Language/Standard-arabic/Grammar/Adjective-agreement-and-placement/az

Ərəb dili → Qrammatika → 0-dan A1-ə kurs → Sifət razılığı və yerləşməsi

Giriş

Ərəb dilində sifətlərin razılığı və yerləşməsi, dilin əsasını təşkil edən mühüm bir mövzudur. Sifətlər, isimləri daha canlı və təsirli bir şəkildə təsvir etmək üçün istifadə olunur. Bu dərs, yeni başlayanlar üçün, sifətlərin isimlərlə necə razılaşdığını və onların cümlədə necə yerləşdiyini öyrənməyə yönəlib. Sifətlərin düzgün istifadəsi, ünsiyyətinizi daha anlaşıqlı və təsirli edəcək. Bu dərsdə, siz aşağıdakı mövzuları öyrənəcəksiniz:

Sifətlərin razılığı

Sifətlər, onları təsvir edən isimlərlə cinsiyyət, say və vəziyyət baxımından razılaşmalıdır. Bu, Ərəb dilinin qrammatik xüsusiyyətlərindən biridir. Burada, sifətlərin isimlə razılaşması üçün bəzi əsas qaydaları təqdim edəcəyik.

Cinsiyyət razılığı

Ərəb dilində isimlər kişi və qadın cinsinə malikdir. Sifətlər də bu cinsiyyətə uyğun olmalıdır. Məsələn:

• Kişi cinsində olan isimlər, kişi cinsində olan sifətlərlə birləşməlidir.

• Qadın cinsində olan isimlər, qadın cinsində olan sifətlərlə birləşməlidir.

• Nümunələr:

Standard Arabic	Pronunciation	North Azerbaijani
كَاتِبٌ جَيِّدٌ	kātibun jayyidun	Yaxşı yazıçı
كَاتِبَةٌ جَيِّدَةٌ	kātibatu jayyidatu	Yaxşı yazıçı (qadın)

Say razılığı

Sifətlər, ismin sayına (tək, cəm) uyğun olmalıdır. Məsələn:

• Tək isim tək sifətlə, cəm isim cəm sifətlə birləşməlidir.

• Nümunələr:

Standard Arabic	Pronunciation	North Azerbaijani
كِتابٌ جَدِيدٌ	kitābun jadīdun	Yeni kitab
كُتُبٌ جَدِيدَةٌ	kutubun jadīdah	Yeni kitablar

Sifətlərin cümlədə yerləşməsi

Sifətlər, cümlədə adətən ismin önündə yerləşir. Lakin bəzən cümlənin tərzinə görə yerləşməsi dəyişə bilər.

Sifət öncə gələn cümlələr

Sifət, adətən ismin önündə gəlir. Məsələn:

• "Gözəl ev" cümləsində "gözəl" sifəti "ev" isimindən əvvəl gəlir.

• Nümunələr:

Standard Arabic	Pronunciation	North Azerbaijani
بَيْتٌ جَمِيلٌ	baytun jamīlun	Gözəl ev
سَيَّارَةٌ سَرِيعَةٌ	sayyāratun sarī‘atun	Tez avtomobil

Sifət sonra gələn cümlələr

Bəzən sifətlər, isimlərdən sonra da yerləşə bilər, məsələn, daha təsirli ifadələr yaratmaq üçün. Bu, bəzən ədəbi və ya şeir dili üçün istifadə olunur.

• Nümunələr:

Standard Arabic	Pronunciation	North Azerbaijani
أَنا أُحِبُّ البَيْتَ جَمِيلًا	anā uḥibb al-bayta jamīlan	Mən gözəl evi sevirəm
هَذَا كِتابٌ جَيِّدٌ	hādhā kitābun jayyidun	Bu yaxşı kitabdır

Sifətlərin müqayisəsi

Sifətlər, müqayisə edilən vəziyyətlərdə də istifadə oluna bilər. Müqayisə və ən üstünlük mövzusu, gələcək dərslərdə daha ətraflı müzakirə olunacaq.

Məşğuliyyətlər

Bu dərsdə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün aşağıdakı məşğuliyyətləri yerinə yetirin:

Məşğuliyyət 1: Cinsiyyətlə razılığı tamamlayın

Aşağıdakı isimlər üçün uyğun sifətləri seçin:

1. كَاتِبَةٌ ________ (yaxşı)

2. مُمَرِّضٌ ________ (peşəkar)

3. مَدرَسَةٌ ________ (gözəl)

• Həllər:

1. كَاتِبَةٌ جَيِّدَةٌ

2. مُمَرِّضٌ مِهَارَةٌ

3. مَدرَسَةٌ جَمِيلَةٌ

Məşğuliyyət 2: Say razılığını tamamlayın

Aşağıdakı cümlələrdəki isimlər üçün doğru sifətləri yazın:

1. كِتابٌ ________ (yeni)

2. كُتُبٌ ________ (köhnə)

• Həllər:

1. كِتابٌ جَدِيدٌ

2. كُتُبٌ قَدِيمَةٌ

Məşğuliyyət 3: Sifətlərin cümlədə yerləşməsini yoxlayın

Aşağıdakı cümlələrdə sifətlərin doğru yerləşməsini yoxlayın:

1. هَذَا ________ (gözəl) بَيْتٌ

2. ________ (tez) سَيَّارَةٌ هِيَ

• Həllər:

1. هَذَا بَيْتٌ جَمِيلٌ

2. سَيَّارَةٌ هِيَ سَرِيعَةٌ

Məşğuliyyət 4: Sifətlərin müqayisəsi

Aşağıdakı cümlələrdə müqayisə ifadələrini tamamlayın:

1. زَيْدٌ ________ (gözəl) عَلِيٌّ

2. هَذَا ________ (böyük) بَيْتٌ

• Həllər:

1. زَيْدٌ أَجْمَلُ مِنْ عَلِيٍّ

2. هَذَا بَيْتٌ أَكْبَرُ

Məşğuliyyət 5: Cümlələr düzəldin

Aşağıdakı isimlər üçün öz cümlələrinizi yaradın:

1. كَاتِبَةٌ

2. مَدرَسَةٌ

3. سَيَّارَةٌ

• Mümkün həllər:

1. كَاتِبَةٌ جَيِّدَةٌ كَتَبَتْ كِتابًا جَمِيلًا.

2. مَدرَسَةٌ جَمِيلَةٌ تَعَلَّمَ فِيهَا الطُّلَّابُ.

3. سَيَّارَةٌ سَرِيعَةٌ تَجُوبُ الشَّوَارِعَ.

Məşğuliyyət 6: Cümlələri düzəldin

Aşağıdakı cümlələrdə səhvləri tapın və düzəldin:

1. هَذَا كِتابٌ جَدِيدَةٌ.

2. كَاتِبٌ جَميلَةٌ.

• Həllər:

1. هَذَا كِتابٌ جَدِيدٌ.

2. كَاتِبٌ جَميلٌ.

Məşğuliyyət 7: Sözləri birləşdirin

Aşağıdakı sözləri birləşdirərək cümlələr yaradın:

1. سَيَّارَةٌ (tez) + (qadın)

2. كَاتِبَةٌ (yaxşı) + (qadın)

• Mümkün həllər:

1. سَيَّارَةٌ سَرِيعَةٌ هِيَ.

2. كَاتِبَةٌ جَيِّدَةٌ هِيَ.

Məşğuliyyət 8: Sifətləri tamamlayın

Aşağıdakı cümlələrdə boş yerləri doldurun:

1. هَذَا ________ (böyük) كِتابٌ.

2. أَنا أُحِبُّ ________ (gözəl) بَيْتِي.

• Həllər:

1. هَذَا كِتابٌ كَبِيرٌ.

2. أَنا أُحِبُّ بَيْتِي الْجَمِيلَ.

Məşğuliyyət 9: Cümlələri təhlil edin

Aşağıdakı cümlələri analiz edin və sifətlərin razılığını qeyd edin:

1. إِمَامٌ عَظِيمٌ.

2. جَامِعَةٌ مَشْهُورَةٌ.

• Həllər:

1. عَظِيمٌ cinsiyyət və say baxımından kişi isimlə razıdır.

2. مَشْهُورَةٌ cinsiyyət və say baxımından qadın isimlə razıdır.

Məşğuliyyət 10: Yeni cümlələr yaradın

Aşağıdakı sifətləri istifadə edərək yeni cümlələr yaradın:

1. سَيَّارَةٌ (tez)

2. كَاتِبَةٌ (yaxşı)

• Mümkün həllər:

1. سَيَّارَةٌ سَرِيعَةٌ تَجُوبُ الشَّوَارِعَ.

2. كَاتِبَةٌ جَيِّدَةٌ كَتَبَتْ مَقَالَةً.

0-dan A1-ə qədər Standart Ərəb Dili Kursları - Məzmun cədvəli

• Kurs təqdimatı

  ---

Ərəb əlifbasının təqdimatı

• Ərəb saitləri
• Ərəb konsonantları
• Əsas Ərəb ifadələri

  ---

Ərəb dilində ism və cinsiyət

• Müəyyən və müəyyən olmayan mənsublar
• Kişi və qadın ismləri

  ---

Ərəb dilində fiillər və onların çəkimi

• Hazırki vaxt çəkmə
• Kətan keçmiş zamanda çəkmə
• Gələcək vaxt çəkmə

  ---

Ərəb dilində sayılar və saymaq

• 1-100 arası cardinal rəqəmlər
• Ordinal rəqəmlər

  ---

Gündəlik Ərəb dilində lüğət

• Salamlamalar və arvadlar
• Rənglər
• Həftənin günleri
• İllərin ayları

  ---

Ərəb dilində yemək və içki lüğəti

• Əsas yemək lüğəti
• İçkilər

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və mədəniyyəti

• İslam və Ərəb mədəniyyəti
• Ərəb qonaqsevərliyi

  ---

Ərəb musiqisi və əyləncə

• Ərəb musiqi janrları
• Ərəb rəqqası

  ---

Ərəb dilində sifət və ismlər

• Sifət razılığı və yerləşməsi
• Müqayisə və ən üstünlük

  ---

Ərəb dilində zamir

• Şəxsi zamir
• Mülkiyyət zamiri

  ---

Ərəb dilində öndərlik edənlər

• Əsas öndərlik edənlər
• Vaxt və yer öndərlik edənləri

  ---

Ərəb dilində soruşdurucu

• Soru sözləri
• Sual qurma

  ---

Ərəb dilində zarf

• Yaradılma və yerləşmə
• İnkâr

  ---

Nəqliyyat lüğəti

• İctimai nəqliyyat
• Yönü soruşmaq

  ---

Məişət və pul lüğəti

• Pul lüğəti
• Məhsulların alınması

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və şeirlər

• Klassik Ərəb ədəbiyyatı
• Ərəb şeirləri

  ---

Ərəb xətwrit və sənəti

• Ərəb xətwritinin tarixi
• Ərəb sənəti və memarlığı

  ---

Hava lüğəti

• Əsas hava lüğəti
• Havadan danışmaq

  ---

Ərəb dilində şərti cümlələr

• Birinci və İkinci şərtlər
• Üçüncü şərtlər və qarışıq şərtlər

  ---

Ərəb dilində passive səslilik

• Yaradılma və istifadə
• Aktiv səsliliklərə olan uyğunluqlar

  ---

Ərəb dilində sıfət və ismlər

• Ümumi Ərəb sıfətləri
• Ərəb tərkibləri

  ---

Ərəb kinoteatrı və TV

• Ərəb kino
• Ərəb televiziya

  ---

Ərəb modası və güzəllik

• Ənənəvi Ərəb geyimləri
• Ərəb güzəllik və kosmetikası

  ---

İdman və boş zaman lüğəti

• Məşhur Ərəb idmanları
• Boş zaman tədbirləri

Other lessons

• 0 to A1 Course → Grammar → Question words
• Sıfırdan A1 səviyyəsinə qədər tamamı → Qrammatika → Yaradılması və istifadəsi
• 0- A1 Kursu → Qrammatika → Maskulin və müfəssəl isimlər
• 0 to A1 Course → Grammar → Differences from English relative clauses
• 0 to A1 Dərəcəsi → Qrammar → Əsas Ərəb əyani ifadələr
• 0 to A1 Course → Grammar → Basic prepositions
• 0-dan A1 səviyyəsinə → Qrammatika → Formalaşdırma və Yerləşdirmə
• Comparative and superlative
• Arabic consonants
• 0 to A1 Course → Grammar → Past tense conjugation
• Курс 0 до A1 → Грамматика → Негация
• 0 to A1 Course
• Personal pronouns
• Definite and indefinite articles
• Differences from the active voice