Language/Standard-arabic/Grammar/Question-formation/az

Standart Ərəb dili → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Sual qurma

Giriş

Sual qurma, ərəb dilində öz fikrini ifadə etmək və başqalarından məlumat almaq üçün əsas bir vasitədir. Bu dərs, sual cümlələrinin necə qurulacağını öyrənməyə yönəlib. Sual formalaşdırmaq, dil öyrənmənin mərkəzindədir, çünki bu, dinləyici ilə ünsiyyət qurmağın və onların düşüncələrini anlamağın açarıdır. İndi, bu dərsdə siz sual cümlələrinin quruluşunu, sual sözlərini və xüsusi sualların necə formalaşdırılacağını öyrənəcəksiniz.

Sual cümlələrinin quruluşu

Sual cümlələri, ərəb dilində iki əsas tərkib hissəsindən ibarətdir: sual sözü və cavab gözləyən ifadə. Sualların formalaşdırılmasında sadə qaydalar var. Gəlin, bu qaydaları daha ətraflı öyrənək.

Sual sözləri

Sual sözləri, sual cümlələrinin başlanğıcında yer alır. Ərəb dilində ən çox istifadə olunan sual sözləri bunlardır:

• ماذا (mādhā) - "nə"

• أين (ayn) - "harada"

• متى (matā) - "nə vaxt"

• كيف (kayfa) - "necədə"

• لماذا (limādhā) - "niyə"

• من (man) - "kim"

Məsələn

Aşağıdakı cədvəldə sual sözlərinin istifadəsinə dair nümunələr təqdim olunur:

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
ماذا تفعل؟	mādhā tafʿal?	Nə edirsən?
أين تسكن؟	ayn taskun?	Harada yaşayırsan?
متى تذهب؟	matā tadhhab?	Nə vaxt gedirsən?
كيف حالك؟	kayfa ḥāluka?	Necəsən?
لماذا تأخرت؟	limādhā ta'khart?	Niyə gecikdin?
من هذا؟	man hādhā?	Bu kimdir?

Sual cümlələrinin quruluşu

Sual cümlələri üç əsas hissədən ibarətdir:

1. Sual sözü

2. Fəil

3. Məsul (obyekt)

Daha aydın olması üçün bir neçə nümunəni aşağıda təqdim edirik:

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
ماذا تريد؟	mādhā turīd?	Nə istəyirsən?
أين تذهب؟	ayn tadhhab?	Haraya gedirsən?
متى تبدأ؟	matā tabda?	Nə vaxt başlayırsan?
كيف تتعلم؟	kayfa tata'allam?	Necə öyrənirsən?
لماذا تضحك؟	limādhā taḍḥak?	Niyə gülürsən?
من يدرس؟	man yadrus?	Kim dərs oxuyur?

Sual cümlələrində zaman

Sual cümlələrində zaman ifadəsi də əhəmiyyətlidir. İndi, cümlələrin zamanına görə necə sual formalaşdıracağınızı öyrənəcəyik.

Hazırkı zaman

Hazırkı zaman suallarında istifadə olunan suallar, gündəlik həyatda tez-tez rast gəlinən suallardır.

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
ماذا تفعل الآن؟	mādhā tafʿal al'ān?	İndi nə edirsən?
أين تدرس؟	ayn tadrus?	Harada oxuyursan?

Keçmiş zaman

Keçmiş zaman suallarında "kədər" (كَانَ) felini istifadə edirik.

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
ماذا فعلت؟	mādhā faʿalt?	Nə etdin?
أين كنت؟	ayn kunt?	Harada idin?

Gələcək zaman

Gələcək zaman suallarında "gedəcək" (سَيَكُونُ) felini istifadə edirik.

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
ماذا ستفعل؟	mādhā satafaʿal?	Nə edəcəksən?
أين ستذهب؟	ayn sataḏhab?	Haraya gedəcəksən?

Sual cümlələrinin növləri

Sual cümlələri müxtəlif növ ola bilər. Onların arasında açıq və bağlanmış suallar var.

Açıq suallar

Açıq suallar, geniş cavab tələb edir və daha çox məlumat almağa imkan tanıyır. Məsələn:

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
ماذا تحب أن تفعل في أوقات الفراغ؟	mādhā tuḥibb an tafʿal fī awqāt al-farāgh?	Boş vaxtında nə etməyi sevirsən?
كيف يكون الطقس غداً؟	kayfa yakūn al-ṭaqs ghadan?	Sabah hava necə olacaq?

Bağlanmış suallar

Bağlanmış suallar, "bəli" və ya "xeyr" ilə cavablanır. Məsələn:

Standart Ərəb	Tələffüz	Şimal Azərbaycanı
هل تحب القهوة؟	hal tuḥibb al-qahwa?	Qəhvəni sevirsən?
هل أنت طالب؟	hal anta ṭālib?	Tələbəsən?

Sualları formalaşdırmaq üçün praktikalar

İndi isə sual cümlələrini formalaşdırmaq üçün bir neçə praktika təqdim edəcəyik.

Tapşırıq 1

Aşağıdakı cümlələri sual cümlələrinə çevirin:

1. أنت تدرس. (Sən oxuyursan.)

2. هي تأكل. (O, yeyir.)

3. نحن نذهب. (Biz gedirik.)

Cavablar:

1. هل أنت تدرس؟

2. هل هي تأكل؟

3. هل نحن نذهب؟

Tapşırıq 2

Verilən suallara uyğun cavablar yazın:

1. ماذا تحب أن تأكل؟ (Nə yeməyi sevirsən?)

2. متى تذهب إلى المدرسة؟ (Nə vaxt məktəbə gedirsən?)

Cavablar:

1. أحب أن آكل الفاكهة. (Mən meyvə yeməyi sevirəm.)

2. أذهب إلى المدرسة في الساعة الثامنة. (Mən məktəbə saat səkkizdə gedirəm.)

Tapşırıq 3

Aşağıdakı sual sözlərini tamamlayın:

1. أين ______؟ (Harada ______?)

2. متى ______؟ (Nə vaxt ______?)

3. كيف ______؟ (Necə ______?)

Cavablar:

1. أين تسكن؟ (Harada yaşayır?)

2. متى تبدأ؟ (Nə vaxt başlayırsan?)

3. كيف حالك؟ (Necəsən?)

Nəticə

Bu dərsdə siz ərəb dilində sual cümlələrinin formalaşdırılmasını öyrəndiniz. Sual sözləri, sual cümlələrinin quruluşu, zaman ifadələri və sual növləri haqqında məlumat aldınız. İndi, sualları daha asan formalaşdırmağı bacarırsınız.

0-dan A1-ə qədər Standart Ərəb Dili Kursları - Məzmun cədvəli

• Kurs təqdimatı

  ---

Ərəb əlifbasının təqdimatı

• Ərəb saitləri
• Ərəb konsonantları
• Əsas Ərəb ifadələri

  ---

Ərəb dilində ism və cinsiyət

• Müəyyən və müəyyən olmayan mənsublar
• Kişi və qadın ismləri

  ---

Ərəb dilində fiillər və onların çəkimi

• Hazırki vaxt çəkmə
• Kətan keçmiş zamanda çəkmə
• Gələcək vaxt çəkmə

  ---

Ərəb dilində sayılar və saymaq

• 1-100 arası cardinal rəqəmlər
• Ordinal rəqəmlər

  ---

Gündəlik Ərəb dilində lüğət

• Salamlamalar və arvadlar
• Rənglər
• Həftənin günleri
• İllərin ayları

  ---

Ərəb dilində yemək və içki lüğəti

• Əsas yemək lüğəti
• İçkilər

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və mədəniyyəti

• İslam və Ərəb mədəniyyəti
• Ərəb qonaqsevərliyi

  ---

Ərəb musiqisi və əyləncə

• Ərəb musiqi janrları
• Ərəb rəqqası

  ---

Ərəb dilində sifət və ismlər

• Sifət razılığı və yerləşməsi
• Müqayisə və ən üstünlük

  ---

Ərəb dilində zamir

• Şəxsi zamir
• Mülkiyyət zamiri

  ---

Ərəb dilində öndərlik edənlər

• Əsas öndərlik edənlər
• Vaxt və yer öndərlik edənləri

  ---

Ərəb dilində soruşdurucu

• Soru sözləri
• Sual qurma

  ---

Ərəb dilində zarf

• Yaradılma və yerləşmə
• İnkâr

  ---

Nəqliyyat lüğəti

• İctimai nəqliyyat
• Yönü soruşmaq

  ---

Məişət və pul lüğəti

• Pul lüğəti
• Məhsulların alınması

  ---

Ərəb ədəbiyyatı və şeirlər

• Klassik Ərəb ədəbiyyatı
• Ərəb şeirləri

  ---

Ərəb xətwrit və sənəti

• Ərəb xətwritinin tarixi
• Ərəb sənəti və memarlığı

  ---

Hava lüğəti

• Əsas hava lüğəti
• Havadan danışmaq

  ---

Ərəb dilində şərti cümlələr

• Birinci və İkinci şərtlər
• Üçüncü şərtlər və qarışıq şərtlər

  ---

Ərəb dilində passive səslilik

• Yaradılma və istifadə
• Aktiv səsliliklərə olan uyğunluqlar

  ---

Ərəb dilində sıfət və ismlər

• Ümumi Ərəb sıfətləri
• Ərəb tərkibləri

  ---

Ərəb kinoteatrı və TV

• Ərəb kino
• Ərəb televiziya

  ---

Ərəb modası və güzəllik

• Ənənəvi Ərəb geyimləri
• Ərəb güzəllik və kosmetikası

  ---

İdman və boş zaman lüğəti

• Məşhur Ərəb idmanları
• Boş zaman tədbirləri

Other lessons

• Comparative and superlative
• 0- A1 Kursu → Qrammatika → Maskulin və müfəssəl isimlər
• Adjective agreement and placement
• 0-dan A1 səviyyəsinə → Qrammatika → Formalaşdırma və Yerləşdirmə
• 0 to A1 Kursu → Qrammatika → Birinci və ikinci şərtlər
• 0 to A1 Dərəcəsi → Qrammar → Əsas Ərəb əyani ifadələr
• Курс 0 до A1 → Грамматика → Негация
• 0 to A1 Course → Grammar → Question words
• Arabic vowels
• Personal pronouns
• Third conditional and mixed conditionals
• 0 to A1 Course → Grammar → Basic prepositions
• 0-dan A1-ədədi qursumu → Qrammatika → Vaxt və məkan ölçülərinin ədədləri
• Possessive pronouns