Language/Standard-arabic/Grammar/First-and-second-conditional/kk

Стандартты араб тілі → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Бірінші және екінші шартты

Стандартты араб тілінде грамматика өте маңызды, себебі ол тілдің негізін құрайды. Біз бүгін "Бірінші және екінші шартты" тақырыбын қарастырамыз. Бұл шартты конструкциялар күнделікті өмірде өте жиі қолданылатын, әсіресе, болашақ іс-әрекеттер мен мүмкіндіктер туралы сөйлескенде. Олардың дұрыс қолданылуы сіздің араб тілінде сөйлесуіңізді жеңілдетеді.

Бірінші шартты

Бірінші шартты конструкция (شرط أول) нақты жағдайларды сипаттайды. Ол "егер" сөзімен басталады және нәтижесі жай, яғни, шындыққа сәйкес. Мысалы, егер сіз "егер мен сабаққа барсам, мен жаңа нәрсе үйренемін" дегенді айтсаңыз, бұл нақты бір жағдайды көрсетеді.

Құрылымы

Бірінші шартты конструкцияның құрылымы:

• Егер + Present Simple, + Future Simple

Мысалдар

Мысалдарды түсіну үшін, төмендегі кестені қарастырыңыз:

Стандартты араб тілі	Жұптау	Қазақша
إذا درست، سأنجح.	idha darastu, sa'anjiḥ.	Егер мен оқысам, мен табысқа жетемін.
إذا ذهبت إلى السوق، سأشتري فواكه.	idha dhahabtu ila al-suq, sa'ashtri fawākih.	Егер мен базарға барсам, мен жеміс сатып аламын.
إذا كان الجو جميلاً، سأخرج.	idha kāna al-jawwu jamīlan, sa'akhruj.	Егер ауа райы әдемі болса, мен шығамын.
إذا قابلت صديقي، سأخبره بالخبر.	idha qābaltu ṣadīqī, sa'ukhbiruhu bil-khabar.	Егер мен досымды кездестірсем, мен оған жаңалықты айтамын.
إذا لعبت كرة القدم، سأكون سعيداً.	idha la'ibat kurat al-qadam, sa'akūn sa'īdān.	Егер мен футбол ойнасам, мен бақытты боламын.

Екінші шартты

Екінші шартты конструкция (شرط ثان) мүмкін емес, бірақ ықтимал жағдайларды сипаттайды. Ол "егер" сөзімен басталады, бірақ оның нәтижесі шындыққа сай келмейді. Мысалы, "егер мен бай болсам, мен саяхат жасар едім" деген сөйлемде, бай болу шындық емес.

Құрылымы

Екінші шартты конструкцияның құрылымы:

• Егер + Past Simple, + Would + Base Form

Мысалдар

Екінші шартты конструкцияның мысалдарын төмендегі кестеден көруге болады:

Стандартты араб тілі	Жұптау	Қазақша
إذا كنت غنياً، لسافرت حول العالم.	idha kunta ghanīyan, lasāfartu ḥawl al-‘ālam.	Егер мен бай болсам, мен әлемді аралап саяхат жасар едім.
إذا كان لدي وقت، لأقرأ المزيد.	idha kāna ladayya waqt, la'aqra' al-mazeed.	Егер менде уақыт болса, мен көбірек оқыр едім.
إذا قابلت الرئيس، لأخبرته عن أفكاري.	idha qābaltu al-ra'īs, la'akhbiratuhu 'an afkārī.	Егер мен президентпен кездессем, мен оған ойларымды айтқан болар едім.
إذا عرفت الإجابة، لساعدتك.	idha 'araftu al-ijābah, lasā'adtuka.	Егер мен жауапты білсем, мен саған көмектесер едім.
إذا كنت أعيش في مدينة أخرى، لكانت حياتي مختلفة.	idha kuntu 'ā'īsh fi madīnah ukhrā, lakānat ḥayātī mukhtalifah.	Егер мен басқа қалада тұрсам, менің өмірім басқаша болар еді.

Тапсырмалар

Енді сіз бірінші және екінші шартты конструкцияларды жақсы түсінгеніңізді тексеру үшін, 10 тапсырманы орындап көрейік.

Тапсырма 1

Келесі сөйлемдерді бірінші шартты конструкцияға айналдырыңыз:

1. Егер мен сабаққа барсам, мен жаңа нәрсе үйренемін.

2. Егер ол кешіксе, біз күтуіміз керек.

Шешім:

1. إذا ذهبت إلى الدرس، سأتعلّم شيئًا جديدًا.

2. إذا تأخر، يجب علينا الانتظار.

Тапсырма 2

Келесі сөйлемдерді екінші шартты конструкцияға айналдырыңыз:

1. Егер мен бай болсам, мен саяхат жасар едім.

2. Егер менде уақыт болса, мен киноға бармаса едім.

Шешім:

1. إذا كنت غنياً، لسافرت حول العالم.

2. إذا كان لدي وقت، لأذهب إلى السينما.

Тапсырма 3

Бірінші шартты конструкцияны қолдана отырып, өз сөйлемдеріңізді жазыңыз.

Шешім:

Студенттердің жауаптары әр түрлі болуы мүмкін, бірақ мысал ретінде:

إذا درست جيدًا، سأنجح في الامتحان.

Тапсырма 4

Екінші шартты конструкцияны қолдана отырып, өз сөйлемдеріңізді жазыңыз.

Шешім:

Студенттердің жауаптары әр түрлі болуы мүмкін, бірақ мысал ретінде:

إذا كنت أعيش في بلد آخر، لكانت حياتي مختلفة.

Тапсырма 5

Келесі сөйлемдерді бірінші шартты конструкцияға айналдырыңыз:

1. Егер ауа райы жақсы болса, мен серуенге шығамын.

2. Егер ол жұмыс істесе, жалақы алады.

Шешім:

1. إذا كان الجو جيدًا، سأذهب في نزهة.

2. إذا عمل، سيحصل على راتب.

Тапсырма 6

Келесі сөйлемдерді екінші шартты конструкцияға айналдырыңыз:

1. Егер менің досым болса, мен бақытты болар едім.

2. Егер мен дәрігер болсам, адамдарға көмектесер едім.

Шешім:

1. إذا كان لدي صديق، لكنت سعيدًا.

2. إذا كنت طبيبًا، كنت لأساعد الناس.

Тапсырма 7

Келесі сөйлемдерді бірінші шартты конструкцияға айналдырыңыз:

1. Егер мен спортпен шұғылдансам, мен денсаулығымды жақсартамын.

2. Егер біз ерте ұйықтасақ, ерте оянар едік.

Шешім:

1. إذا مارست الرياضة، سأحسن صحتي.

2. إذا نمنا مبكرًا، سنستيقظ مبكرًا.

Тапсырма 8

Келесі сөйлемдерді екінші шартты конструкцияға айналдырыңыз:

1. Егер мен бір күнде миллионер болсам, мен жаңа машина сатып алар едім.

2. Егер мені шақырса, мен бармас едім.

Шешім:

1. إذا كنت مليونيرًا، لاشتريت سيارة جديدة.

2. إذا دعوني، لما ذهبت.

Тапсырма 9

Бірінші шартты конструкцияны қолданып, 3 сөйлем жазыңыз.

Шешім:

Студенттердің жауаптары әр түрлі болуы мүмкін.

Тапсырма 10

Екінші шартты конструкцияны қолданып, 3 сөйлем жазыңыз.

Шешім:

Студенттердің жауаптары әр түрлі болуы мүмкін.

Standard Arabic Course - 0-әншіліктік Әріп-тілі - Мәнінен А1-ке

• Курстық танымал

  ---

Араб тіліне қазіргі жазуына таныстыру

• Араб тілінің уақытша егіністері
• Араб тілінің қосындылары
• Араб тілінің негізгі фразалары

  ---

Араб тілінде есімдер мен жыныстар

• Келесі жауапты сызықтар
• Мүжік және әйел латынша есімдері

  ---

Араб тілінде шағындар мен өзгерту

• Қазіргі уақыт бірінші шағындар
• Өткен уақыт шағындар
• Келешек уақыт шағындары

  ---

Араб тілі бойынша сан есептеу

• Сандар 1-100
• Ординалдық сандар

  ---

Араб тілінде күнделікті арабша сөздері

• Сәлеметсіз бақыт, әссәләмғә деп басқаға мәртебесін беру
• Түстер
• Аптаның күндері
• Жылдың айдары

  ---

Арықтық мен ішімдік тілінің сөздері

• Негізгі арықтық сөздер
• Ішімдіктер

  ---

Араб әнбеліктері мен мазмұны

• Ислам мен Араб мәдениеті
• Араб қонақтықтың кәсіби

  ---

Араб кездесуі мен манадауы

• Араб музыка жанры
• Араб рақсы

  ---

Араб тілінде епістер

• Ептілікке келісім және орналасу
• Салыстыру және ең арзан

  ---

Араб тілінде таңдаушы

• Жеке таңдаушылар
• Құрамындағы таңдаушылар

  ---

Араб тілінде басып шығарулар

• Негізгі алдын ала жазбалар
• Уақыт және орын алдын ала жазбалары

  ---

Араб тілінде сұраушылар

• Сұрау сөздері
• Сұраулар қалдыру

  ---

Араб тілінде ерекшелер

• Құрылым мен орналасу
• Жоқтық көрсету

  ---

Құлпындағы арабша сөздері

• Қоңырау аудармасы
• Бағытты қайта сұрау

  ---

Сауда және ақша сөздері

• Ақша сөздері
• Сауда сөздері

  ---

Араб әдебиеті мен поэзиясы

• Классикалық араб әдебиеті
• Араб өлеңдері

  ---

Араб өнері мен суретшілік

• Араб қаріпі тарихы
• Араб сүйемелері мен мұрайты

  ---

Араб тілінде қараған және байқалуға пайдалы сөздер

• Қараңғы жағдайлардың негізгі сөздері
• Ауа райы менмен мәлімет бөлу

  ---

Араб тілдік құрылғылары

• Бірінші және екінші жағдайның шарты
• Үшінші шарт және аралас шарт

  ---

Араб тілінде жоқырлы жазу

• Құрылым мен пайдалану
• Қозғалту шақырысынан айырымдылар

  ---

Араб тілінде жауынмалы сөйлемдер

• Құрылым мен пайдалану
• [[Language/Standard-arabic/Grammar/Differences-from-English-relative-clauses/kk|А

Басқа сабақтар

• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Уақыт және орын қойымдарының қарым-қатынастары
• Курс 0 до A1 → Грамматика → Притяжательные местоимения
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Сұрақ құру
• 0 to A1 Course → Grammar → Definite and indefinite articles
• 0 ден А1-ге дейінгі курстар → Grammar → Араб тіліндегі консонанттар
• 0 to A1 Course → Grammar → Араб тілінің тірілуі
• 0-А1 курсы → Грамматика → Әлдін-әлеудің қосымшаға түсуі
• 0-А1 Курстары → Грамматикасы → Түзу мен орналастыру
• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and superlative
• Present tense conjugation
• 0 to A1 Course → Grammar → Third conditional and mixed conditionals
• 0 to A1 Course → Grammar → Түсінік сөздері
• 0 to A1 Course → Grammar → English relative clauses
• Differences from the active voice