Language/Standard-arabic/Grammar/Past-tense-conjugation/az

Standart Ərəb dili → Qrammatika → 0-dan A1 səviyyəsinə → Keçmiş zaman çəkimi

Keçmiş zaman, dilin ən vacib tərkib hissələrindən biridir. İstifadəçilərə hadisələrin nə zaman baş verdiyini bildirmək üçün imkan tanıyır. Ərəb dilində keçmiş zamanın çəkimi, dilin qrammatik strukturu üçün əhəmiyyətli bir hissədir. Bu dərsdə biz keçmiş zaman fiillərinin çəkimini öyrənəcəyik. Hər bir şəxs zamiri üçün fiil çəkimlərini təqdim edəcəyik. Keçmiş zamanın düzgün istifadəsi, danışma və yazma bacarıqlarınızı artıracaq və ərəb dilindəki ifadələrinizi daha aydın edəcək.

Dərsimiz aşağıdakı struktura əsaslanır:

Keçmiş zamanın önəmi

Keçmiş zaman, baş vermiş hadisələri və fəaliyyətləri izah etməyə imkan tanıyır. Bu, sizə əhvalatlarınızı, təcrübələrinizi və xatirələrinizi bölüşməkdə kömək edir. Həmçinin, keçmiş zamanda danışmaq, Ərəb dilinin qrammatikasını daha dərindən anlamağa kömək edir.

Keçmiş zaman fiillərinin çəkimi

Keçmiş zaman fiillərinin çəkimi, şəxs zamirinin nə olduğunu bilməkdən başlayır. İndi, hər bir şəxs zamiri üçün fiil çəkimlərini təqdim edəcəyik:

Şəxs Zamiri	Standart Ərəb dili	Pronunciation	North Azerbaijani
Mən	كَتَبْتُ	katabtu	Mən yazdım
Sən (kişi)	كَتَبْتَ	katabta	Sən yazdın (kişi)
Sən (qadın)	كَتَبْتِ	katabti	Sən yazdın (qadın)
O (kişi)	كَتَبَ	kataba	O yazdı (kişi)
O (qadın)	كَتَبَتْ	katabat	O yazdı (qadın)
Biz	كَتَبْنَا	katabna	Biz yazdıq
Siz (kişi)	كَتَبْتُمْ	katabtum	Siz yazdınız (kişi)
Siz (qadın)	كَتَبْتُنَّ	katabtunna	Siz yazdınız (qadın)
Onlar (kişi)	كَتَبُوا	katabū	Onlar yazdılar (kişi)
Onlar (qadın)	كَتَبْنَ	katabna	Onlar yazdılar (qadın)

Bu cədvəldə keçmiş zaman fiillərinin çəkimləri göstərilmişdir. Bu fiillərin düzgün istifadəsi, dilin qrammatikasını başa düşməyə kömək edəcək.

Keçmiş zaman fiillərinə dair nümunələr

Aşağıda, keçmiş zaman fiillərinin istifadəsinə dair 20 nümunə təqdim edirik:

Standart Ərəb dili	Pronunciation	North Azerbaijani
أَكَلْتُ	akaltu	Mən yedim
شَرِبْتَ	sharabta	Sən içdin (kişi)
ذَهَبَتْ	dhahabat	O getdi (qadın)
قَرَأْتُمْ	qara'tum	Siz oxudunuz (kişi)
كَتَبُوا	katabū	Onlar yazdılar (kişi)
عَمِلْتِ	'amilti	Sən etdin (qadın)
سَمِعَ	sami'a	O eşitdi (kişi)
شَاهَدْنَا	shāhadnā	Biz gördük
أَحَبَّتْ	ahabbat	O sevdi (qadın)
قَالُوا	qālū	Onlar dedilər (kişi)
رَسَمْتِ	rasmti	Sən çəkdin (qadın)
تَعَلَّمْتُ	ta'allamtu	Mən öyrəndim
أَجَابَ	ajāba	O cavab verdi (kişi)
لَعِبْنَا	la'ibnā	Biz oynadıq
دَرَسَتْ	darasat	O oxudu (qadın)
بَاعُوا	bā'ū	Onlar satdılar (kişi)
عَادَتْ	'ādāt	O qayıtdı (qadın)
كَانُوا	kānū	Onlar idilər (kişi)
تَكَلَّمْتُ	takallamtu	Mən danışdım
حَضَرَتْ	hadarat	O gəldi (qadın)
سَافَرَ	sāfara	O səyahət etdi (kişi)

Bu nümunələrdən istifadə edərək, ərəb dilində keçmiş zaman fiillərinin necə istifadə edildiyini öyrənə bilərsiniz. Hər bir fiil, müxtəlif şəxs zamirləri ilə birləşdirilərək, cümlələrdə müxtəlif mənalar yarada bilər.

Təcrübə və tətbiq

Bu dərsdə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün aşağıdakı tapşırıqları yerinə yetirin:

1. Aşağıdakı cümlələri keçmiş zamanla tamamlayın:

• Mən (yazmaq) ___________ (yazdım).

• Sən (getmək) ___________ (getdin) (kişi).

• O (eşitmək) ___________ (eşitdi) (qadın).

2. Aşağıdakı cümlələri düzgün şəkilçilərlə tamamlayın:

• Biz (görmək) ___________ (gördük).

• Siz (danışmaq) ___________ (danışdınız) (qadın).

• Onlar (oynamaq) ___________ (oynadılar) (kişi).

3. Aşağıdakı cümlələri düzəldin:

• Mən (getmək) getdim.

• O (yazmaq) yazdı (kişi).

• Biz (oxumaq) oxudum.

4. Aşağıdakı cümlələri keçmiş zamanla tərcümə edin:

• I played football (Mən futbol oynadım).

• She read a book (O bir kitab oxudu).

• They traveled to Egypt (Onlar Misirə səyahət etdilər).

5. Öz keçmiş zamanınızı izah edən üç cümlə yazın.

6. Verilən cümlələri düzgün şəkilçilərlə tamamlayın:

• Sən (şarkı) ___________ (şarkı oxudun) (qadın).

• O (yemək) ___________ (yedi) (kişi).

7. Aşağıdakı cümlələri düzəldin:

• Onlar (gəlmək) gəldilər.

• Mən (görmək) gördüm.

8. Aşağıdakı cümlələri keçmiş zamanla tamamlayın:

• Biz (səyahət) ___________ (səyahət etdik).

• O (sevmək) ___________ (sevdi) (qadın).

9. Verilən cümlələri düzgün şəkilçilərlə tamamlayın:

• Siz (düşünmək) ___________ (düşündünüz) (kişi).

• O (yazmaq) ___________ (yazdı) (qadın).

10. Üç cümlə yazın ki, bu cümlələr keçmiş zaman fiillərini istifadə etsin.

Cavablar

1. Mən yazdım.

• Sən getdin (kişi).

• O eşitdi (qadın).

2. Biz gördük.

• Siz danışdınız (qadın).

• Onlar oynadılar (kişi).

3. Mən getdim.

• O yazdı (kişi).

• Biz oxudum.

4. Mən futbol oynadım.

• O bir kitab oxudu.

• Onlar Misirə səyahət etdilər.

5. Cavablar fərdi olacaq.

6. Sən şarkı oxudun (qadın).

• O yedi (kişi).

7. Onlar gəldilər.

• Mən gördüm.

8. Biz səyahət etdik.

• O sevdi (qadın).

9. Siz düşündünüz (kişi).

• O yazdı (qadın).

10. Cavablar fərdi olacaq.

Bu dərsdə keçmiş zaman fiillərinin çəkimini öyrənmiş olduq. İndi siz, öz fikirlərinizi və xatirələrinizi daha rahat bir şəkildə ifadə edə bilərsiniz. Unutmayın ki, keçmiş zaman, dilin əsasını təşkil edir və sizə daha geniş ünsiyyət imkanı yaradır.

0-dan A1-ə qədər Standart Ərəb Dili Kursları - Məzmun cədvəli

• Kurs təqdimatı

  ---

Ərəb əlifbasının təqdimatı

• Ərəb saitləri
• Ərəb konsonantları
• Əsas Ərəb ifadələri

  ---

Ərəb dilində ism və cinsiyət

• Müəyyən və müəyyən olmayan mənsublar
• Kişi və qadın ismləri

  ---

Ərəb dilində fiillər və onların çəkimi

• Hazırki vaxt çəkmə
• Kətan keçmiş zamanda çəkmə
• Gələcək vaxt çəkmə

  ---

Ərəb dilində sayılar və saymaq

• 1-100 arası cardinal rəqəmlər
• Ordinal rəqəmlər

  ---

Gündəlik Ərəb dilində lüğət

• Salamlamalar və arvadlar
• Rənglər
• Həftənin günleri
• İllərin ayları

  ---

Ərəb dilində yemək və içki lüğəti

• Əsas yemək lüğəti
• İçkilər

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və mədəniyyəti

• İslam və Ərəb mədəniyyəti
• Ərəb qonaqsevərliyi

  ---

Ərəb musiqisi və əyləncə

• Ərəb musiqi janrları
• Ərəb rəqqası

  ---

Ərəb dilində sifət və ismlər

• Sifət razılığı və yerləşməsi
• Müqayisə və ən üstünlük

  ---

Ərəb dilində zamir

• Şəxsi zamir
• Mülkiyyət zamiri

  ---

Ərəb dilində öndərlik edənlər

• Əsas öndərlik edənlər
• Vaxt və yer öndərlik edənləri

  ---

Ərəb dilində soruşdurucu

• Soru sözləri
• Sual qurma

  ---

Ərəb dilində zarf

• Yaradılma və yerləşmə
• İnkâr

  ---

Nəqliyyat lüğəti

• İctimai nəqliyyat
• Yönü soruşmaq

  ---

Məişət və pul lüğəti

• Pul lüğəti
• Məhsulların alınması

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və şeirlər

• Klassik Ərəb ədəbiyyatı
• Ərəb şeirləri

  ---

Ərəb xətwrit və sənəti

• Ərəb xətwritinin tarixi
• Ərəb sənəti və memarlığı

  ---

Hava lüğəti

• Əsas hava lüğəti
• Havadan danışmaq

  ---

Ərəb dilində şərti cümlələr

• Birinci və İkinci şərtlər
• Üçüncü şərtlər və qarışıq şərtlər

  ---

Ərəb dilində passive səslilik

• Yaradılma və istifadə
• Aktiv səsliliklərə olan uyğunluqlar

  ---

Ərəb dilində sıfət və ismlər

• Ümumi Ərəb sıfətləri
• Ərəb tərkibləri

  ---

Ərəb kinoteatrı və TV

• Ərəb kino
• Ərəb televiziya

  ---

Ərəb modası və güzəllik

• Ənənəvi Ərəb geyimləri
• Ərəb güzəllik və kosmetikası

  ---

İdman və boş zaman lüğəti

• Məşhur Ərəb idmanları
• Boş zaman tədbirləri

Other lessons

• Курс 0 до A1 → Грамматика → Негация
• Comparative and superlative
• Arabic consonants
• Arabic vowels
• 0 to A1 Course
• Question formation
• Definite and indefinite articles
• Present tense conjugation
• Personal pronouns
• 0- A1 Kursu → Qrammatika → Maskulin və müfəssəl isimlər
• Sıfırdan A1 səviyyəsinə qədər tamamı → Qrammatika → Yaradılması və istifadəsi
• Possessive pronouns
• Adjective agreement and placement
• 0-dan A1 səviyyəsinə → Qrammatika → Formalaşdırma və Yerləşdirmə