Language/Kazakh/Grammar/Simple-Prepositions/hy

Կազախ → Պետական լեզու → 0-ից A1 դասընթաց → Հեշտ նախադեպեր

Հիմնավորում

Որպես Կազախ լեզվի ուսուցիչ՝ ես գիտեմ, որ նախադեպերն ու հետադարձները շատ կարևոր են ցանկացած լեզու սովորելու համար, հատկապես սկսնակների համար: Այս դասը նպատակ ունի ձեզ ծանոթացնել Կազախի մեջ առավել տարածված նախադեպերի և հետադարձների հետ: Մենք կսովորենք, թե ինչպես կարելի է օգտագործել դրանք պարզ նախադասություններում: Այնուամենայնիվ, նախքան սկսելը, եկեք մի փոքր ավելի խորությամբ նայենք, թե ինչու են այդ նախադեպերը կարևոր:

Նախադեպերը գործում են որպես կապող օղակներ, որոնք օգնում են մեզ նշել հարաբերությունները տարբեր առարկաների և գործողությունների միջև: Այս դասի ընթացքում մենք կսովորենք, թե ինչպես կարելի է ճիշտ օգտագործել նախադեպերը, որպեսզի ձեր խոսակցությունները լինեն ավելի բնական և հասկանալի:

Հեշտ նախադեպեր

Առաջին հերթին, եկեք դիտարկենք Կազախում ամենատարածված նախադեպերը: Դրանք կարող են լինել ինչպես **հեշտ** նախադեպեր, այնպես էլ **բարդ** նախադեպեր: Այս դասում մենք կսովորենք միայն **հեշտ** նախադեպերը:

1. "үстінде" (գլխին)

"үстінде" նախադեպը նշանակում է "գլխին":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың үстінде	kítaptyñ üstinde	գրքի վրա
үстелде	üstelde	սեղանի վրա
ағаштың үстінде	aǵashtyñ üstinde	ծառի վրա
үйдің үстінде	üydıñ üstinde	տան վրա

2. "астында" (տակ)

"астында" նախադեպը նշանակում է "տակ":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың астында	kítaptyñ astında	գրքի տակ
үстելի астında	üsteli astında	սեղանի տակ
ағаштың астында	aǵashtyñ astında	ծառի տակ
үйдің астында	üydıñ astında	տան տակ

3. "жанында" (կողքին)

"жанында" նշանակում է "կողքին":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың жанында	kítaptyñ janında	գրքի կողքին
үстելի жанında	üsteli janında	սեղանի կողքին
ағаштың жанында	aǵashtyñ janında	ծառի կողքին
үйдің жанında	üydıñ janında	տան կողքին

4. "ішінде" (ներքև)

"ішінде" նախադեպը նշանակում է "ներքև":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың ішінде	kítaptyñ işinde	գրքի մեջ
сարկի ішінде	sárki işinde	պայուսակի մեջ
ағаштың ішінде	aǵashtyñ işinde	ծառի մեջ
үйдің ішінде	üydıñ işinde	տան մեջ

5. "арқылы" (միջով)

"арқылы" նախադեպը նշանակում է "միջով":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
жол арқылы	jol arqılı	ճանապարհով
терезе арқылы	tereze arqılı	պատուհանով
есік арқылы	esik arqılı	դուռով
көпір арқылы	köpır arqılı	կամուրջով

6. "алдында" (առջևում)

"алдында" նշանակում է "առջևում":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың алдында	kítaptyñ aldında	գրքի առջև
үстելի алдында	üsteli aldında	սեղանի առջև
ағаштың алдында	aǵashtyñ aldında	ծառի առջև
үйдің алдында	üydıñ aldında	տան առջև

7. "артында" (ցած)

"артында" նշանակում է "ցած":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың артында	kítaptyñ artında	գրքի տակ
үстելի артында	üsteli artında	սեղանի տակ
ағаштың артында	aǵashtyñ artında	ծառի տակ
үйдің артында	üydıñ artında	տան տակ

8. "қасында" (մոտ)

"қасында" նշանակում է "մոտ":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың қасында	kítaptyñ qasında	գրքի մոտ
үстелі қасында	üsteli qasında	սեղանի մոտ
ағаштың қасында	aǵashtyñ qasında	ծառի մոտ
үйдің қасында	üydıñ qasında	տան մոտ

9. "арғы жағында" (դեպի)

"арғы жағында" նշանակում է "դեպի":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың арғы жағында	kítaptyñ arǵı jaǵında	գրքի մյուս կողմում
үстелі арғы жағында	üsteli arǵı jaǵında	սեղանի մյուս կողմում
ағаштың арғы жағында	aǵashtyñ arǵı jaǵında	ծառի մյուս կողմում
үйдің арғы жағында	üydıñ arǵı jaǵında	տան մյուս կողմում

10. "ішінде" (մեջ)

"ішінде" նշանակում է "մեջ":

Կազախ	تلفظ	Հայերեն
кітаптың ішінде	kítaptyñ işinde	գրքի մեջ
үстելի ішінде	üsteli işinde	սեղանի մեջ
ағаштың ішінде	aǵashtyñ işinde	ծառի մեջ
үйдің ішінде	üydıñ işinde	տան մեջ

Դասի ամփոփում

Այս դասի ընթացքում մենք ուսումնասիրեցինք 10 հիմնական նախադեպեր, որոնք կօգնեն ձեզ ավելի լավ հասկանալ Կազախ լեզուն և կառուցել պարզ նախադասություններ:

Փորձնական առաջադրանքներ

1. **Նշեք, թե որ նախադեպը պետք է կիրառվի**:

  - Գիրքը ___ սեղանին է: (üстінде / астында / жанында)
  - Կատուն ___ տունն է: (үстінде / артында / алдында)

2. **Լրացրեք բաց թողնված տեղերը**:

  - Ճանապարհը ___ է: (арқылы / алдында / ішінде)

3. **Գրեք ձեր սեփական օրինակները**:

  - _____________ (գրքի կողքին)
  - _____________ (տան մեջ)

4. **Ստեղծեք պարզ նախադասություններ**:

  - Գիրքը ___ (гlխին)
  - Աղջիկը ___ (կողքին) 

5. **Թարգմանեք նախադասությունները**:

  - Кітап үстінде.
  - Есік алдында.

6. **Պատասխանեք հարցերին**:

  - Որտեղ է գիրքը?
  - Որտեղ է աթոռը?

7. **Նշեք, թե որ նախադեպը պետք է կիրառվի**:

  - Անուշը ___ գույնի է: (жанында / алдында)

8. **Լրացրեք բաց թողնված տեղերը**:

  - Մարզադաշտը ___ է: (арқылы / жанында)

9. **Գրեք ձեր սեփական օրինակները**:

  - _____________ (գրքի տակ)
  - _____________ (տան կողքին)

10. **Ստեղծեք պարզ նախադասություններ**:

  - Գիտնականը ___ (հետո)
  - Կատուն ___ (հետո) 

Պատասխաններ

1.

  - Գիրքը **үстінде** սեղանին է.
  - Կատուն **артында** տունն է.

2.

  - Ճանապարհը **арқылы** է.

3.

  - Գիրքը **жанында** է:
  - Տան մեջ **бұл** կատուն է:

4.

  - Գիրքը **үстінде**.
  - Աղջիկը **жанында** է.

5.

  - Кітап үстінде. - Գրքի վրա.
  - Есік алдында. - Դուռը առջևում.

6.

  - Գիրքը սեղանի վրա է:
  - Աթոռը նշված տեղում է:

7.

  - Անուշը **жанында** գույնի է.

8.

  - Մարզադաշտը **жанында** է.

9.

  - Գիրքի տակ **книги** գտա:
  - Տան կողքին **բալիկ** նստած է:

10.

  - Գիտնականը **арқылы** է.
  - Կատուն **арқылы** է: 

Table of Contents - Kazakh Course - 0 to A1

• Course Presentation

  ---

Kazakh Pronunciation

• Consonants
• Vowels
• Stress and Intonation

  ---

Greetings and Basic Expressions

• Meeting and Greeting
• Expressions for Asking Questions
• Numbers and Counting

  ---

Kazakh Cases

• Nominative Case
• Accusative Case
• Genitive Case
• Dative Case
• Locative Case
• Instrumental Case

  ---

Food and Drink

• Basic Food Vocabulary
• Restaurant Phrases
• Cooking Verbs

  ---

Verbs

• Present Tense
• Past Tense
• Future Tense
• Imperative Mood

  ---

Traditions and Customs

• Wedding Celebrations
• Festivals and Holidays
• Music and Dance
• Cuisine and Culinary Art

  ---

Family and Relationships

• Basic Family Vocabulary
• Romantic Relationships
• Friendship and Socializing

  ---

Adjectives

• Attributive and Predicative Adjectives
• Comparative and Superlative Degrees
• Possessive Adjectives

  ---

Traveling and Directions

• Transportation Vocabulary
• Asking for and Giving Directions
• Accommodation and Lodging

  ---

Pronouns

• Personal Pronouns
• Demonstrative Pronouns

  ---

Shopping and Consumerism

• Basic Shopping Vocabulary
• Sizes and Measurements
• Money and Payments

  ---

Art and Literature

• Famous Writers and Poets
• Folk Tales and Legends
• Visual Arts and Crafts

  ---

Adverbs

• General Adverbs
• Temporal Adverbs
• Modal Adverbs

  ---

Health and Medical Emergencies

• Basic Medical Vocabulary
• Expressions for Medical Emergencies

  ---

Sports and Recreation

• Popular Sports in Kazakhstan
• Traditional Games and Pastimes
• Entertainment and Nightlife

  ---

Prepositions and Postpositions

• Simple Prepositions
• Compound Prepositions and Postpositions

  ---

Nature and Environment

• Basic Nature Vocabulary
• Weather Expressions
• Ecology and Conservation Terms