Language/Hebrew/Grammar/Review-of-Nouns-and-Pronouns/az

İvri → Qrammatika → 0-dan A1-ə kurs → İsimlərin və pronominalların baxışı

Giriş

İvrit dilində isimlər və pronominalların rolu çox önəmlidir. Bu dərsdə onların cins, say və uyğunluq məsələlərini nəzərdən keçirəcəyik. İsimlər hər bir dilin təməl daşlarını təşkil edir, pronominallar isə cümlələrin axıcılığını artırır. Bu dərs, sizə İvrit dilində daha yaxşı ünsiyyət qurmağınıza kömək edəcək. Dərsin sonunda, siz isimlərin və pronominalların istifadəsini daha yaxşı başa düşməyə çalışacaqsınız. Dərsin strukturu aşağıdakı kimidir:

İsimlər

İsimlər, obyektləri, insanları, yerləri və ya anlayışları ifadə edən sözlərdir. İvrit dilində isimlərin cinsi və sayı vardır. İsimlər ya kişi cinsində, ya da qadın cinsində ola bilər. Həmçinin, isimlər tək və ya cəm formada olur. Aşağıda isimlərin cinsi və sayı ilə bağlı bəzi nümunələr verəcəyik.

İsimlərin cinsi

İvrit dilində isimlər iki cinsə bölünür: kişi və qadın. Cins, isimlərin formasını təsir edir. Kişi cinsində olan isimlər adətən "-ה" (a) ilə bitmir, qadın cinsində olan isimlər isə "-ה" (a) ilə bitir.

İvrit	Tələffüz	Şimal Azərbaycancası
שולחן	shulḥan	masa
ספר	sefer	kitab
ילדה	yalda	qız
ילד	yeled	oğlan
אישה	isha	qadın

İsimlərin sayı

İvritdə isimlər tək və cəm formada olur. Tək isimlər bir obyekti ifadə edir, cəm isimlər isə bir neçə obyekti. Cəm forması üçün isimlərin sonuna "-ים" (im) əlavə edilir (kişi cinsində) və "-ות" (ot) (qadın cinsində) əlavə edilir.

İvrit	Tələffüz	Şimal Azərbaycancası
שולחנות	shulḥanot	masalar
ספרים	sfarim	kitablar
ילדות	yaldot	qızlar
ילדים	yeladim	oğlanlar
נשים	nashim	qadınlar

Pronominallar

Pronominallar, isimlərin yerini tutmaq üçün istifadə olunan sözlərdir. Onlar şəxsi, mülk, və göstərmə pronominallarına bölünür. Şəxsi pronominallar, insanların və ya obyektlərin adlarını əvəz edir.

Şəxsi pronominallar

İvritdə şəxsi pronominallar aşağıdakı kimidir:

İvrit	Tələffüz	Şimal Azərbaycancası
אני	ani	mən
אתה	ata	sən (kişi)
את	at	sən (qadın)
הוא	hu	o (kişi)
היא	hi	o (qadın)
אנחנו	anakhnu	biz
אתם	atem	siz (kişi)
אתן	aten	siz (qadın)
הם	hem	onlar (kişi)
הן	hen	onlar (qadın)

Mülk pronominalları

Mülk pronominalları, bir şeyin kimə aid olduğunu göstərir. Mülk pronominalları aşağıdakı kimidir:

İvrit	Tələffüz	Şimal Azərbaycancası
שלי	sheli	mənim
שלך	shelkha	sənin (kişi)
שלך	shelakh	sənin (qadın)
שלו	shelo	onun (kişi)
שלה	shela	onun (qadın)
שלנו	shelanu	bizim
שלכם	shelakhem	sizin (kişi)
שלכן	shelakhen	sizin (qadın)
שלהם	shlehem	onların (kişi)
שלהן	shelahen	onların (qadın)

Nümunələr

İvritdə isimlərin və pronominalların istifadəsinə dair bir neçə nümunə ilə tanış olaq. Hər bir cümlədəki isim və ya pronominalın cinsini və sayını qeyd edəcəyik.

İvrit	Tələffüz	Şimal Azərbaycancası
הילד משחק בכדור	hayeled mesakhek bakadur	oğlan top oynayır
הילדה אוהבת ספרים	hayalda ohevet sfarim	qız kitabları sevir
אני לומד עברית	ani lomed ivrit	mən ivrit öyrənirəm
אתם הולכים לקולנוע	atem holkhim lekulna	siz kinoya gedirsiniz
הם אוכלים פיצה	hem okhlim pitsa	onlar pizza yeyirlər
הספר שלי על השולחן	hasefer sheli al hashulchan	kitabım masanın üstündədir
היא רואה את הסרט	hi ro'ah et haseret	o (qadın) filmi görür
אנחנו קונים אוכל	anakhnu konim okhel	biz yemək alırıq
היא אוהבת את הכלב	hi ohevet et hakelev	o (qadın) iti sevir
הילדות משחקות בכדור	hayaldot mesakhekot bakadur	qızlar top oynayırlar

Təkrar edək

İsimlərin və pronominalların cins və say arasındakı uyğunluq çox önəmlidir. Hər zaman cümlələrdə isimlərin və pronominalların cinsini və sayını düzgün istifadə etməyə çalışın. Bu, dilin anlaşıqlığını artıracaq.

Məşq və tapşırıqlar

İndi, öyrəndiklərimizi tətbiq etmək üçün bəzilərini yoxlayaq. Aşağıda sizə 10 tapşırıq təqdim edirəm. Hər bir tapşırığın sonunda cavabları və izahlar veriləcək.

Tapşırıq 1

Aşağıdakı cümləni tamamlayın: "_____ (o - kişi) bu kitabı oxuyur."

Cavab 1

"O" pronominalı ilə cümləni belə tamamlayacağıq: "הוא (hu) bu kitabı oxuyur."

Tapşırıq 2

Aşağıdakı cümləni düzəldin: "אני (ani) oyun oynayırsan."

Cavab 2

Cümlə düzəldilməlidir: "אני (ani) oyun oynayırım."

Tapşırıq 3

Aşağıdakı isimləri cəm formaya çevirin: "ילד (yeled)"

Cavab 3

Cəmi "ילדים (yeladim)" olacaq.

Tapşırıq 4

Aşağıdakı cümləni tamamlamağa çalışın: "הילדה (hayalda) _____ (o - kişi) ..."

Cavab 4

Cümlə belə olacaq: "הילדה (hayalda) רואה (ro'ah) את הספר (et hasefer)."

Tapşırıq 5

Aşağıdakı pronominalları düzgün cinsə uyğunlaşdırın: "שלך (sənin)" (qadın).

Cavab 5

Qadın cinsinə uyğun olmalıdır: "שלך (shelakh)."

Tapşırıq 6

Aşağıdakı cümləni düzəldin: "הם (hem) kitabı oxuyursunuz."

Cavab 6

Düzgün cümlə: "הם (hem) kitabı oxuyurlar."

Tapşırıq 7

Aşağıdakı isimlərdən birini seçin və onun cinsini göstərin: "ספר (sefer)"

Cavab 7

Cins: kişi cinsi.

Tapşırıq 8

Aşağıdakı cümləni tamamlayın: "אני (ani) _____ (o - qadın) ..."

Cavab 8

Cümlə belə olacaq: "אני (ani) רואה (ro'ah) אותה (otah)."

Tapşırıq 9

Aşağıdakı cümləni düzəldin: "הילדות (hayaldot) oynayır."

Cavab 9

Düzgün cümlə: "הילדות (hayaldot) משחקות (mesakhekot)."

Tapşırıq 10

Aşağıdakı isimləri cəm formaya çevirin: "אישה (isha)"

Cavab 10

Cəmi "נשים (nashim)" olacaq.

Nəticə

İvritdə isimlərin və pronominalların cinsi və sayı arasındakı uyğunluq dilin anlaşıqlığını artırır. Bu dərs, sizə İvrit dilində daha yaxşı ünsiyyət qurmağınıza kömək edəcək. Unutmayın ki, cümlələrdə isimlərin və pronominalların düzgün istifadəsi dil bacarıqlarınızı inkişaf etdirəcək.

İvrei kursu üçün məzmun cədvəli - 0-dan A1-ə

• Kursun təqdimatı

  ---

İvrei əlifbasına giriş

• Süni
• Ünlülər
• Nikkud
• Mətn məşqləri

  ---

Gündəlik ivrei lüğəti

• Salamlar
• Rəqəmlər
• Ailə üzvləri
• Rənglər, şekillər və həcm
• Yemək və içkilər
• Geyim
• Nəqliyyat və səyahət
• Hava
• Vaxt və takvim

  ---

İvrei qrammatikası

• İsimlər
• Mövqeyi üçün pronominallar
• Sifət
• Fəillər
• Prepozisiyalar
• Birləşdiricilər

  ---

İzrail mədəniyyəti

• Yəhudi İslamları
• İsrail cəmiyyəti
• Məşhur İsraillilər
• İsrailli mətbəxi

  ---

İvrei ifadələri

• Ümumi ifadələr
• Slang
• İdiomlar

  ---

İvrei rəqəmləri

• Sıralı rəqəmlər
• Kəsr və onluqlar

  ---

İvrei coğrafiyası və nöqtələri

• Şəhərlər və regionlar
• Nöqtələr

  ---

İvrei ədəbiyyatı və dilindən

• İvrit poeziyası
• İvrit məsləhətləri

  ---

Qrammatik təkrarı

• İsimlərin və pronominalların baxışı
• Sifətin yenidən baxılışı
• Fəillərin yenidən baxılışı