Language/Hebrew/Grammar/Review-of-Verbs/kk

Иврит → Грамматика → 0 дан A1 деңгейіне → Етістіктердің қайта қаралуы

Кіріспе

Иврит тілін үйрену барысында етістіктердің маңызы өте зор. Олар сөйлемнің негізін құрайды және біздің ойымызды, сезімімізді, әрекеттерімізді білдіреді. Етістіктерді дұрыс қолдану тілді меңгерудің басты элементі болып табылады. Бүгінгі сабақта біз етістіктердің грамматикасына, яғни қазіргі, өткен және болашақ шақтардағы етістіктердің формаларына тоқталамыз. Сондай-ақ, көмекші етістіктердің пайдалануын да қарастырамыз. Бұл сабақ "0 дан A1 деңгейіне Иврит курсы" аясында өтеді, сондықтан біз жаңадан бастаушы оқушыларға бағытталған материалдар ұсынамыз.

Етістіктердің түрлері

Етістіктер тілде әрекетті, күйді, немесе процессуалды білдіретіні белгілі. Олардың негізгі түрлері:

• Негізгі етістіктер - тікелей әрекетті білдіреді.

• Көмекші етістіктер - басқа етістіктермен бірге қолданылып, олардың мағынасын толықтырады.

Етістіктердің шақтары

Иврит тілінде етістіктер үш негізгі шаққа бөлінеді:

• Өткен шақ - өткенде болған әрекеттерді білдіреді.

• Қазіргі шақ - қазіргі уақытта болып жатқан әрекеттерді білдіреді.

• Болашақ шақ - болашақта орын алатын әрекеттерді білдіреді.

Өткен шақ

Өткен шақтағы етістіктердің формасы жыныс және санға байланысты өзгереді.

Сөздің түбіріне жұрнақтар қосу арқылы өткен шақта етістіктерді құрастыруға болады.

Мысалдар

Hebrew	Pronunciation	Kazakh
אָכַל	akhal	жеді
שָׁתָה	shata	ішті
לָמַד	lamad	үйренді
עָבַר	avar	өтті
דִּבֵּר	diber	сөйледі

Қазіргі шақ

Қазіргі шақта етістіктердің формасы да жыныс пен санға байланысты өзгереді.

Бұл форма әрекеттің қазіргі уақытта жүзеге асырылып жатқанын білдіреді.

Мысалдар

Hebrew	Pronunciation	Kazakh
אוֹכֵל	okhel	жеп жатыр
שוֹתֶה	shoteh	ішіп жатыр
לוֹמֵד	lomed	үйреніп жатыр
עוֹבֵר	over	өтіп жатыр
מְדַבֵּר	medaber	сөйлеп жатыр

Болашақ шақ

Болашақ шақта етістіктердің формасы да өзгереді, бірақ біз етістіктің түбіріне "י" (и) қосамыз.

Бұл форма болашақта болатын әрекеттерді білдіреді.

Мысалдар

Hebrew	Pronunciation	Kazakh
אֹכֵל	okhel	жейтін болады
שֹׁתֶה	shoteh	ішетін болады
לוֹמֵד	lomed	үйренетін болады
עוֹבֵר	over	өтетін болады
מְדַבֵּר	medaber	сөйлейтін болады

Көмекші етістіктер

Көмекші етістіктер негізгі етістіктермен бірге қолданылып, олардың мағынасын толықтырады.

Иврит тілінде "להיות" (лехйот) - "болу" етістігі ең көп қолданылатын көмекші етістік болып табылады.

Мысалдар

Hebrew	Pronunciation	Kazakh
אני היה	ani haya	мен болдым
אתה תהיה	ata tiyeh	сен боласың
היא הייתה	hi hayta	ол (әйел) болды
הם יהיו	hem yihyu	олар болады
אנחנו היינו	anachnu hayinu	біз болдық

Жаттығулар

Енді біз өткен, қазіргі және болашақ шақтағы етістіктерді қолдана отырып, бірнеше жаттығулар орындап көрейік.

Жаттығу 1

Берілген етістіктерді өткен шаққа ауыстырыңыз:

1. לאכול (жеу)

2. לשתות (ішу)

3. ללמוד (үйрену)

Жауаптар

1. אכל (жеді)

2. שתה (ішті)

3. למד (үйренді)

Жаттығу 2

Берілген етістіктерді қазіргі шаққа ауыстырыңыз:

1. לאכול (жеу)

2. לשתות (ішу)

3. ללמוד (үйрену)

Жауаптар

1. אוכל (жеп жатыр)

2. שותה (ішіп жатыр)

3. לומד (үйреніп жатыр)

Жаттығу 3

Берілген етістіктерді болашақ шаққа ауыстырыңыз:

1. לאכול (жеу)

2. לשתות (ішу)

3. ללמוד (үйрену)

Жауаптар

1. יאכל (жейтін болады)

2. ישתה (ішетін болады)

3. ילמד (үйренетін болады)

Жаттығу 4

Сөйлемдерді толтырыңыз:

1. אני ___ (ללמוד) עברית.

2. הוא ___ (ללכת) הביתה.

3. הם ___ (לשחק) כדורגל.

Жауаптар

1. אני לומד עברית. (Мен ивритті үйреніп жатырмын.)

2. הוא הולך הביתה. (Ол үйге бара жатыр.)

3. הם משחקים כדורגל. (Олар футбол ойнап жатыр.)

Жаттығу 5

Көмекші етістіктерді қолданып, сөйлемдер құрыңыз:

1. אני (להיות) תלמידה.

2. אתה (להיות) חבר שלי.

3. הם (להיות) משפחה.

Жауаптар

1. אני הייתי תלמידה. (Мен студент болдым.)

2. אתה תהיה חבר שלי. (Сен менің досым боласың.)

3. הם היו משפחה. (Олар отбасы болды.)

Жаттығу 6

Өткен шақтағы етістіктерді анықтаңыз:

1. אני ___ (לראות) סרט.

2. היא ___ (לשיר) שיר.

3. הם ___ (ללכת) לבית הספר.

Жауаптар

1. אני ראיתי סרט. (Мен фильм көрдім.)

2. היא שרה שיר. (Ол (әйел) ән салды.)

3. הם הלכו לבית הספר. (Олар мектепке барды.)

Жаттығу 7

Қазіргі шақтағы етістіктерді анықтаңыз:

1. אני ___ (לקרוא) ספר.

2. הוא ___ (לצייר) ציור.

3. הם ___ (לדבר) עברית.

Жауаптар

1. אני קורא ספר. (Мен кітап оқып жатырмын.)

2. הוא מצייר ציור. (Ол (еркек) сурет салып жатыр.)

3. הם מדברים עברית. (Олар ивритті сөйлеп жатыр.)

Жаттығу 8

Болашақ шақтағы етістіктерді анықтаңыз:

1. אני ___ (ללמוד) בשנה הבאה.

2. היא ___ (לנסוע) לחו"ל.

3. הם ___ (לעבוד) במשרד.

Жауаптар

1. אני אלמד בשנה הבאה. (Мен келесі жылы үйренетін боламын.)

2. היא תיסע לחו"ל. (Ол (әйел) шетелге барады.)

3. הם יעבדו במשרד. (Олар офисінде жұмыс істейтін болады.)

Жаттығу 9

Көмекші етістіктерді табыңыз:

1. אני ___ (להיות) מאושר.

2. אתה ___ (להיות) חכם.

3. הם ___ (להיות) טובים.

Жауаптар

1. אני הייתי מאושר. (Мен бақытты болдым.)

2. אתה תהיה חכם. (Сен ақылды боласың.)

3. הם היו טובים. (Олар жақсы болды.)

Жаттығу 10

Сөйлемдерді дұрыс етістікпен толтырыңыз:

1. אני ___ (לצחוק) על הבדיחה.

2. היא ___ (ללכת) לים.

3. הם ___ (לשחק) כדורסל.

Жауаптар

1. אני צוחק על הבדיחה. (Мен әзілге күліп жатырмын.)

2. היא הולכת לים. (Ол (әйел) теңізге бара жатыр.)

3. הם משחקים כדורסל. (Олар баскетбол ойнап жатыр.)

Иקтептіктер кестесі - Иврит курсы - 0-ден A1-ге

• Курсты таныту

  ---

Иврит алфавитіне кіріспе

• Сызықшылар
• Ұылымдар
• Никкод
• Оқу практикасы

  ---

Күнәлардың арнайы Иврит сөздігі

• Сәлемдесу
• Сан
• Отбасы мүшелері
• Түсірімдер, шешімдер және өлшемдер
• Тағамдар және өңір тақырыптары
• Киім
• Тасымалдау және саяхат
• Ауа райы
• Уақыт және күнтізбелік

  ---

Иврит грамматикасы

• Мысалдар
• Қашықшалар
• Сипаттамалар
• Етістіктер
• Постдар
• Біріктірулер

  ---

Израильдік мәдениеті

• Иудаизм тауарлары
• Израиль қоғамы
• Танымал Израильдіктер
• Израиль ас өнімдері

  ---

Иврит айтуымдары

• Жалпы фразалар
• Сленг
• Идиомалар

  ---

Иврит саны

• Көрсеткі сандар
• Шарттар және ондықтар

  ---

Иврит географиясы және дегеніміздің оқпасы

• Қалалар және аймақтар
• Әлемге танымал құрылғылары

  ---

Иврит әдебиеті және тілі

• Иврит поэзиясы
• Иврит пословицы

  ---

Грамматика сынағы

• Мысалдар мен қашықшалардың қайталанымы
• Сипаттамалардың қайталанымы
• Етістіктердің қайталанымы