Language/Standard-arabic/Vocabulary/Ordinal-numbers/az

Standart Ərəb dili → Lüğət → 0-dan A1-ə Kurs → Ordinal rəqəmlər

Giriş

Ordinal rəqəmlər, ərəb dilindəki ən vacib anlayışlardan biridir. Onlar, şeylərin sırasını və ya mövqeyini göstərmək üçün istifadə olunur. Bu dərs, sizə ordinal rəqəmləri necə formalaşdırmağı və istifadə etməyi öyrədəcək. Ordinal rəqəmləri bilmək, gündəlik həyatda, xüsusilə də tarixlər, yarışlar və ya sıralama ilə bağlı müzakirələrdə sizə kömək edəcək. İndi isə dərsimizin strukturu ilə tanış olaq:

Ordinal Rəqəmlərin Tərifi

Ordinal rəqəmlər, bir şeyin yerini və ya sırasını göstərən sayılardır. Məsələn, "birinci," "ikinci," "üçüncü" kimi. Onlar adətən "x-ci" formasında ifadə edilir.

Ordinal Rəqəmlərin İstifadəsi

Ordinals, cümlələrdə bir neçə müxtəlif şəkildə istifadə edilə bilər:

• Nümunə: "O, birinci gəldi." (He arrived first.)

• Tarix ifadələrində: "Bu gün beşinci gündür." (Today is the fifth day.)

Ordinal Rəqəmlərin Formalaşdırılması

Ordinal rəqəmlər, əsas ədədlərin müəyyən bir formasıdır. Ən çox istifadə olunan ordinal rəqəmləri aşağıdakı cədvəldə görə bilərsiniz:

Standart Ərəb dili	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dili
1-ci	ʔawwal	birinci
2-ci	thānī	ikinci
3-cü	thālith	üçüncü
4-cü	rābiʿ	dördüncü
5-ci	ḥāmis	beşinci
6-cı	sādis	altıncı
7-ci	sābiʿ	yeddinci
8-ci	thāmin	səkkizinci
9-cu	tāsiʿ	doqquzuncu
10-cu	ʿāshir	onuncu

Ordinal Rəqəmlərin Qrammatik Qaydaları

Ordinal rəqəmləri istifadə edərkən, onların cins və say baxımından uyğunluğu vacibdir. Kişi və qadın isimləri ilə uyğunluq göstərmək üçün aşağıdakı qaydalara riayət etmək lazımdır:

1. Kişi isimləri üçün: "birinci" (مُبَارَكٌ) - "birinci kişi"

2. Qadın isimləri üçün: "birinci" (مُبَارَكَةٌ) - "birinci qadın"

Ordinal Rəqəmlər və İfadələr

Gündəlik həyatda ordinal rəqəmlərin necə istifadə edildiyini daha yaxşı anlamaq üçün aşağıdakı cədvəli nəzərdən keçirək:

Standart Ərəb dili	Tələffüz	Şimali Azərbaycan dili
اليوم هو اليوم الأول في الشهر.	al-yawmu huwa al-yawmu al-awwal fi al-shahr.	Bu gün ayın birinci günüdür.
هو الطالب الثاني في الصف.	huwa al-ṭālib al-thānī fi al-ṣaff.	O, sinifdə ikinci tələbədir.
هي الفتاة الثالثة في المجموعة.	hiya al-fatāh al-thālitha fi al-majmuʿa.	O, qrupda üçüncü qızdır.
المعلم الرابع في المدرسة.	al-muʿallim al-rābiʿ fi al-madrasah.	Müəllim məktəbdə dördüncüdür.
نحن في الأسبوع الخامس من الدراسة.	naḥnu fi al-usbūʿ al-ḥāmis min al-dirāsa.	Biz dərslərdə beşinci həftədəyik.

Ordinal Rəqəmlərin İstifadəsi Üçün Məsələlər

Aşağıdakı tapşırıqları yerinə yetirərək, ordinal rəqəmləri daha yaxşı öyrənə bilərsiniz:

1. "O, üçüncü yerə çıxdı." cümləsindəki ordinal rəqəmi tapın.

2. "Bu, beşinci kitabdır." cümləsindəki ordinal rəqəmi müəyyən edin.

3. "Biz altıncı gün görüşəcəyik." cümləsindəki ordinal rəqəmi yazın.

4. "O, doqquzuncu dəfə gəldi." cümləsindəki ordinal rəqəmi qeyd edin.

5. "Bu gün onuncu gün." cümləsindəki ordinal rəqəmi tapın.

Məsələlərin Həlli

1. Üçüncü

2. Beşinci

3. Altıncı

4. Doqquzuncu

5. Onuncu

Təcrübə Müsbəti

İndi, sizə öz cümlələrinizi yaradaraq ordinal rəqəmləri tətbiq etməyi təklif edirəm. Məsələn:

• "Mən birinci dəfə bu kitabı oxudum."

• "Sənin dördüncü doğum günün gəlir."

Bu cür cümlələr yaratmaq, ordinal rəqəmlərin istifadə olunmasını daha da gücləndirəcək.

Nəticə

Ordinal rəqəmləri öyrənmək, ərəb dilindəki gündəlik söhbətlərinizi daha zənginləşdirəcək. Onlar, cümlələrdəki mənaları daha aydın və dəqiq ifadə etməyə kömək edir. Ümid edirəm ki, bu dərs sizə faydalı oldu və ordinal rəqəmləri istifadə etməyə başlayacaqsınız. Gələcək dərslərdə daha çox yeni anlayışlar öyrənməyə davam edəcəyik.

0-dan A1-ə qədər Standart Ərəb Dili Kursları - Məzmun cədvəli

• Kurs təqdimatı

  ---

Ərəb əlifbasının təqdimatı

• Ərəb saitləri
• Ərəb konsonantları
• Əsas Ərəb ifadələri

  ---

Ərəb dilində ism və cinsiyət

• Müəyyən və müəyyən olmayan mənsublar
• Kişi və qadın ismləri

  ---

Ərəb dilində fiillər və onların çəkimi

• Hazırki vaxt çəkmə
• Kətan keçmiş zamanda çəkmə
• Gələcək vaxt çəkmə

  ---

Ərəb dilində sayılar və saymaq

• 1-100 arası cardinal rəqəmlər
• Ordinal rəqəmlər

  ---

Gündəlik Ərəb dilində lüğət

• Salamlamalar və arvadlar
• Rənglər
• Həftənin günleri
• İllərin ayları

  ---

Ərəb dilində yemək və içki lüğəti

• Əsas yemək lüğəti
• İçkilər

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və mədəniyyəti

• İslam və Ərəb mədəniyyəti
• Ərəb qonaqsevərliyi

  ---

Ərəb musiqisi və əyləncə

• Ərəb musiqi janrları
• Ərəb rəqqası

  ---

Ərəb dilində sifət və ismlər

• Sifət razılığı və yerləşməsi
• Müqayisə və ən üstünlük

  ---

Ərəb dilində zamir

• Şəxsi zamir
• Mülkiyyət zamiri

  ---

Ərəb dilində öndərlik edənlər

• Əsas öndərlik edənlər
• Vaxt və yer öndərlik edənləri

  ---

Ərəb dilində soruşdurucu

• Soru sözləri
• Sual qurma

  ---

Ərəb dilində zarf

• Yaradılma və yerləşmə
• İnkâr

  ---

Nəqliyyat lüğəti

• İctimai nəqliyyat
• Yönü soruşmaq

  ---

Məişət və pul lüğəti

• Pul lüğəti
• Məhsulların alınması

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və şeirlər

• Klassik Ərəb ədəbiyyatı
• Ərəb şeirləri

  ---

Ərəb xətwrit və sənəti

• Ərəb xətwritinin tarixi
• Ərəb sənəti və memarlığı

  ---

Hava lüğəti

• Əsas hava lüğəti
• Havadan danışmaq

  ---

Ərəb dilində şərti cümlələr

• Birinci və İkinci şərtlər
• Üçüncü şərtlər və qarışıq şərtlər

  ---

Ərəb dilində passive səslilik

• Yaradılma və istifadə
• Aktiv səsliliklərə olan uyğunluqlar

  ---

Ərəb dilində sıfət və ismlər

• Ümumi Ərəb sıfətləri
• Ərəb tərkibləri

  ---

Ərəb kinoteatrı və TV

• Ərəb kino
• Ərəb televiziya

  ---

Ərəb modası və güzəllik

• Ənənəvi Ərəb geyimləri
• Ərəb güzəllik və kosmetikası

  ---

İdman və boş zaman lüğəti

• Məşhur Ərəb idmanları
• Boş zaman tədbirləri

Other lessons

• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Lüğət → Yolları tapmaq
• Money vocabulary
• Months of the year
• Greetings and farewells
• 0 to A1 Kursu → Sözcük Bilgisi → Ortak Arapça Sıfatları
• 0 دن A1 دن يۈكسلۈك ئامرازلار → ساچو → ئاساسىي يېمەك سۆزلۈك يېڭىغا تۇتۇش
• Leisure activities
• Cardinal numbers 1 100
• دەمەە 0 لە ڕۆژهەڵاتی A1 → لغت → رەنگ
• Days of the week
• Talking about the weather
• دونگو الی A1 دورسی → لغت → ورزش های عربی محبوب
• Compound nouns in Arabic
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər tam kurs → Lüğət → Umumiliyi nəqliyyatı