Language/Japanese/Vocabulary/Social-Etiquette-and-Expressions/kk

Жапонша → Сөздік → 0-ден A1 деңгейіне → Әлеуметтік этикет және өрнектер

Кіріспе

Жапон тілін үйрену – бұл тек сөздерді немесе грамматиканы меңгеру ғана емес, сонымен қатар мәдениет пен әдет-ғұрыптарды түсіну. Жапонияда әлеуметтік этикет өте маңызды, өйткені ол адамдар арасындағы қарым-қатынастарды қалыптастырады. Жапон тілінде сыпайылық пен кішіпейілдік – бұл күнделікті өмірдің ажырамас бөлігі. Сондықтан, біз бүгінгі сабағымызда жапон тіліндегі әлеуметтік этикет пен өрнектерді зерттейтін боламыз. Бұл сабақта сыпайы және кішіпейіл өрнектерді қалай қолдану керектігін, сондай-ақ жапон қоғамындағы негізгі әлеуметтік нормалар мен дәстүрлерді түсінетін боламыз.

Сабақ құрылымы:

1. Әлеуметтік этикеттің маңызы

2. Сыпайы және кішіпейіл өрнектер

3. Негізгі әлеуметтік нормалар

4. Мысалдар

5. Жаттығулар

Әлеуметтік этикеттің маңызы

Жапон қоғамында әлеуметтік этикет – бұл тек формальды қағидалар ғана емес, сонымен қатар адамдар арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға көмектесетін мәдениет. Сыпайылық, кішіпейілдік, және өзара құрмет көрсету жапон мәдениетіне тән. Мысалы, жаңа танысуларда сыпайы сөйлеу, сәлемдесу, және жақындықты сақтау өте маңызды. Жапон тілінде сыпайы формада сөйлеу, сондай-ақ, жапондықтардың бір-біріне құрмет көрсету тәсілі болып табылады.

Сыпайы және кішіпейіл өрнектер

Жапон тілінде сыпайы және кішіпейіл өрнектерді қолдану күнделікті қарым-қатынаста өте маңызды. Оларды білу сізге жапон тілінде сөйлеу кезінде сенімділік береді. Мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан жапон мәдениеті мен тілі, адамдар арасындағы байланыстарды нығайтуға бағытталған.

Сыпайы сәлемдесу

Сәлемдесу – кез келген қарым-қатынастың негізі. Жапон тілінде сыпайы сәлемдесу – бұл әдептіліктің бірінші қадамы. Келесі кестеде жапон тіліндегі сәлемдесу өрнектері мен олардың қазақша аудармасы берілген:

Жапонша	Дыбыстық жазу	Қазақша
こんにちは	konnichiwa	Сәлеметсіз бе
おはようございます	ohayou gozaimasu	Қайырлы таң
こんばんは	konbanwa	Қайырлы кеш
さようなら	sayounara	Сау бол

Кішіпейілдік өрнектері

Жапон тілінде кішіпейілдік өте маңызды. Келесі кестеде кішіпейілдік көрсету үшін қолданылатын өрнектер көрсетілген:

Жапонша	Дыбыстық жазу	Қазақша
ありがとうございます	arigatou gozaimasu	Рақмет
すみません	sumimasen	Кешіріңіз
お願いします	onegaishimasu	Өтінемін
お疲れ様です	otsukaresama desu	Жұмысыңыз үшін рақмет

Негізгі әлеуметтік нормалар

Жапон қоғамында бірнеше негізгі әлеуметтік нормалар бар, оларды білу сіздің жапон тіліндегі қарым-қатынасыңызды жеңілдетеді. Мысалға:

• Сәлемдесуде: Жапондар сәлемдескенде, иілу қалыпты болып табылады.

• Кішіпейілділік: Адамдар бір-біріне кішіпейіл болып, өздерін төмен ұстайды.

• Сөздерді дұрыс таңдау: Сыпайы сөздерді қолдану – жапон қоғамында өте маңызды.

Мысалдар

Жапон тіліндегі сыпайы өрнектер мен әлеуметтік нормаларды түсіну үшін, төмендегі мысалдарды қарастырайық.

Жапонша	Дыбыстық жазу	Қазақша
すみませんが、トイレはどこですか？	sumimasen ga, toire wa doko desu ka?	Кешіріңіз, дәретхана қайда?
どうぞ	douzo	Өтінемін
ありがとうございます、助かります。	arigatou gozaimasu, tasukarimasu.	Рақмет, бұл маған көмектеседі.
おはようございます、今日はいい天気ですね。	ohayou gozaimasu, kyou wa ii tenki desu ne.	Қайырлы таң, бүгін тамаша ауа райы, иә?

Жаттығулар

Осы сабақта үйренгендеріңізді бекіту үшін, төмендегі жаттығуларды орындаңыз.

Жаттығу 1: Сәлемдесуді табыңыз

Сізге берілген қазақша сәлемдесуді жапон тілінде табыңыз:

1. Сәлеметсіз бе

2. Қайырлы таң

3. Қайырлы кеш

4. Сау бол

Шешім

1. こんにちは (konnichiwa)

2. おはようございます (ohayou gozaimasu)

3. こんばんは (konbanwa)

4. さようなら (sayounara)

Жаттығу 2: Кішіпейілдік өрнектерін қолданыңыз

Келесі сөздерді жапон тілінде кішіпейілдікпен аударыңыз:

1. Рақмет

2. Кешіріңіз

3. Өтінемін

Шешім

1. ありがとうございます (arigatou gozaimasu)

2. すみません (sumimasen)

3. お願いします (onegaishimasu)

Жаттығу 3: Сөйлем құрау

Келесі қазақша сөйлемдерді жапон тілінде жазыңыз:

1. Сізге рақмет!

2. Кешіріңіз, мені тыңдайсыз ба?

3. Өтінемін, кіріп келіңіз.

Шешім

1. ありがとうございます！ (arigatou gozaimasu!)

2. すみません、聞いていますか？ (sumimasen, kiiteimasu ka?)

3. お願いします、入ってください。 (onegaishimasu, haitte kudasai.)

Жаттығу 4: Әлеуметтік нормаларды анықтаңыз

Жапонияда сәлемдесудің қандай формалары бар? Келесі формаларды жазыңыз.

1. Сәлемдесу

2. Кішіпейілдік көрсету

3. Рахмет айту

Шешім

1. こんにちは (konnichiwa) – Сәлемдесу

2. ありがとうございます (arigatou gozaimasu) – Кішіпейілдік көрсету

3. すみません (sumimasen) – Рахмет айту

Жаттығу 5: Диалог құрау

Жапон тілінде қысқа диалог құрастырыңыз, онда сәлемдесу, кішіпейілдік, және сұрау бар.

Шешім

A: こんにちは (konnichiwa) – Сәлеметсіз бе?

B: おはようございます (ohayou gozaimasu) – Қайырлы таң!

A: すみませんが、トイレはどこですか？ (sumimasen ga, toire wa doko desu ka?) – Кешіріңіз, дәретхана қайда?

Жаттығу 6: Сөздікпен жұмыс

Жапон тілінен 5 сыпайы сөзді тауып, қазақша аудармаңызды жазыңыз.

Шешім

1. ありがとうございます (arigatou gozaimasu) – Рақмет

2. すみません (sumimasen) – Кешіріңіз

3. お願いします (onegaishimasu) – Өтінемін

4. お疲れ様です (otsukaresama desu) – Жұмысыңыз үшін рақмет

5. さようなら (sayounara) – Сау бол

Жаттығу 7: Аударма

Келесі сөйлемдерді жапон тіліне аударыңыз:

1. Сіз қалайсыз?

2. Бүгін ауа райы жақсы.

3. Мен сіздермен сөйлескім келеді.

Шешім

1. お元気ですか？ (ogenki desu ka?)

2. 今日は天気がいいですね。(kyou wa tenki ga ii desu ne.)

3. あなたたちと話したいです。(anatatachi to hanashitai desu.)

Жаттығу 8: Сұрақтар қою

Жапон тілінде сұрақ қойыңыз, мысалы, "Дәретхана қайда?"

Шешім

トイレはどこですか？ (toire wa doko desu ka?) – Дәретхана қайда?

Жаттығу 9: Сәйкестендіру

Сөздерді жапон тіліндегі кішіпейілдік өрнектерімен сәйкестендіріңіз:

1. Рақмет

2. Кешіріңіз

3. Өтінемін

Шешім

1. ありがとうございます (arigatou gozaimasu)

2. すみません (sumimasen)

3. お願いします (onegaishimasu)

Жаттығу 10: Мысалдар бойынша жұмыс

Келесі мысалдарды жапон тілінде жазыңыз:

1. Сізге рақмет!

2. Кешіріңіз, мені тыңдайсыз ба?

Шешім

1. ありがとうございます！ (arigatou gozaimasu!)

2. すみません、聞いていますか？ (sumimasen, kiiteimasu ka?)

Япон тілі - 0-ден А1-ге дейінділік курсында есептеулер

• Курстық танымдама

  ---

Хирагана базасы

• Хирагананы оқи-жазу жаттығуы
• Жапон тілінің тапсырыс құрылымына кірістіру
• Частық は және が
• Сөйлемді жеткізу
• Сөзбен немесе сипаттауымен өңдеу
• Сұрау сөздері және фразалары

  ---

Қоңырау және танысу

• Қоңырау
• Өзіңізді және басқаларын таныстыру
• Адамдарды сипаттау
• Сан және уақыттарды саналу
• Аспаздағы көрсеткілер
• Күнгі әрекеттері және қызығушылықтар
• Жол және жүргізуге арналған көрсеткілер

  ---

География мен тарих

• Жапония географиясына кіріс
• Жапон тарихының ақпараттық еңбекшісі
• Дәстүрлі өнер және әдеттер
• Танымал әдеттер мен бағдарламалар

  ---

Сипаттамалар және қосымшалар

• Сипаттамалық сан есептеу
• Сипаттамалық сан түрлері және пайдалануы
• Қосымша сан түрлері және пайдалануы
• Теңдесу және шығарма шығылатын сан
• Сипаттамалық сан және қосымшалық өңдеуді жүргізу

  ---

Отбасы және әлеуметтік әрекеттер

• Отбасы азаматтары және титулдары
• Әлеуметтік ережелер мен айту-сөйлеулер
• Жұмыспен байланыс үшін көрсеткілер
• Сауда және саудагер күлтігі

  ---

Дін және Философия

• Шинто және Буддизм
• Зен және самурай күлтігі
• Заманауи рухтар

  ---

Частіктер және біріктірулер

• Частық に және で
• Частық へ және を
• Частық も және しか
• Біріктіру және қосымша реттеулер
• Шартты және босату сөйлемдер

  ---

Саяхат және туризм

• Саяхат және туризм терминдері
• Танымал аялалдар және белгілер
• Жапон хизмет культурасы және қонақты қабылдау культурасы

  ---

Білім және ғылым

• Білім беру жүйесі мен терминологиясы
• Дәстүрлі және заманауи ғылым және технология
• Табиғи кедерлер және қауіпсіздікті қорғау

  ---

Предлогтар және интеръекциялар

• Предлогтар мен постпредлогтар
• Өсімдік және күштіктірілу
• Жұбатыс мен көздеріңізді арттыру

  ---

Кәсіпорындар және медиа

• Кино және театр терминологиясы
• Музыка және бөге терминологиясы
• Әдебиет және өнер терминологиясы

  ---

Политика және әлеумет

• Ең маңызды саясат терминдері
• Әлеуметтік мәселелер және мұқият мәселелер
• Жапон бизнесі мен жұмыс культурасы

Басқа сабақтар

• 0-ден A1-ке дейінгі Курстар → Сөз топтары → Ашықтықтар және тасымалдату
• 0-а дан A1-ге дейінгі курстар → Сөз топтары → Сан есептеу және уақыт айту
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Лексика → Ең басты азық-түлік терминологиясы
• 0-А1 Курстары → Сөз топтары → Адамдарды сипаттау
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Лексика → Өзіңізді және басқаларды таныстыру
• 0-ден А1-ге дейінгі курстар → Лексика → Сәлемдесу
• 0-А1 Курстары → Сөздік → Күндізгі Істер мен Хобби
• Family Members and Titles