Language/Standard-arabic/Grammar/Personal-pronouns/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[edit | edit source]
Араб тілін үйрену барысында жеке есімдіктерді түсіну өте маңызды. Жеке есімдіктер сөйлемдеріміздің негізін құрайды, олар арқылы біз адамдарды, заттарды, және жағдайларды белгілейміз. Бүгін біз стандартты араб тіліндегі жеке есімдіктердің әр түрлі түрлерін зерттейміз. Осы сабақта біз жеке есімдіктердің пәндік (субъект) және объектілік (объект) түрлерін қарастырамыз. Бұл білім сіздің араб тіліндегі сөйлеу және жазу дағдыларыңызды нығайтуға көмектеседі.
Жеке есімдіктердің түрлері[edit | edit source]
Араб тілінде жеке есімдіктер екі негізгі категорияға бөлінеді: пәндік (субъект) және объектілік.
- Пәндік есімдіктер - сөйлемде әрекетті орындайтын субъектіні көрсетеді.
- Объектілік есімдіктер - әрекетті қабылдайтын объектіні көрсетеді.
Пәндік есімдіктер[edit | edit source]
Пәндік есімдіктер араб тілінде келесідей:
| Стандартты Араб тілі | Дыбысталу | Қазақша |
|---|---|---|
| أنا | ʔana | мен |
| أنتَ | ʔanta | сен (еркек) |
| أنتِ | ʔanti | сен (әйел) |
| هو | huwa | ол (еркек) |
| هي | hiya | ол (әйел) |
| نحن | naḥnu | біз |
| أنتم | ʔantum | сіздер (еркек/әйелдер) |
| هم | hum | олар (еркектер) |
| هن | hunna | олар (әйелдер) |
Объектілік есімдіктер[edit | edit source]
Объектілік есімдіктер араб тілінде осындай:
| Стандартты Араб тілі | Дыбысталу | Қазақша |
|---|---|---|
| إياي | ʔiyyā | мені |
| إياكَ | ʔiyyāka | сені (еркек) |
| إياكِ | ʔiyyāki | сені (әйел) |
| إياهُ | ʔiyyāhu | оны (еркек) |
| إياها | ʔiyyāhā | оны (әйел) |
| إياكم | ʔiyyākum | сіздерді |
| إياهم | ʔiyyāhum | оларды (еркектер) |
| إياهن | ʔiyyāhunna | оларды (әйелдер) |
Жеке есімдіктерді қолдану[edit | edit source]
Араб тілінде жеке есімдіктерді қолдану өте маңызды, себебі олар сөйлемде мағынаны анықтайды. Мысалы:
- Мен кітап оқимын. (أنا أقرأ كتابًا.)
- Сен мені тыңдайсың. (أنتَ تستمع إليّ.)
- Ол мектепке барады. (هو يذهب إلى المدرسة.)
Мысалдар[edit | edit source]
Сабақта жеке есімдіктерді қолдану үшін қосымша 20 мысал келтірейік:
| Стандартты Араб тілі | Дыбысталу | Қазақша |
|---|---|---|
| أنا أدرس العربية. | ʔana ʔadrus ʔal-ʕarabiyya. | Мен араб тілін оқимын. |
| أنتَ تحب الرياضة. | ʔanta tuḥibb ʔal-riyāḍa. | Сен спортты жақсы көресің. |
| هي تكتب رسالة. | hiya taktub risāla. | Ол хат жазады. |
| نحن نحب الطعام. | naḥnu nuḥibb ʔal-ṭaʕām. | Біз тағамды жақсы көреміз. |
| هم يلعبون في الحديقة. | hum yalʿabūn fi ʔal-ḥadīqa. | Олар бақта ойнайды. |
| أنتِ تتحدثين العربية. | ʔanti tataḥaddathīna ʔal-ʕarabiyya. | Сен араб тілінде сөйлесесің. |
| هو يدرس في الجامعة. | huwa yadrus fi ʔal-jāmiʕa. | Ол университетте оқиды. |
| إياكَ أريد أن أراك. | ʔiyyāka ʔurīdu ʔan ʔarāk. | Мен сені көргім келеді. |
| إياها أرسلت رسالة. | ʔiyyāhā ʔarsaltu risāla. | Мен оған хат жібердім. |
| أنتم تحضرون الدرس. | ʔantum tuḥḍirūn ʔal-dars. | Сіздер дәрісті дайындайсыздар. |
| هم يحتاجون إلى المساعدة. | hum yaḥtājūn ʔilā ʔal-musaʕada. | Олар көмекке мұқтаж. |
| أنا أحب الأفلام. | ʔana uḥibb ʔal-aflām. | Мен фильмдерді жақсы көремін. |
| أنتَ تتناول الغداء. | ʔanta tatnāwul ʔal-ghadāʔ. | Сен түскі асты жейсің. |
| هي تدرس في المدرسة. | hiya tadrus fi ʔal-madrasa. | Ол мектепте оқиды. |
| نحن نذهب إلى السوق. | naḥnu naḏhab ʔilā ʔas-sūq. | Біз базарға барамыз. |
| هم يحبون السفر. | hum yuḥibbūn ʔas-safar. | Олар саяхаттағанды жақсы көреді. |
| أنتِ تحبين القراءة. | ʔanti tuḥibbīna ʔal-qirāʔa. | Сен оқуды жақсы көресің. |
| هو يدرس اللغة الإنجليزية. | huwa yadrus ʔal-lugha ʔal-inglīziyyah. | Ол ағылшын тілін оқиды. |
| إياكم أتمنى لكم النجاح. | ʔiyyākum ʔatmannā lakum ʔan-najāḥ. | Сіздерге табыс тілеймін. |
| إياهم أريد مساعدتهم. | ʔiyyāhum ʔurīdu musāʕadatuhum. | Мен олардың көмегін қалаймын. |
Жаттығулар[edit | edit source]
Сабақта үйренгенімізді бекіту үшін келесі 10 жаттығуды орындап көрейік:
1. Сөйлемдерді толықтырыңыз:
- _____ (мен) أدرس العربية.
- _____ (сен) تحب القهوة.
2. Сөйлемдерді аударыңыз:
- I see him.
- We love them.
3. Сөйлемдерді құрастырыңыз:
- (ол) / (мектеп) / (барады)
- (біз) / (сабақ) / (оқимыз)
4. Жеке есімдіктерді анықтаңыз:
- أنا أحب الكتاب. (Қай есімдіктер бар?)
- هي تذهب إلى السوق. (Қай есімдіктер бар?)
5. Жеке есімдіктерді сәйкестендіріңіз:
- (мен) — إياي
- (сен) — إياك
6. Сөйлемдерді өзгертіңіз:
- Мен кітап оқимын. (Сен кітап оқисың.)
- Олар мектепке барады. (Сіздер мектепке барасыздар.)
7. Сұрақтарға жауап беріңіз:
- Сен араб тілін жақсы көресің бе? (Иә, мен жақсы көремін.)
- Олар спортпен айналыса ма? (Иә, олар айналысады.)
8. Есімдіктермен сөйлем құрастырыңыз:
- (ол) / (жұмыс) / (істейді)
- (біз) / (тақырып) / (талқылаймыз)
9. Жеке есімдіктерді толығымен жазыңыз:
- (мен) — _____
- (ол) — _____
10. Сөздерді сәйкестендіріңіз:
- إياهم — (оларды)
- إياكِ — (сені, әйел)
Жауаптар мен түсіндірмелер[edit | edit source]
1. Сөйлемдерді толықтырыңыз:
- Мен араб тілін оқимын.
- Сен кофені жақсы көресің.
2. Сөйлемдерді аударыңыз:
- Мен оны көремін.
- Біз оларды жақсы көреміз.
3. Сөйлемдерді құрастырыңыз:
- Ол мектепке барады.
- Біз сабақ оқимыз.
4. Жеке есімдіктерді анықтаңыз:
- Мен кітапты жақсы көремін. (Мен)
- Ол базарға барады. (Ол)
5. Жеке есімдіктерді сәйкестендіріңіз:
- Мен — Ияй
- Сен — Ияка
6. Сөйлемдерді өзгертіңіз:
- Сен кітап оқисың.
- Сіздер мектепке барасыздар.
7. Сұрақтарға жауап беріңіз:
- Иә, мен жақсы көремін.
- Иә, олар айналысады.
8. Есімдіктермен сөйлем құрастырыңыз:
- Ол жұмыс істейді.
- Біз тақырыпты талқылаймыз.
9. Жеке есімдіктерді толығымен жазыңыз:
- Мен — أنا
- Ол — هو
10. Сөздерді сәйкестендіріңіз:
- Олар — إياهم
- Сені, әйел — إياكِ