Language/Japanese/Grammar/Adverb-Types-and-Usage/kk

Жапон → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Етістік түрлері және пайдалануы

Кіріспе

Жапон тілінде етістіктердің түрлі түрлері мен олардың қолданылуы өте маңызды. Етістік — сөйлемнің негізгі бөліктерінің бірі, және ол біздің ойымызды, сезімімізді, әрекеттерімізді білдіреді. Бұл сабақта біз уақыт, орын, тәсіл, дәрежесі және жиілік етістіктерін қарастырамыз. Етістіктерді дұрыс пайдалану арқылы сіз жапон тілінде өз ойларыңызды тиімді жеткізе аласыз.

Сабақтың құрылымы:

• Етістіктердің түрлері

• Оларды қолдану мысалдары

• Жаттығулар мен практика

Етістік түрлері

Жапон тілінде етістіктер бес негізгі топқа бөлінеді. Келесі бөлімдерде әрбір етістік түрінің сипаттамасы мен мысалдарын қарастырамыз.

Уақыт етістіктері

Уақыт етістіктері — әрекеттің қашан орын алатынын көрсетеді. Мысалдарға назар аударайық:

Жапон	Оқыту	Қазақша
いま (ima)	[ima]	қазір
あとで (atode)	[atode]	кейін
まいにち (mainichi)	[mainichi]	күн сайын
きのう (kinou)	[kinou]	кеше
あした (ashita)	[ashita]	ертең

Орын етістіктері

Орын етістіктері — әрекеттің қай жерде орын алатынын көрсетеді. Мысалдар:

Жапон	Оқыту	Қазақша
ここ (koko)	[koko]	мұнда
あそこ (asoko)	[asoko]	онда
そちら (sochira)	[sochira]	сіздің жақта
うち (uchi)	[uchi]	үйде
がっこう (gakkou)	[gakkou]	мектепте

Тәсіл етістіктері

Тәсіл етістіктері — әрекеттің қалай орындалатынын сипаттайды. Мысалдар:

Жапон	Оқыту	Қазақша
はやく (hayaku)	[hayaku]	жылдам
ゆっくり (yukkuri)	[yukkuri]	баяу
きちんと (kichinto)	[kichinto]	дәл
いつも (itsumo)	[itsumo]	әрдайым
じょうずに (jouzu ni)	[jouzu ni]	шеберлікпен

Дәрежесі етістіктері

Дәрежесі етістіктері — әрекеттің дәрежесін немесе сапасын көрсетеді. Мысалдар:

Жапон	Оқыту	Қазақша
だいぶ (daibu)	[daibu]	едәуір
すごく (sugoku)	[sugoku]	керемет
ちょっと (chotto)	[chotto]	аздап
まったく (mattaku)	[mattaku]	мүлдем
よく (yoku)	[yoku]	жақсы

Жиілік етістіктері

Жиілік етістіктері — әрекеттің қаншалықты жиі орын алатынын көрсетеді. Мысалдар:

Жапон	Оқыту	Қазақша
ときどき (tokidoki)	[tokidoki]	кейде
たまに (tamani)	[tamani]	сирек
いつも (itsumo)	[itsumo]	әрқашан
ほとんど (hotondo)	[hotondo]	дерлік
ぜんぜん (zenzen)	[zenzen]	мүлдем емес

Тапсырмалар мен жаттығулар

Енді біз етістіктердің қолданылуын бекіту үшін бірнеше тапсырма орындап көрейік. Тапсырмалар әртүрлі етістік түрлерін қолдана отырып, сөйлемдер жасауға негізделеді.

Жаттығу 1: Уақыт етістіктері

Тапсырма: Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлемдер жасаңыз:

1. いま

2. あした

3. きのう

Шешім:

1. いま、私は勉強しています。(Қазір мен оқып жатырмын.)

2. あした、友達と会います。(Ертең мен досыммен кездесемін.)

3. きのう、映画を見ました。(Кеше мен фильм көрдім.)

Жаттығу 2: Орын етістіктері

Тапсырма: Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлемдер жасаңыз:

1. ここ

2. あそこ

3. がっこう

Шешім:

1. ここに本があります。(Мұнда кітап бар.)

2. あそこに行きましょう。(Онда барайық.)

3. がっこうはここです。(Мектеп мұнда.)

Жаттығу 3: Тәсіл етістіктері

Тапсырма: Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлемдер жасаңыз:

1. はやく

2. ゆっくり

3. じょうずに

Шешім:

1. はやく走ります。(Жылдам жүгіремін.)

2. ゆっくり話してください。(Баяу сөйлеңізші.)

3. じょうずに歌います。(Шеберлікпен ән айтамын.)

Жаттығу 4: Дәрежесі етістіктері

Тапсырма: Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлемдер жасаңыз:

1. すごく

2. ちょっと

3. まったく

Шешім:

1. すごく楽しいです。(Керемет қызықты.)

2. ちょっと疲れました。(Аздап шаршадым.)

3. まったく分かりません。(Мүлдем түсінбеймін.)

Жаттығу 5: Жиілік етістіктері

Тапсырма: Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлемдер жасаңыз:

1. ときどき

2. たまに

3. いつも

Шешім:

1. ときどき音楽を聞きます。(Кейде музыка тыңдаймын.)

2. たまに外に出ます。(Сирек сыртқа шығамын.)

3. いつも家で勉強します。(Әрқашан үйде оқимын.)

Осылайша, біз жапон тіліндегі етістіктердің түрлі түрлері мен олардың қолданылуы туралы біраз білім алдық. Жаттығулар арқылы біз осы білімімізді практикада қолдана алдық. Жапон тілінде етістіктерді дұрыс қолдану — тіл үйренудің маңызды бөлігі болып табылады.

Япон тілі - 0-ден А1-ге дейінділік курсында есептеулер

• Курстық танымдама

  ---

Хирагана базасы

• Хирагананы оқи-жазу жаттығуы
• Жапон тілінің тапсырыс құрылымына кірістіру
• Частық は және が
• Сөйлемді жеткізу
• Сөзбен немесе сипаттауымен өңдеу
• Сұрау сөздері және фразалары

  ---

Қоңырау және танысу

• Қоңырау
• Өзіңізді және басқаларын таныстыру
• Адамдарды сипаттау
• Сан және уақыттарды саналу
• Аспаздағы көрсеткілер
• Күнгі әрекеттері және қызығушылықтар
• Жол және жүргізуге арналған көрсеткілер

  ---

География мен тарих

• Жапония географиясына кіріс
• Жапон тарихының ақпараттық еңбекшісі
• Дәстүрлі өнер және әдеттер
• Танымал әдеттер мен бағдарламалар

  ---

Сипаттамалар және қосымшалар

• Сипаттамалық сан есептеу
• Сипаттамалық сан түрлері және пайдалануы
• Қосымша сан түрлері және пайдалануы
• Теңдесу және шығарма шығылатын сан
• Сипаттамалық сан және қосымшалық өңдеуді жүргізу

  ---

Отбасы және әлеуметтік әрекеттер

• Отбасы азаматтары және титулдары
• Әлеуметтік ережелер мен айту-сөйлеулер
• Жұмыспен байланыс үшін көрсеткілер
• Сауда және саудагер күлтігі

  ---

Дін және Философия

• Шинто және Буддизм
• Зен және самурай күлтігі
• Заманауи рухтар

  ---

Частіктер және біріктірулер

• Частық に және で
• Частық へ және を
• Частық も және しか
• Біріктіру және қосымша реттеулер
• Шартты және босату сөйлемдер

  ---

Саяхат және туризм

• Саяхат және туризм терминдері
• Танымал аялалдар және белгілер
• Жапон хизмет культурасы және қонақты қабылдау культурасы

  ---

Білім және ғылым

• Білім беру жүйесі мен терминологиясы
• Дәстүрлі және заманауи ғылым және технология
• Табиғи кедерлер және қауіпсіздікті қорғау

  ---

Предлогтар және интеръекциялар

• Предлогтар мен постпредлогтар
• Өсімдік және күштіктірілу
• Жұбатыс мен көздеріңізді арттыру

  ---

Кәсіпорындар және медиа

• Кино және театр терминологиясы
• Музыка және бөге терминологиясы
• Әдебиет және өнер терминологиясы

  ---

Политика және әлеумет

• Ең маңызды саясат терминдері
• Әлеуметтік мәселелер және мұқият мәселелер
• Жапон бизнесі мен жұмыс культурасы

Басқа сабақтар

• Complete 0 to A1 Course → Grammar → Particle は and が
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Сұрақ сөздері мен Фразалары
• 0-А1 курстары → Грамматика → Япон тілінің қазіргі тірі
• Complete 0 to A1 Course → Грамматика → Сипаттық Сындар мен Қолдануы
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Фильтерлеу
• 0 to A1 Course → Grammar → Adjective Conjugation
• 0 to A1 Course
• 0 to A1 Course → Grammar → Noun and Adjective Modification
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Хирагана оқу және жазу