Language/Hebrew/Grammar/Review-of-Verbs/az

İvri → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Fəillərin Təkrarı

Giriş

Hər kəs salam! Bugünkü dərsimizdə, İvri dilinin qrammatikasında mühüm bir yer tutan fəillərə nəzər salacağıq. Fəillər, cümlələrdə fəaliyyət və hərəkətləri ifadə edir. Onların düzgün istifadəsi, dilin effektivliyini artırır və ünsiyyətimizi daha təsirli edir. Bu dərs, müasir İvricədə fəillərin istifadəsi, onların zamanları və yardımçı fəillər haqqında məlumat verəcək. Həmçinin, bu dərsi daha yaxşı başa düşməyiniz üçün bir sıra misallar və praktiki tapşırıqlar təqdim edəcəyik.

İndi isə dərsimizin strukturu ilə tanış olaq:

Fəillərin İvri Dilində Yeri

Fəillər, İvri dilində cümlənin mərkəzi hissəsini təşkil edir. Hər bir fəil, bir hərəkəti və ya vəziyyəti ifadə edir. Məsələn, "yemək" (אוכל) fəili, bir şeyin yeyilməsi prosesini göstərir. Fəillərin düzgün istifadəsi, dilin anlaşıqlığını artırır. İvri dilində fəillərin zamanları - keçmiş, indiki və gələcək — çox mühüm rol oynayır.

Fəillərin Zamanları

Fəillər üç əsas zamanla ifadə olunur: keçmiş zaman, indiki zaman və gələcək zaman. Gəlin bu zamanlara daha yaxından baxaq.

Keçmiş Zaman

Keçmiş zaman, baş vermiş hadisələri və ya fəaliyyətləri ifadə edir. İvri dilində keçmiş zamanın forması, fəilin kök formasına müəyyən əlavələr etməklə yaranır. Məsələn, "o, yedi" (הוא אכל).

İndiki Zaman

İndiki zaman, hal-hazırda baş verən hərəkətləri göstərir. İvri dilində indiki zamanın forması, fəilin kök formasına aid şəxsi şəkilçilər əlavə etməklə yaradılır. Məsələn, "mən yeyirəm" (אני אוכל).

Gələcək Zaman

Gələcək zaman, hələ baş verməmiş, amma baş verməsi gözlənilən fəaliyyətləri ifadə edir. Məsələn, "mən yeyəcəyəm" (אני אוכל).

Fəillərin Çəkiləri

Fəillərin çəkiləri, onların şəxslərinə görə dəyişməsini ifadə edir. İvri dilində fərqli şəxslər üçün fərqli şəkilçilər istifadə olunur. Aşağıdakı cədvəldə, müxtəlif şəxslərdəki fəillərin çəkilərini görə bilərsiniz:

Fəil	İndiki Zaman	Keçmiş Zaman	Gələcək Zaman
Yemək (אוכל)	אני אוכל (ani ochel)	אני אכלתי (ani akhalti)	אני אוכל (ani ochel)
İçmək (שותה)	אני שותה (ani shote)	אני שתיתי (ani shatiti)	אני אשתי (ani eshti)
Yazmaq (כותב)	אני כותב (ani kotev)	אני כתבתי (ani katavti)	אני אכתוב (ani ekhtov)
Oxumaq (קורא)	אני קורא (ani kore)	אני קראתי (ani karati)	אני אקרא (ani akra)

Yardımçı Fəillər

Yardımçı fəillər, cümlələrdə digər fəillərlə birlikdə istifadə olunur. Onlar, əsas fəilin zamanını və ya formasını dəstəkləyir. Məsələn, "mən yeməyə başlayıram" (אני מתחיל לאכול). Burada "başlamaq" (מתחיל) yardımçı fəildir.

Misallar

İndi, fəillərin istifadəsinə dair daha çox misal görək. Aşağıdakı cədvəldə, müxtəlif fəillərin zamanları ilə birlikdə istifadəsi göstərilmişdir:

İvri	Tələffüz	Azərbaycan
אני קונה	ani kone	Mən alıram
אני קניתי	ani kaniti	Mən aldım
אני אקנה	ani akne	Mən alacağam
אני רואה	ani ro'eh	Mən görürəm
אני ראיתי	ani ra'iti	Mən gördüm
אני אראה	ani ar'eh	Mən görəcəyəm
אני מדבר	ani medaber	Mən danışıram
אני דיברתי	ani dibarti	Mən danışdım
אני אדבר	ani adaber	Mən danışacağam
אני לומד	ani lomed	Mən öyrənirəm
אני למדתי	ani lamad'ti	Mən öyrəndim
אני אלמד	ani al'mad	Mən öyrənəcəyəm
אני כותב	ani kotev	Mən yazıram
אני כתבתי	ani katav'ti	Mən yazdım
אני אכתוב	ani ek'tov	Mən yazacağam

Təcrübə Tapşırıqları

İndi isə gəlin öyrəndiklərimizi tətbiq edək. Aşağıda 10 təcrübə tapşırığı təqdim olunub. Hər tapşırığı etdiğinizdə, nəticələrinizi yoxlamaq üçün izahlarla birgə təqdim edəcəyik.

Tapşırıq 1

Aşağıdakı cümlələri indiki zamana çevirin:

1. O (kişi) yedi.

2. O (qadın) içdi.

Cavab

1. הוא אוכל (hu ochel) - O yeyir.

2. היא שותה (hi shote) - O içir.

Tapşırıq 2

Aşağıdakı cümlələri gələcək zamana çevirin:

1. Mən yazdım.

2. Onlar oxudular.

Cavab

1. אני אכתוב (ani ek'tov) - Mən yazacağam.

2. הם יקראו (hem yik'ru) - Onlar oxuyacaqlar.

Tapşırıq 3

Aşağıdakı cümlələrdəki yardımçı fəilləri tapın:

1. Mən başlayıram yazmağa.

2. O (kişi) davam edir yeməyə.

Cavab

1. מתחיל (matkhil) - başlayıram.

2. ממשיך (mamshikh) - davam edir.

Tapşırıq 4

Aşağıdakı cümlələri keçmiş zamana çevirin:

1. Mən alıram.

2. O (qadın) görür.

Cavab

1. אני קניתי (ani kaniti) - Mən aldım.

2. היא ראתה (hi ra'ata) - O gördü.

Tapşırıq 5

Aşağıdakı cümlələri düzgün formada tamamlayın:

1. Mən _____ (yemək) __________.

2. O (kişi) _____ (danışmaq) __________.

Cavab

1. Mən אוכל (ani ochel) - Mən yeyirəm.

2. O (kişi) מדבר (hu medaber) - O danışır.

Tapşırıq 6

Aşağıdakı cümlələri düzəldin:

1. Mən gördüm (אני ראה).

2. O (qadın) içdi (היא שתה).

Cavab

1. אני ראיתי (ani ra'iti) - Mən gördüm.

2. היא שתתה (hi shat'ta) - O içdi.

Tapşırıq 7

Müxtəlif şəxslərdəki aşağıdakı fəilləri yazın:

1. Oxumaq - (kor'e).

2. Yazmaq - (kotev).

Cavab

1. אני קורא (ani kore), אתה קורא (ata kore), היא קוראת (hi koret).

2. אני כותב (ani kotev), אתה כותב (ata kotev), היא כותבת (hi kotevet).

Tapşırıq 8

Aşağıdakı cümlələri cəmləşdirin:

1. Mən yazıram.

2. O (qadın) yazır.

Cavab

אנחנו כותבים (anakhnu kotvim) - Biz yazırıq.

Tapşırıq 9

Aşağıdakı cümlələri düzəldin:

1. Mən içirəm (אני שותה).

2. O (kişi) yazdı (הוא כתב).

Cavab

1. אני שותה (ani shote) - Mən içirəm.

2. הוא כתב (hu katav) - O yazdı.

Tapşırıq 10

Aşağıdakı cümlələrdəki fəilləri tapın:

1. Mən gedirəm (אני הולך).

2. O (kişi) çalışır (הוא עובד).

Cavab

1. הולך (holekh) - gedirəm.

2. עובד (oved) - çalışır.

Nəticə

Bu dərsdə, fəillərin qrammatikasını və zamanlarını nəzərdən keçirdik. Fəillərin düzgün istifadəsi, İvri dilində ünsiyyət üçün olduqca vacibdir. İndi siz fəilləri keçmiş, indiki və gələcək zamanlarda necə istifadə edəcəyinizi bilirsiniz. Unutmayın ki, praktika ilə bu biliklərinizi daha da möhkəmləndirə bilərsiniz.

İvrei kursu üçün məzmun cədvəli - 0-dan A1-ə

• Kursun təqdimatı

  ---

İvrei əlifbasına giriş

• Süni
• Ünlülər
• Nikkud
• Mətn məşqləri

  ---

Gündəlik ivrei lüğəti

• Salamlar
• Rəqəmlər
• Ailə üzvləri
• Rənglər, şekillər və həcm
• Yemək və içkilər
• Geyim
• Nəqliyyat və səyahət
• Hava
• Vaxt və takvim

  ---

İvrei qrammatikası

• İsimlər
• Mövqeyi üçün pronominallar
• Sifət
• Fəillər
• Prepozisiyalar
• Birləşdiricilər

  ---

İzrail mədəniyyəti

• Yəhudi İslamları
• İsrail cəmiyyəti
• Məşhur İsraillilər
• İsrailli mətbəxi

  ---

İvrei ifadələri

• Ümumi ifadələr
• Slang
• İdiomlar

  ---

İvrei rəqəmləri

• Sıralı rəqəmlər
• Kəsr və onluqlar

  ---

İvrei coğrafiyası və nöqtələri

• Şəhərlər və regionlar
• Nöqtələr

  ---

İvrei ədəbiyyatı və dilindən

• İvrit poeziyası
• İvrit məsləhətləri

  ---

Qrammatik təkrarı

• İsimlərin və pronominalların baxışı
• Sifətin yenidən baxılışı
• Fəillərin yenidən baxılışı