Language/Standard-arabic/Vocabulary/Compound-nouns-in-Arabic/kk

Стандартты араб тілі → Сөздік → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Араб тіліндегі қосындылар

Араб тіліндегі қосындылар – бұл тілдің байлығын арттыратын маңызды элементтер. Біздің сабағымызда біз қосындылардың қалай қалыптасатынын және қолданылатынын үйренеміз. Бұл сабақ стандартты араб тілінде оқушылардың алғашқы деңгейі, яғни A1 деңгейіне жетуге арналған. Біз қосындылардың құрылымы мен олардың күнделікті өмірде қалай қолданылатынын қарастырамыз. Сабақ барысында 20 нақты мысал мен 10 жаттығу ұсынамыз, олар арқылы сіз үйренгеніңізді практикада қолдана аласыз.

Араб тіліндегі қосындылар дегеніміз не?

Араб тіліндегі қосындылар – екі немесе одан да көп сөздің бірігуі арқылы жаңа мағына беретін сөздер. Мысалы, "кітап" (кітап) және "сүлгі" (сүлгі) деген сөздер "кітап сүлгі" (кітап сүлгі) деген қосындылы сөзді құрайды. Бұл тәсіл араб тілінде өте кең таралған және сөйлесуде, жазуда жиі кездеседі.

Қосындылардың түрлері

Араб тілінде қосындылар бірнеше түрге бөлінеді:

1. Субъект-объект қосындылары: Негізгі сөз (субъект) мен оған қатысты сөз (объект) бірігеді.

2. Сапалық қосындылар: Негізгі сөз бен сипаттайтын сөз бірігеді.

3. Көп сөзді сөздер: Бірнеше сөздің бірігуі арқылы жаңа сөз пайда болады.

Қосындыларды қалыптастыру

Араб тілінде қосындыларды қалыптастыру үшін, әдетте, негізгі сөз бен екінші сөздің арасында "و" (ва, яғни "және") немесе "من" (мин, яғни "ден") деген жалғаулар қолданылады.

Мысалдар

Мысалдар арқылы қосындыларды түсіну оңайырақ. Төменде 20 мысал келтірілген:

Стандартты араб тілі	Жазылуы	Қазақша
كِتَابٌ و سُلْطَةٌ	kitāb wa sulṭa	кітап және билік
مَدْرَسَةٌ و تَعْلِيمٌ	madrasa wa taʿlīm	мектеп және білім
طَائِرَةٌ و سَفَرٌ	ṭā'ira wa safar	ұшақ және саяхат
مَكْتَبَةٌ و كُتُبٌ	maktabah wa kutub	кітапхана және кітаптар
بَيْتٌ و حَدِيقَةٌ	bayt wa ḥadīqah	үй және бақ
سَيَّارَةٌ و مَرْكَزٌ	sayyārah wa markaz	көлік және орталық
مَشْرُوعٌ و نَجَاحٌ	mashrūʿ wa najāḥ	жоба және табыс
عَامَلَةٌ و خَدَمَةٌ	ʿāmilah wa khadamah	қызметкер және қызмет
حَاسُوبٌ و تَكْنُولوجِيَا	ḥāsūb wa taknūlūjiyā	компьютер және технология
مَطَارٌ و أَسْفَلَةٌ	maṭār wa asfalā	әуежай және төмен
حَدِيثٌ و سُؤَالٌ	ḥadīth wa su'āl	әңгіме және сұрақ
مُعَلِّمَةٌ و طَلَبَةٌ	muʿallimah wa ṭālibah	мұғалім және студент
ظُهْرٌ و عَصْرٌ	ẓuhr wa ʿaṣr	түстен кейін және кеш
قَلَمٌ و دَفْتَرٌ	qalam wa daftara	қалам және дәптер
مَكَانٌ و زَوْجَةٌ	makān wa zawjah	орын және әйел
مَعْمَلٌ و عَمَلٌ	maʿmal wa ʿamal	зауыт және жұмыс
زِرَاعَةٌ و حَبُوبٌ	zirāʿah wa ḥabūb	егін және дәндер
فَنٌّ و مَوْهَبَةٌ	fann wa mauhibah	өнер және қабілет
صَحَفَةٌ و أَخْبَارٌ	ṣaḥafah wa akhbār	газета және жаңалықтар
سَفِينَةٌ و مَاءٌ	safīnah wa māʾ	кеме және су
سَاحَةٌ و مَلْعَبٌ	sāḥah wa malʿab	алаң және стадион

Жаттығулар

Осы сабақта үйренгендеріңізді практикада қолдану үшін төмендегі жаттығуларды орындаңыз:

1. Сөздерді біріктіру: Төмендегі сөздерді біріктіріп, жаңа қосындылар жасаңыз:

• كِتَابٌ (кітап)

• مَدْرَسَةٌ (мектеп)

• سَيَّارَةٌ (көлік)

2. Сұрақтарға жауап беру: Төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз:

• مَا هِيَ كَاتِبَتُكَ؟ (Сіздің жазушыңыз кім?)

• مَا هِيَ مَدْرَسَتُكَ؟ (Сіздің мектебіңіз қайда?)

3. Сөздерді аудару: Төмендегі қосындыларды қазақ тіліне аударыңыз:

• كِتَابٌ وَ قَلَمٌ

• مَدْرَسَةٌ وَ طَلَبَةٌ

4. Сөздердің мағынасын анықтау: Төмендегі сөздердің мағынасын жазыңыз:

• طَائِرَةٌ

• حَاسُوبٌ

5. Сөйлемдер құрау: Төмендегі сөздерден сөйлемдер құрастырыңыз:

• مَكْتَبَةٌ, كُتُبٌ

• سَيَّارَةٌ, مَرْكَزٌ

6. Сөздерді сәйкестендіру: Төмендегі қосындыларды сәйкестендіріңіз:

• بَيْتٌ وَ حَدِيقَةٌ

• مَعْمَلٌ وَ عَمَلٌ

7. Сөйлемдерді толықтыру: Төмендегі сөйлемдерді толықтырыңыз:

• أَنا أَحِبُّ ________ وَ ________.

• هَذَا هُوَ ________ وَ ________.

8. Сөйлемдерді аудару: Төмендегі сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз:

• الكتاب والسلطة مهمة.

• المدرسة والتعليم أساسيان.

9. Сөздерді реттілікпен орналастыру: Төмендегі сөздерді реттілікпен орналастырыңыз:

• سَيَّارَةٌ, مَرْكَزٌ, كِتَابٌ

10. Сөздермен ойын: Төмендегі сөздерден ойын құрастырыңыз:

• مَكْتَبَةٌ, كُتُبٌ, طَائِرَةٌ

Шешімдер

1. Кітап + мектеп = кітап мектебі

2. Сіздің жазушыңыз: ...

3. Кітап және қалам

4. Ұшақ, компьютер

5. Кітапхана, кітаптар

6. Үй + бақ; зауыт + жұмыс

7. Мен ... және ... жақсы көремін.

8. Кітап және билік маңызды.

9. Авто + орталық + кітап

10. Кітапхана, кітап, ұшақ

Standard Arabic Course - 0-әншіліктік Әріп-тілі - Мәнінен А1-ке

• Курстық танымал

  ---

Араб тіліне қазіргі жазуына таныстыру

• Араб тілінің уақытша егіністері
• Араб тілінің қосындылары
• Араб тілінің негізгі фразалары

  ---

Араб тілінде есімдер мен жыныстар

• Келесі жауапты сызықтар
• Мүжік және әйел латынша есімдері

  ---

Араб тілінде шағындар мен өзгерту

• Қазіргі уақыт бірінші шағындар
• Өткен уақыт шағындар
• Келешек уақыт шағындары

  ---

Араб тілі бойынша сан есептеу

• Сандар 1-100
• Ординалдық сандар

  ---

Араб тілінде күнделікті арабша сөздері

• Сәлеметсіз бақыт, әссәләмғә деп басқаға мәртебесін беру
• Түстер
• Аптаның күндері
• Жылдың айдары

  ---

Арықтық мен ішімдік тілінің сөздері

• Негізгі арықтық сөздер
• Ішімдіктер

  ---

Араб әнбеліктері мен мазмұны

• Ислам мен Араб мәдениеті
• Араб қонақтықтың кәсіби

  ---

Араб кездесуі мен манадауы

• Араб музыка жанры
• Араб рақсы

  ---

Араб тілінде епістер

• Ептілікке келісім және орналасу
• Салыстыру және ең арзан

  ---

Араб тілінде таңдаушы

• Жеке таңдаушылар
• Құрамындағы таңдаушылар

  ---

Араб тілінде басып шығарулар

• Негізгі алдын ала жазбалар
• Уақыт және орын алдын ала жазбалары

  ---

Араб тілінде сұраушылар

• Сұрау сөздері
• Сұраулар қалдыру

  ---

Араб тілінде ерекшелер

• Құрылым мен орналасу
• Жоқтық көрсету

  ---

Құлпындағы арабша сөздері

• Қоңырау аудармасы
• Бағытты қайта сұрау

  ---

Сауда және ақша сөздері

• Ақша сөздері
• Сауда сөздері

  ---

Араб әдебиеті мен поэзиясы

• Классикалық араб әдебиеті
• Араб өлеңдері

  ---

Араб өнері мен суретшілік

• Араб қаріпі тарихы
• Араб сүйемелері мен мұрайты

  ---

Араб тілінде қараған және байқалуға пайдалы сөздер

• Қараңғы жағдайлардың негізгі сөздері
• Ауа райы менмен мәлімет бөлу

  ---

Араб тілдік құрылғылары

• Бірінші және екінші жағдайның шарты
• Үшінші шарт және аралас шарт

  ---

Араб тілінде жоқырлы жазу

• Құрылым мен пайдалану
• Қозғалту шақырысынан айырымдылар

  ---

Араб тілінде жауынмалы сөйлемдер

• Құрылым мен пайдалану
• [[Language/Standard-arabic/Grammar/Differences-from-English-relative-clauses/kk|А

Басқа сабақтар

• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Сөз табысы → Ажыратылыстаның кезіктері туралы терминлер
• 0-А1 Курстары → Лексика → Бағалау сұраулары
• 0 dan A1 e padarylamaly kurs → Soz tartu → Tertip sanlary
• Drinks
• 0 - A1 Курстары → Лексика → Қоңырау жол тасымалдары
• Курс 0 до A1 → Лексика → Популярные спортивные игры в арабском мире
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Сөз тармашысы → Айдарының аты
• 0 to A1 Курстары → Сөз табысы → 1-100 сандар
• 0-А1 курсы → Сөздік → Әдеттегі тағам сөздігі
• 0-дан A1-ге дейінгі деңгей → Сөздік → Сауда сөздігі
• 0 to A1 Курстары → Сөз табысы → Дос көрүштері
• Курс от 0 до A1 → Лексика → Дни недели
• 0-А1 Деңгейсынақ "Жаңа терминдерді Оқу" → Құлағыңыздағы Араб тілі → Ауа жаңалығы туралы сөйлесу
• 0-ден A1-ке дейінгі курстар → Сөз тарату → Сәлемдесу және қошқарулар