Language/Standard-arabic/Vocabulary/Greetings-and-farewells/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Сәлемдесу мен қоштасу — кез келген тілде, соның ішінде араб тілінде, қарым-қатынас жасау кезінде маңызды рөл атқарады. Араб тілінде сәлемдесудің және қоштасудың көптеген формалары бар, олар мәдениет пен дәстүрге байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Бүгінгі сабақта біз стандартты араб тілінде ең көп қолданылатын сәлемдесу және қоштасу сөздерімен танысамыз. Бұл сөздерді білу, араб тілінде сөйлескенде, сіздің қарым-қатынасыңызды жеңілдетеді және мәдениетке деген құрметіңізді көрсетеді.
Сәлемдесу[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сәлемдесу — қарым-қатынастың алғашқы сатысы. Араб тілінде сәлемдесудің бірнеше формасы бар, олардың әрқайсысы белгілі бір жағдайға немесе қарым-қатынас формасына байланысты қолданылады.
Негізгі сәлемдесулер[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Араб тілінде ең көп таралған сәлемдесулердің бірі - "Ассәләму алейкум" (Сізге сәлем!). Бұл формалды және ресми сәлемдесу болып табылады. Ал "Мархаба" (Сәлем!) - бұл күнделікті, бейресми сәлемдесу. Келесі кестеде біз сәлемдесулердің кейбір түрлерін қарастырамыз:
| Стандартты араб тілі | Дыбыстау | Қазақша |
|---|---|---|
| Ассәләму алейкум | ʔæs.sæ.læː.mu ʔa.lɛ.j.kum | Сізге сәлем! |
| Уа алейкум ассәләм | wæ ʔa.lɛ.j.kum æs.sæ.læːm | Сізге де сәлем! |
| Мархаба | mɑːr.ħæ.bɑː | Сәлем! |
| Сәлем | sæ.læːm | Сәлем! |
| Кайф халек? | kæɪf ħæː.lɛk? | Қалайсың? |
Сәлемдесулердің мәдениеті[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Араб мәдениетінде сәлемдесу тек сөздермен шектелмейді. Сәлемдесу барысында адамдар бір-біріне қолын ұсынып, кейде құшақтасып немесе беттің екі жағын сүйіп сәлемдеседі. Бұл сәлемдесудің түрлері бір-бірінің мәдениетіне деген құрмет көрсетеді.
Қоштасу[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Қоштасу — қарым-қатынас аяқталған кезде айтылатын сөздер. Араб тілінде қоштасудың да бірнеше формасы бар. Ең танымал қоштасу сөздері:
Негізгі қоштасулар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Араб тілінде "Ма ассәләмә" (Сау болыңыз) - ең танымал қоштасу. Сонымен қатар "Ила лلقاء" (Кездескенше) - бейресми қоштасу болып табылады. Келесі кестеде қоштасулардың кейбір түрлерін қарастырамыз:
| Стандартты араб тілі | Дыбыстау | Қазақша |
|---|---|---|
| Ма ассәләмә | mæ ʔæs.sæ.læː.mæ | Сау болыңыз |
| Ила лلقاء | ʔɪ.læ lqæː | Кездескенше |
| Бейзур | bɛɪ.zʊːr | Көріскенше |
| Ла тазір | lɑː tæ.ʔ.ziːr | Кешікпеңіз |
| Тахалал | tæ.xæ.lɑːl | Сау болыңыз! |
Қоштасудың мәдениеті[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Араб мәдениетінде қоштасу да сәлемдесу сияқты маңызды рөл атқарады. Адамдар қоштасу кезінде бір-біріне қолын ұсынып, кейде құшақтасып, жылы лебіздерін білдіреді. Мұндай сәлемдесу мен қоштасу мәдениеті, біріншіден, бір-біріне құрмет пен мейірімділікті көрсетеді.
Сәлемдесу және қоштасу сөздерін практикада қолдану[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Енді біз сәлемдесу мен қоштасу сөздерін практикада қолдану үшін бірнеше жаттығулар ұсынамыз. Оларды орындау арқылы сіз үйренген сөздерді тиімді қолдануды үйренесіз.
Жаттығулар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
1. Сәлемдесуді таңдаңыз: Келесі жағдайларға сәйкес сәлемдесу сөзін таңдаңыз:
- Сіз жаңа досыңызбен танысасыз.
- Сіз мектепте мұғаліммен кездесесіз.
- Сіз туысыңызбен кездесіп тұрсыз.
Шешім:
1. Мархаба
2. Ассәләму алейкум
3. Сәлем
2. Қоштасу сөздерін жазу: Төмендегі жағдайларға сәйкес қоштасу сөздерін жазыңыз:
- Сіз досыңызбен кешке қоштасасыз.
- Сіз ұстазбен сабақтан кейін қоштасасыз.
Шешім:
1. Ила лلقاء
2. Ма ассәләмә
3. Сұрақ-жауап: Сізге сұрақ қойыңыз, оған жауап беріңіз:
- Кайф халек? (Қалайсың?)
- Жауабыңызды айтыңыз.
Шешім: Мен жақсы, рақмет! (Анау: "Мен жақсы, рақмет!")
4. Сәлемдесу және қоштасу: Төмендегі диалогты аяқтаңыз:
- А: Ассәләму алейкум!
- Б: ___________ (жауап)
- А: __________ (қоштасу)
Шешім:
- Б: Уа алейкум ассәләм!
- А: Ма ассәләмә!
5. Сурет салу: Сіз сәлемдесіп тұрған екі адамды суреттеңіз. Олардың сөйлесіп жатқан сөздерін жазыңыз.
Шешім: Сурет салу, мысалы, "Мархаба!" және "Кайф халек?"
6. Сөйлемдер құрау: Төмендегі сөздерді пайдаланып, сәлемдесу және қоштасу сөйлемдерін құрастырыңыз:
- Ассәләму алейкум
- Ила лلقاء
Шешім: "Ассәләму алейкум! Ила лلقاء!"
7. Кездесу ретін құрау: Сіз достарыңызбен кездесетін болсаңыз, олардың әрқайсысымен қалай сәлемдесетініңізді жазыңыз.
Шешім: "Мархаба" деп сәлемдесемін, сосын "Ма ассәләмә" деп қоштасамын.
8. Сөздерді сәйкестендіру: Төмендегі сәлемдесу және қоштасу сөздерін сәйкестендіріңіз:
- Топ 1: Ассәләму алейкум, Мархаба
- Топ 2: Ма ассәләмә, Ила ллқاء
Шешім: Топ 1 - сәлемдесу, Топ 2 - қоштасу.
9. Сөздерді аудару: Төмендегі сөздерді араб тілінен қазақ тіліне аударыңыз:
- Мархаба
- Ма ассәләмә
Шешім: Мархаба - Сәлем!; Ма ассәләмә - Сау болыңыз.
10. Сұрақтарға жауап беру: Келесі сұрақтарға жауап беріңіз:
- Сіз қалайсыз? (Кайф халек?)
- Сіз кіммен кездесіп тұрсыз?
Шешім: "Мен жақсы, рақмет!" және "Мен досыммен кездесіп тұрмын."
