Language/Standard-arabic/Grammar/Adjective-agreement-and-placement/kk

Стандартты араб тілі → Грамматика → 0-ден A1 деңгейіне → Сын есімнің келісімі мен орналасуы

Сәлем, құрметті студенттер! Бүгін біз стандартты араб тілінде сын есімдердің келісімі мен орналасуын үйренеміз. Бұл тақырып араб тіліндегі грамматиканың маңызды аспектісі болып табылады, себебі ол сіздің сөйлемдеріңізді дұрыс құрастыруда, сондай-ақ сөйлеу мен жазудағы дәлдік пен айқындығыңызды арттыруда үлкен рөл атқарады. Сын есімдер мен зат есімдер арасындағы келісімді түсіну, сіздің тілді меңгеру деңгейіңізді едәуір көтереді.

Біздің сабағымыздың құрылымы төмендегідей болады:

• Сын есімдер мен зат есімдер арасындағы келісімді анықтау.

• Сын есімдердің орналасу тәртібі.

• Сын есімдерді қолданудағы ережелер мен ерекшеліктер.

• Мысалдар, жаттығулар және олардың шешімдері.

Сын есімдер мен зат есімдер арасындағы келісімді анықтау

Сын есімдер (صفة) және зат есімдер (اسم) арасында келісім болуы керек. Яғни, сын есім зат есімнің жынысына (еркек, әйел), санына (бірлік, көптік) және белгілі-белгісіздігіне (анық, анықсыз) сәйкес келуі тиіс. Араб тілінде зат есімдер жынысқа бөлінеді:

• Еркек жынысы

• Әйел жынысы

Еркек жынысындағы зат есімдер

Еркек жынысындағы зат есімдермен бірге келген сын есімдер еркек жынысына сай болуы керек. Мысалы:

Стандартты араб тілі	Телефонды айту	Қазақша
الكتاب الجيد	الكِتَاب الجَيِّد	жақсы кітап
الرجل الطويل	الرَّجُل الطَّويل	ұзын ер адам
البيت الكبير	الْبَيْت الكَبِير	үлкен үй

Әйел жынысындағы зат есімдер

Әйел жынысындағы зат есімдермен бірге келген сын есімдер әйел жынысына сай болуы керек. Мысалы:

Стандартты араб тілі	Телефонды айту	Қазақша
السيارة الجديدة	السَّيَّارَة الجَدِيدَة	жаңа көлік
المرأة الذكية	الْمَرْأَة الذَّكِيَّة	ақылды әйел
المدرسة القديمة	الْمَدْرَسَة القَدِيمَة	ескі мектеп

Көптік зат есімдер

Көптік зат есімдермен сын есімдер де көптік формада болуы тиіс. Мысалдар:

Стандартты араб тілі	Телефонды айту	Қазақша
الكتب الجيدة	الْكُتُب الجَيِّدَة	жақсы кітаптар
الرجال الطويلون	الرِّجَال الطُّوْلُ	ұзын ер адамдар
السيارات الجديدة	السَّيَّارَات الجَدِيدَة	жаңа көліктер

Сын есімдердің орналасу тәртібі

Араб тілінде сын есімдердің орналасу тәртібі маңызды рөл атқарады. Сын есімдер әдетте зат есімнен кейін келеді. Мысалы:

• الكتاب الجيد (жақсы кітап)

• السيارة الجديدة (жаңа көлік)

Алайда, кейбір жағдайларда сын есімдер зат есімнен бұрын да орналасуы мүмкін, әсіресе олар белгілі болса. Мысалы:

• الجيد الكتاب (жақсы кітап - егер кітап белгілі болса)

Сын есімдерді қолданудағы ережелер мен ерекшеліктер

Сын есімдер зат есіммен келісімде болуы керек, яғни:

• Жынысы: Сын есім зат есімнің жынысына сәйкес келуі керек.

• Саны: Сын есім зат есімнің санына сәйкес келуі керек.

• Белгісіздігі: Сын есім зат есімнің белгісіздігіне сәйкес келуі керек.

Мысалдар

Сын есімдерді қолдану кезінде жыныс, саны мен белгісіздікке назар аударыңыз. Мысалдар:

Стандартты араб тілі	Телефонды айту	Қазақша
الشجرة الخضراء	الشَّجَرَة الخَضْرَاء	жасыл ағаш
الألعاب المثيرة	الأَلْعَاب المُثِيرَة	қызықты ойындар
الفتاة الجميلة	الفَتَاة الجَمِيلَة	әдемі қыз

Жаттығулар

Енді біз үйренгенімізді тексеру үшін бірнеше жаттығу жасайық. Төмендегі тапсырмаларды орындап, нәтижелеріңізді тексеріңіз.

1-ші жаттығу

Келесі зат есімдерге сәйкес сын есімдерді табыңыз:

1. الكتاب (кітап)

2. المدرسة (мектеп)

3. الرجل (ер адам)

2-ші жаттығу

Сын есімдерді зат есімдердің алдында жазыңыз:

1. الجديد (жаңа)

2. الكبير (үлкен)

3. الذكي (ақылды)

3-ші жаттығу

Келесі сөйлемдерді толықтырыңыз:

1. الفتاة ___ (красивый) (әдемі қыз)

2. الكتاب ___ (жақсы) (жақсы кітап)

3. السيارات ___ (жаңа) (жаңа көліктер)

4-ші жаттығу

Келесі зат есімдер мен сын есімдерді сәйкестендіріңіз:

1. الألعاب (ойындар)

2. الفتى (жігіт)

3. الشجرة (ағаш)

5-ші жаттығу

Келесі сөйлемдерді аударыңыз:

1. Жаңа кітап.

2. Ұзын ер адам.

3. Ескі мектеп.

6-шы жаттығу

Келесі зат есімдер мен сын есімдерді сәйкестендіріңіз:

1. الفتاة (қыз)

2. المدرسة (мектеп)

3. الشجرة (ағаш)

7-ші жаттығу

Келесі зат есімдер мен сын есімдерді сәйкестендіріңіз:

1. السيارة (көлік)

2. الكتاب (кітап)

3. الرجل (ер адам)

8-ші жаттығу

Келесі сөйлемдерді толықтырыңыз:

1. الكتاب ___ (жақсы) (жақсы кітап)

2. السيارة ___ (жаңа) (жаңа көлік)

3. الرجل ___ (ұзын) (ұзын ер адам)

9-шы жаттығу

Келесі сөйлемдерді дұрыс орналастырыңыз:

1. кітап жақсы

2. жаңа көлік

3. ұзын ер адам

10-шы жаттығу

Сын есімдерді зат есімдермен келісімді түрде жазыңыз.

Жаттығулардың шешімдері

1. الكتاب الجيد (жақсы кітап), المدرسة الجديدة (жаңа мектеп), الرجل الطويل (ұзын ер адам).

2. الجديد الكتاب (жаңа кітап), الكبير المدرسة (үлкен мектеп), الذكي الرجل (ақылды ер адам).

3. الفتاة الجميلة (әдемі қыз), الكتاب الجيد (жақсы кітап), السيارات الجديدة (жаңа көліктер).

4. الألعاب المثيرة (қызықты ойындар), الفتى الذكي (ақылды жігіт), الشجرة الخضراء (жасыл ағаш).

5. Жаңа кітап - الكتاب الجديد, Ұзын ер адам - الرجل الطويل, Ескі мектеп - المدرسة القديمة.

6. الفتاة الجميلة (әдемі қыз), المدرسة الجديدة (жаңа мектеп), الشجرة الخضراء (жасыл ағаш).

7. السيارة الجديدة (жаңа көлік), الكتاب الجيد (жақсы кітап), الرجل الطويل (ұзын ер адам).

8. الكتاب الجيد (жақсы кітап), السيارة الجديدة (жаңа көлік), الرجل الطويل (ұзын ер адам).

9. жақсы кітап - الكتاب الجيد, жаңа көлік - السيارة الجديدة, ұзын ер адам - الرجل الطويل.

10. Сын есімдер мен зат есімдер арасындағы келісімді сақтау.

Сабақ осымен аяқталды! Сын есімдер мен зат есімдер арасындағы келісімді және олардың орналасу тәртібін үйрену, сіздің араб тілінде сөйлеуіңізді жақсартуға көмектеседі. Келесі сабақта кездескенше!

Standard Arabic Course - 0-әншіліктік Әріп-тілі - Мәнінен А1-ке

• Курстық танымал

  ---

Араб тіліне қазіргі жазуына таныстыру

• Араб тілінің уақытша егіністері
• Араб тілінің қосындылары
• Араб тілінің негізгі фразалары

  ---

Араб тілінде есімдер мен жыныстар

• Келесі жауапты сызықтар
• Мүжік және әйел латынша есімдері

  ---

Араб тілінде шағындар мен өзгерту

• Қазіргі уақыт бірінші шағындар
• Өткен уақыт шағындар
• Келешек уақыт шағындары

  ---

Араб тілі бойынша сан есептеу

• Сандар 1-100
• Ординалдық сандар

  ---

Араб тілінде күнделікті арабша сөздері

• Сәлеметсіз бақыт, әссәләмғә деп басқаға мәртебесін беру
• Түстер
• Аптаның күндері
• Жылдың айдары

  ---

Арықтық мен ішімдік тілінің сөздері

• Негізгі арықтық сөздер
• Ішімдіктер

  ---

Араб әнбеліктері мен мазмұны

• Ислам мен Араб мәдениеті
• Араб қонақтықтың кәсіби

  ---

Араб кездесуі мен манадауы

• Араб музыка жанры
• Араб рақсы

  ---

Араб тілінде епістер

• Ептілікке келісім және орналасу
• Салыстыру және ең арзан

  ---

Араб тілінде таңдаушы

• Жеке таңдаушылар
• Құрамындағы таңдаушылар

  ---

Араб тілінде басып шығарулар

• Негізгі алдын ала жазбалар
• Уақыт және орын алдын ала жазбалары

  ---

Араб тілінде сұраушылар

• Сұрау сөздері
• Сұраулар қалдыру

  ---

Араб тілінде ерекшелер

• Құрылым мен орналасу
• Жоқтық көрсету

  ---

Құлпындағы арабша сөздері

• Қоңырау аудармасы
• Бағытты қайта сұрау

  ---

Сауда және ақша сөздері

• Ақша сөздері
• Сауда сөздері

  ---

Араб әдебиеті мен поэзиясы

• Классикалық араб әдебиеті
• Араб өлеңдері

  ---

Араб өнері мен суретшілік

• Араб қаріпі тарихы
• Араб сүйемелері мен мұрайты

  ---

Араб тілінде қараған және байқалуға пайдалы сөздер

• Қараңғы жағдайлардың негізгі сөздері
• Ауа райы менмен мәлімет бөлу

  ---

Араб тілдік құрылғылары

• Бірінші және екінші жағдайның шарты
• Үшінші шарт және аралас шарт

  ---

Араб тілінде жоқырлы жазу

• Құрылым мен пайдалану
• Қозғалту шақырысынан айырымдылар

  ---

Араб тілінде жауынмалы сөйлемдер

• Құрылым мен пайдалану
• [[Language/Standard-arabic/Grammar/Differences-from-English-relative-clauses/kk|А

Басқа сабақтар

• 0 to A1 Course → Grammar → Masculine and feminine nouns
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Тұрақтар
• Present tense conjugation
• 0 to A1 Course → Grammar → Араб тілінің тірілуі
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Сұрақ құру
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Уақыт және орын қойымдарының қарым-қатынастары
• 0 to A1 Course
• 0 to A1 Course → Grammar → Negation
• 0 to A1 Course → Grammar → Third conditional and mixed conditionals
• 0 to A1 Course → Grammar → Personal pronouns
• Complete 0 to A1 Course → Grammar → Formation and usage
• 0-А1 Курстары → Грамматикасы → Түзу мен орналастыру
• 0 to A1 Course → Grammar → Түсінік сөздері
• 0 to A1 Course → Grammar → English relative clauses