Language/Standard-arabic/Grammar/Past-tense-conjugation/kk

Стандартты араб тілі → Грамматика → 0-ден A1 деңгейіне → Өткен шақтың жіктелуі

Араб тілінде өткен шақтың грамматикасы - бұл тілді үйренушілер үшін өте маңызды тақырып. Өткен шақта сөйлегенде, біз өткен оқиғаларды, тәжірибелерді және сезімдерді сипаттай аламыз. Бұл тақырыптың дұрыс меңгерілуі сіздің араб тіліндегі сөйлеу дағдыларыңызды айтарлықтай жақсартады. Бүгін біз өткен шақтың жіктелуін, яғни араб тіліндегі етістіктердің өткен шақтағы формаларын барлық зат есімдермен қалай қолдануға болатынын үйренеміз.

Өткен шақтың құрылымы

Араб тілінде өткен шақтың етістіктері үш түбірлі дыбыстардан тұрады. Етістік түбірі мен соңғы жұрнақтар арқылы зат есімдердің жіктелуін көрсетеміз. Мысалы, "كتب" (kātaba) - "жазды" етістігі. Біз әрбір зат есім үшін етістікті қалай өзгертуіміз керек екенін көре аламыз.

Зат есімдер мен жіктелу

Араб тілінде зат есімдердің жіктелуі мынадай:

1. Мен (мен)

2. Сен (ер / әйел)

3. Ол (ер / әйел)

4. Біз

5. Сендер

6. Олар (ер / әйел)

Мысалы, "жазу" етістігі (كتب) үшін өткен шақтың жіктелуін қарастырайық:

Стандартты араб тілі	Дыбыстау	Қазақ тілі
كتبتُ	katabtu	Мен жаздым
كتبتَ	katabta	Сен (ер) жаздың
كتبتِ	katabti	Сен (әйел) жаздың
كتبَ	kataba	Ол (ер) жазды
كتبتْ	katabat	Ол (әйел) жазды
كتبنا	katabnā	Біз жаздық
كتبتم	katabtum	Сендер жаздыңдар
كتبوا	katabū	Олар (ер) жазды
كتبنَ	katabna	Олар (әйел) жазды

Таблицадан көріп отырғанымыздай, әр зат есімге сәйкес келетін етістік формалары әртүрлі. Енді әрбір жіктелу формасын тереңірек қарастырайық.

1. Мен (كتبتُ)

"Мен жаздым" формасы, яғни "كتبتُ" - бұл менің өткен шақтағы іс-әрекетімді сипаттайтын форма. Бұл формада "تُ" қосымшасы мен түбір "كتب" етістігіне қосылады.

2. Сен (كتبتَ / كتبتِ)

"Сен жаздың" формасы "كتبتَ" (ер) және "كتبتِ" (әйел) - бұл етістіктің екінші тұлға жіктелуі. Ер адамның формасында "-تَ" қосымшасы, ал әйелдің формасында "-تِ" қосымшасы қосылады.

3. Ол (كتبَ / كتبتْ)

Ол (ер) "كتبَ" формасында, ал әйел "كتبتْ" формасында. Ер адамның формасында "-بَ" қосымшасы, ал әйелдің формасында "-تْ" қосымшасы бар.

4. Біз (كتبنا)

"Біз жаздық" формасында "-نا" қосымшасы бар, бұл бірінші көптік тұлға.

5. Сендер (كتبتم)

"Сендер жаздыңдар" формасы "-تم" қосымшасымен сипатталады.

6. Олар (كتبوا / كتبنَ)

"Олар жазды" (ер) формасы "-وا" қосымшасымен, ал әйелдер үшін "كتبنَ" формасы "-نَ" қосымшасымен.

Мысалдар мен жаттығулар

Осы бөлімде біз өткен шақтағы етістіктерді қолдана отырып, мысалдар мен жаттығулармен танысамыз. Мысалдарды қарастырайық:

Стандартты араб тілі	Дыбыстау	Қазақ тілі
قرأتُ	qara'tu	Мен оқыдым
قرأتَ	qara'ta	Сен (ер) оқыдың
قرأتِ	qara'ti	Сен (әйел) оқыдың
قرأَ	qara'a	Ол (ер) оқыды
قرأتْ	qara'at	Ол (әйел) оқыды
قرأنا	qara'na	Біз оқыдық
قرأتم	qara'tum	Сендер оқыдыңдар
قرأوا	qara'ū	Олар (ер) оқыды
قرأنَ	qara'na	Олар (әйел) оқыды

== Жаттығулар

1. "жазу" етістігінің өткен шақтағы формасын тауып, сөйлемдер жазыңыз:

• Мен ___.

• Сен (ер) ___.

• Ол (әйел) ___.

2. "оқу" етістігінің өткен шақтағы формаларын жазыңыз.

3. Келесі сөйлемдерді аяқтаңыз:

• Біз ___.

• Сендер ___.

• Олар ___.

4. Сөздерді дұрыс формаларда толықтырыңыз:

• Мен ___ (жазу).

• Сен (әйел) ___ (оқу).

• Олар (ер) ___ (көргі).

5. Келесі сөйлемдерге дұрыс формаларды қойыңыз:

• Ол ___ (жазу) кеше.

• Біз ___ (оқу) өткен аптада.

6. "жазу" етістігінен 5 түрлі сөйлем құрастырыңыз.

7. "оқу" етістігінен 5 түрлі сөйлем құрастырыңыз.

8. "жазу" және "оқу" етістіктерін біріктіріп сөйлемдер жасаңыз.

9. Келесі зат есімдерге өткен шақ формасын жазыңыз:

• Ол (жазу).

• Сендер (оқу).

10. Сөздер мен формаларды сәйкестендіріңіз:

• Мен ___ (жазу).

• Олар ___ (оқу).

== Шешімдер

1. Мен жаздым. Сен (ер) жаздың. Ол (әйел) жазды.

2. قرأتُ, قرأتَ, قرأتِ, قرأَ, قرأتْ, قرأنا, قرأتم, قرأوا, قرأنَ

3. Біз жаздық; Сендер оқыдыңдар; Олар оқыды.

4. Мен жаздым; Сен (әйел) оқыдың; Олар (ер) көрді.

5. Ол жазды кеше; Біз оқу жасадық өткен аптада.

6. Мысал: Мен кеше хат жаздым.

7. Мысал: Сен кеше кітап оқыдың.

8. Мысал: Мен жазып, сен оқыдың.

9. Ол жазды; Сендер оқыдыңдар.

10. Мен жаздым; Олар оқыды.

Осы жаттығулар арқылы өткен шақтың жіктелуін жақсы меңгересіз. Араб тілінде өткен шақта сөйлеу - бұл сіздің тілді меңгеру жолында маңызды қадам.

Standard Arabic Course - 0-әншіліктік Әріп-тілі - Мәнінен А1-ке

• Курстық танымал

  ---

Араб тіліне қазіргі жазуына таныстыру

• Араб тілінің уақытша егіністері
• Араб тілінің қосындылары
• Араб тілінің негізгі фразалары

  ---

Араб тілінде есімдер мен жыныстар

• Келесі жауапты сызықтар
• Мүжік және әйел латынша есімдері

  ---

Араб тілінде шағындар мен өзгерту

• Қазіргі уақыт бірінші шағындар
• Өткен уақыт шағындар
• Келешек уақыт шағындары

  ---

Араб тілі бойынша сан есептеу

• Сандар 1-100
• Ординалдық сандар

  ---

Араб тілінде күнделікті арабша сөздері

• Сәлеметсіз бақыт, әссәләмғә деп басқаға мәртебесін беру
• Түстер
• Аптаның күндері
• Жылдың айдары

  ---

Арықтық мен ішімдік тілінің сөздері

• Негізгі арықтық сөздер
• Ішімдіктер

  ---

Араб әнбеліктері мен мазмұны

• Ислам мен Араб мәдениеті
• Араб қонақтықтың кәсіби

  ---

Араб кездесуі мен манадауы

• Араб музыка жанры
• Араб рақсы

  ---

Араб тілінде епістер

• Ептілікке келісім және орналасу
• Салыстыру және ең арзан

  ---

Араб тілінде таңдаушы

• Жеке таңдаушылар
• Құрамындағы таңдаушылар

  ---

Араб тілінде басып шығарулар

• Негізгі алдын ала жазбалар
• Уақыт және орын алдын ала жазбалары

  ---

Араб тілінде сұраушылар

• Сұрау сөздері
• Сұраулар қалдыру

  ---

Араб тілінде ерекшелер

• Құрылым мен орналасу
• Жоқтық көрсету

  ---

Құлпындағы арабша сөздері

• Қоңырау аудармасы
• Бағытты қайта сұрау

  ---

Сауда және ақша сөздері

• Ақша сөздері
• Сауда сөздері

  ---

Араб әдебиеті мен поэзиясы

• Классикалық араб әдебиеті
• Араб өлеңдері

  ---

Араб өнері мен суретшілік

• Араб қаріпі тарихы
• Араб сүйемелері мен мұрайты

  ---

Араб тілінде қараған және байқалуға пайдалы сөздер

• Қараңғы жағдайлардың негізгі сөздері
• Ауа райы менмен мәлімет бөлу

  ---

Араб тілдік құрылғылары

• Бірінші және екінші жағдайның шарты
• Үшінші шарт және аралас шарт

  ---

Араб тілінде жоқырлы жазу

• Құрылым мен пайдалану
• Қозғалту шақырысынан айырымдылар

  ---

Араб тілінде жауынмалы сөйлемдер

• Құрылым мен пайдалану
• [[Language/Standard-arabic/Grammar/Differences-from-English-relative-clauses/kk|А

Басқа сабақтар

• Differences from the active voice
• 0 to A1 Course → Grammar → First and second conditional
• 0 to A1 Course → Grammar → Personal pronouns
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Сұрақ құру
• 0 to A1 Course → Grammar → Negation
• 0 to A1 Course → Grammar → Түсінік сөздері
• 0-А1 Курстары → Грамматикасы → Түзу мен орналастыру
• 0 to A1 Course → Grammar → Definite and indefinite articles
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Уақыт және орын қойымдарының қарым-қатынастары
• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and superlative
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Тұрақтар
• 0 to A1 Course → Grammar → Basic Arabic phrases
• Курс 0 до A1 → Грамматика → Притяжательные местоимения
• 0 to A1 Course → Grammar → Араб тілінің тірілуі