պատմությունը:

1. Կազմել 3-5 նախադասություն, օգտագործելով տարբեր սեռեր:

1. Գրել 5 նախադասություն, օգտագործելով հակառակության դեպքը:

1. Կազմել 5 նախադասություն, որոնք վերաբերում են ձեր ընկերներին:

1. Գրել 3-5 նախադասություն, որոնք կապված են ձեր ընտանիքի մասին:

Պատասխաններ

1.

• Ես գնում եմ խանութը. - Мен дүкенге барамын.

• Նա սիրում է շները. - Ол иттерді жақсы көреді.

• Մենք պարում ենք երեկոյան. - Біз кешке билейміз.

• Դուք լսում եք երաժշտությունը. - Сіз музыка тыңдайсыз.

• Նրանք խաղում են գնդակով. - Олар доппен ойнайды.

2.

• Կյանքում ես սիրում եմ թռչուններ. - Мен өмірде құстарды жақсы көремін.

• Նա սպորտով զբաղվում է. - Ол спортпен айналысады.

• Մենք հանգստանում ենք ծովի մոտ. - Біз теңіз жағасында демаламыз.

• Դուք տեսնում եք աստղերը. - Сіз жұлдыздарды көресіз.

• Նրանք ուսումնասիրում են պատմությունը. - Олар тарихты зерттейді.

3.

• Ես սիրում եմ իմ ընկերներին. - Мен достарымды жақсы көремін.

• Նա սիրում է իր ընտանիքը. - Ол отбасын жақсы көреді.

• Մենք հաճախ հանդիպում ենք. - Біз жиі кездесеміз.

• Դուք սիրում եք նրանց. - Сіз оларды жақсы көресіз.

• Նրանք սիրում են իրենց աշխատանքը. - Олар өз жұмыстарын жақсы көреді.

4.

• Ես գնում եմ դպրոց. - Мен мектепке барамын.

• Նա սիրում է իր խաղալիքներն. - Ол ойыншықтарын жақсы көреді.

• Մենք պատրաստում ենք համեղ խորտիկներ. - Біз дәмді тағамдар дайындаймыз.

• Դուք լսում եք մաթեմատիկան. - Сіз математиканы тыңдайсыз.

• Նրանք խաղում են մարզադահլիճում. - Олар спортзалында ойнайды.

5.

• Ես սովորում եմ Կազախերեն. - Мен қазақ тілін үйреніп жатырмын.

• Նա սիրում է իր ընտանիքը. - Ол отбасын жақсы көреді.

• Մենք հաճախ հանդիպում ենք. - Біз жиі кездесеміз.

• Դուք սիրում եք նրանց. - Сіз оларды жақсы көресіз.

• Նրանք սիրում են իրենց աշխատանքը. - Олар өз жұмыстарын жақсы көреді.

Table of Contents - Kazakh Course - 0 to A1

• Course Presentation

  ---

Kazakh Pronunciation

• Consonants
• Vowels
• Stress and Intonation

  ---

Greetings and Basic Expressions

• Meeting and Greeting
• Expressions for Asking Questions
• Numbers and Counting

  ---

Kazakh Cases

• Nominative Case
• Accusative Case
• Genitive Case
• Dative Case
• Locative Case
• Instrumental Case

  ---

Food and Drink

• Basic Food Vocabulary
• Restaurant Phrases
• Cooking Verbs

  ---

Verbs

• Present Tense
• Past Tense
• Future Tense
• Imperative Mood

  ---

Traditions and Customs

• Wedding Celebrations
• Festivals and Holidays
• Music and Dance
• Cuisine and Culinary Art

  ---

Family and Relationships

• Basic Family Vocabulary
• Romantic Relationships
• Friendship and Socializing

  ---

Adjectives

• Attributive and Predicative Adjectives
• Comparative and Superlative Degrees
• Possessive Adjectives

  ---

Traveling and Directions

• Transportation Vocabulary
• Asking for and Giving Directions
• Accommodation and Lodging

  ---

Pronouns

• Personal Pronouns
• Demonstrative Pronouns

  ---

Shopping and Consumerism

• Basic Shopping Vocabulary
• Sizes and Measurements
• Money and Payments

  ---

Art and Literature

• Famous Writers and Poets
• Folk Tales and Legends
• Visual Arts and Crafts

  ---

Adverbs

• General Adverbs
• Temporal Adverbs
• Modal Adverbs

  ---

Health and Medical Emergencies

• Basic Medical Vocabulary
• Expressions for Medical Emergencies

  ---

Sports and Recreation

• Popular Sports in Kazakhstan
• Traditional Games and Pastimes
• Entertainment and Nightlife

  ---

Prepositions and Postpositions

• Simple Prepositions
• Compound Prepositions and Postpositions

  ---

Nature and Environment

• Basic Nature Vocabulary
• Weather Expressions
• Ecology and Conservation Terms