Language/Standard-arabic/Grammar/Question-formation/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Сәлеметсіздер ме, құрметті студенттер! Бүгін біз Стандартты араб тілінде сұрақ қою формасымен танысуды бастаймыз. Сұрақ қою – бұл кез-келген тілдің маңызды бөлігі, ол адамдар арасындағы коммуникацияны жеңілдетеді. Араб тілінде сұрақтар қоюдың өзіндік ерекшеліктері мен ережелері бар, сондықтан да оларды түсіну өте маңызды.
Біздің бүгінгі сабағымыздың құрылымы төмендегідей:
1. Сұрақ қоюдың маңызы
2. Сұрақ формалары
- Тікелей сұрақтар
- Жанама сұрақтар
3. Сұрақ сөздері
4. Сұрақ қою мысалдары
5. Тапсырмалар мен жаттығулар
Сұрақ қоюдың маңызы[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сұрақ қою – бізге ақпарат алу, түсінікті қамтамасыз ету, және адамдармен қарым-қатынас жасау үшін қажет. Араб тілінде сұрақтар қою арқылы біз өз ойымызды, пікірімізді және сезімдерімізді білдіруіміз мүмкін. Сұрақтар, әсіресе, жаңа ортада сөйлескенде, өте пайдалы. Олар арқылы біз араб мәдениеті мен тілін тереңірек түсінуге мүмкіндіктер аламыз.
Сұрақ формалары[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Араб тілінде сұрақтар негізінен екі топқа бөлінеді:
Тікелей сұрақтар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Тікелей сұрақтар – бірден жауап алу үшін қойылған сұрақтар. Мысалы:
- Сіз кімсіз?
- Ол не істеп жатыр?
Жанама сұрақтар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Жанама сұрақтар – басқа біреудің сұрағы мен жауаптарын білдіретін сұрақтар. Мысалы:
- Мен білгім келеді, сіз не ойлайсыз?
Сұрақ сөздері[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Араб тілінде сұрақ қою үшін арнайы сөздер қолданылады. Олардың кейбіреулері:
- ما (ма?) – не?
- من (мин?) – кім?
- أين (айна?) – қайда?
- متى (мата?) – қашан?
- لماذا (лимаза?) – не себепті?
Сұрақ қою мысалдары[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Келесі кестеде сұрақ қоюдың мысалдары келтірілген:
| Стандартты араб тілі | Оқу (IPA, транслитерация) | Қазақша |
|---|---|---|
| ما اسمك؟ | ма исмук? | Сіздің атыңыз кім? |
| أين تعيش؟ | айна та’иш? | Сіз қайда тұрасыз? |
| متى تبدأ الدروس؟ | мата табда ад-дурус? | Сабақтар қашан басталады? |
| لماذا تأخرت؟ | лимаза та’ахара? | Неге кешіктіңіз? |
| من هو أفضل لاعب؟ | мин хуа әфдәл ла’иб? | Ең жақсы ойыншы кім? |
| كيف حالك؟ | кайфа халак? | Сіз қалайсыз? |
| ما هي هواياتك؟ | ма хи хувайатак? | Сіздің қызығушылықтарыңыз қандай? |
| هل تحب القهوة؟ | хала туҳиб ал-қахва? | Сіз кофе ішесіз бе? |
| ماذا تفعل الآن؟ | мада таф’ал ал-‘ан? | Сіз қазір не істеп жатырсыз? |
| أين يمكنني شراء تذكرة؟ | айна йумкинни шира’ тзикра? | Мен қайдан билет сатып аламын? |
Тапсырмалар мен жаттығулар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Енді біз алған білімімізді практикада қолдануға кез келді. Төмендегі тапсырмаларды орындап, сұрақ қою формасын жетілдіруіңізді сұраймын.
1. Сұрақ қою: Төмендегі сөздерден сұрақтар құрастырыңыз:
- (متى, تبدأ, الحصة؟)
- (من, أفضل, طالب؟)
- (أين, تذهب, غدا؟)
2. Сұрақтарды жауап беру: Төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз:
- ما اسمك؟
- كيف حالك؟
- لماذا تدرس العربية؟
3. Сұрақтарды айналдыру: Төмендегі сөйлемдерді сұрақтарға айналдырыңыз:
- هو طالب.
- هي معلمة.
- نحن نعيش في كازاخستان.
4. Сұрақ сөздерін пайдалану: Төмендегі сөйлемдерге сәйкес сұрақ сөздерін қосыңыз:
- ___ سافرت؟ (қашан)
- ___ تحب أن تأكل؟ (не)
- ___ هو صديقك؟ (кім)
5. Сұрақтарды белгілеу: Төмендегі сөйлемдерде сұрақтардың бар-жоғын белгілеңіз:
- هو يحب الرياضة.
- أين تذهبون في العطلة؟
- متى تأكل العشاء؟
6. Сұрақтардың түрлері: Тікелей және жанама сұрақтарды ажыратыңыз:
- هل تحب السفر؟ (тікелей)
- أريد أن أعرف متى تحب السفر؟ (жанама)
7. Сұрақтарды толықтыру: Сұрақтарды толықтыру үшін жауап беріңіз:
- ما هي هواياتك؟ (жазу, оқу)
- أين تعمل؟ (мектепте)
8. Сұрақтар мен жауаптар: Төмендегі сұрақтарға қысқа жауап беріңіз:
- هل تحب الشاي؟
- من هو أفضل صديق لك؟
9. Жаңа сұрақтар: Өзіңіздің жаңа сұрақтарыңызды жазыңыз:
- ___
- ___
10. Топтық жұмыс: Топта сұрақтар құрастырып, бір-біріңізге қойыңыз.
Жауаптар мен түсіндірмелер:
1. عندما تبدأ الحصة؟
2. اسمي _____ و أنا بخير.
3. هو طالب في المدرسة.
4. متى سافرت؟
5. Сұрақтар: 2, 3, 4, 5.
6. Тікелей: 1, Жанама: 2.
7. Мысалы: мен жазамын, оқу.
8. Иә, أحب الشاي. Мой друг هو _____ .
9. Жауаптарыңызды жазыңыз.
10. Кем сұрақтар қойды?
Осы тапсырмаларды орындау арқылы сіз сұрақ қою формасын тереңірек меңгересіз. Егер сұрақтарыңыз болса, мен әрқашан көмектесуге дайынмын!
