Language/Iranian-persian/Culture/Lesson-17:-Persian-cinema-and-music/kk

Иран фарсы → Мәдениет → 0-ден A1-ге дейінгі курс → 17-сабақ: Фарсы кино және музыка

Кіріспе

Фарсы киносы мен музыкасы – Иран мәдениетінің маңызды бөліктері. Олар тек өнердің бір түрі ғана емес, сонымен қатар қоғамды, тарихты және дәстүрлерді көрсету үшін күшті құрал болып табылады. Фарсы киносы мен музыкасы әлемде танымал, және олар арқылы Иранның мәдени ерекшеліктерін, адамдардың өмірін және сезімдерін түсінуге болады. Бүгінгі сабағымызда біз фарсы киносы мен музыкасының негізгі тұлғаларын, бағыттарын және олардың әлеуметтік-мәдени контекстін зерттейміз. Сабақтың құрылымы келесідей:

Фарсы киносының тарихы

Фарсы киносы 1900 жылдардың басында пайда болды және ол тез арада дамыды. Бүгінде Иран кино өнері халықаралық деңгейде танылған. Иранның көптеген фильмдері шетелдік фестивальдерде жүлделі орындарға ие болды.

Негізгі тұлғалар

Фарсы киносының дамуына үлкен үлес қосқан бірқатар тұлғалар бар. Олардың кейбірі:

Иран фарсы	Дауыс	Қазақша
Аббас Киаростами	ʔæbˈbɒs kiːɒˈɾoːstæmi	Аббас Киаростами
Асгар Фарһади	æsˈɡɒːɾ fɒːˈɾhædi	Асгар Фарһади
Мохсен Махмальбеф	moʊˈhɛsɛn mæxˈmælbeɪf	Мохсен Махмальбеф
Жафар Панахи	d͡ʒɒːˈfɛɾ pæˈnɒːhi	Жафар Панахи

Фарсы киносының көптеген фильмдері әлеуметтік мәселелерді көтереді, және олар халықтың күнделікті өмірін көрсетеді.

Фарсы музыкасының ерекшеліктері

Фарсы музыкасы – Иран мәдениетінің ажырамас бөлігі. Фарсы музыкасының дәстүрлері көне заманнан бері келе жатыр. Ол классикалық және халықтық музыка түрлеріне бөлінеді.

Классикалық музыка

Классикалық фарсы музыкасы өзінің ерекше құрылымы мен стильдерімен ерекшеленеді. Мұнда «достан» және «шахнаме» сияқты жанрлар бар. Классикалық музыкада көбінесе:

• Тар (сым тартатын аспап)

• Сетар (үш сымды аспап)

• Канун (клавишті аспап) сияқты аспаптар пайдаланылады.

Халық музыкасы

Халық музыкасы – Иранның әртүрлі аймақтарына тән. Әрбір аймақта өзінің ерекше стильдері мен дәстүрлері бар. Мысалы:

• Курд музыкасы (Курдстан аймағынан)

• Лур музыкасы (Лурестан аймағынан)

• Бахтиари музыкасы (Бахтиари тайпасынан) сияқты стильдер.

Фарсы кино мен музыкасында әлеуметтік мәселелер

Фарсы киносы мен музыкасында әлеуметтік мәселелер жиі көтеріледі. Мысалы, фильмдерде әйелдердің құқықтары, жастардың мәселелері, экономикалық қиындықтар және т.б. тақырыптар қарастырылады.

Мысалдар

Мысал ретінде фарсы киносының белгілі фильмдері мен олардың әлеуметтік контексті:

Фильм	Режиссер	Әлеуметтік контекст
«Тамаша өмір»	Аббас Киаростами	Отбасылық қатынастарды зерттеу
«Сатурнның көз жасы»	Асгар Фарһади	Жастардың қиындықтары
«Адасқан»	Жафар Панахи	Әйелдердің құқықтары
«Кешірім»	Мохсен Махмальбеф	Соғыс пен бейбітшілік

Тапсырмалар

Осы сабақта үйренгендерді бекіту үшін келесі тапсырмаларды орындаңыз:

Тапсырма 1

Фарсы киносының қандай фильмдерін білесіз? Оларды атаңыз және қысқаша сипаттама беріңіз.

Тапсырма 2

Фарсы музыкасының қандай аспаптарын білесіз? Оларды атаңыз.

Тапсырма 3

Фарсы киносы мен музыкасының әлеуметтік мәселелерді көтеретінін дәлелдейтін үш мысал келтіріңіз.

Тапсырма 4

Әрбір режиссердің бір фильмін атап, оның әлеуметтік контекстін түсіндіріңіз.

Тапсырма 5

Сізге ұнайтын фарсы музыкасының әнін табыңыз. Оның мәтінін зерттеңіз және не туралы екенін жазыңыз.

Тапсырма 6

Фарсы киносының тарихы туралы қысқаша баяндама жазыңыз.

Тапсырма 7

Фарсы музыкасының классикалық және халықтық түрлерін салыстырыңыз.

Тапсырма 8

Фарсы киносының стильдері мен жанрларын сипаттаңыз.

Тапсырма 9

Сізге ұнайтын фарсы киносының немесе музыкасының кейіпкерін таңдап, оның ерекшеліктерін сипаттаңыз.

Тапсырма 10

Фарсы музыкасының аспаптарын пайдаланып, музыкалық композиция жасаңыз.

Шешімдер

Тапсырмаларды шешкен кезде, өз пікірлеріңізді, білімдеріңізді және шығармашылық қабілеттеріңізді пайдаланыңыз. Тапсырмалардың шешімдері әр студенттің жеке көзқарасына байланысты болады, сондықтан шығармашылықпен жұмыс істеуге тырысыңыз.

Иран перс тілінің курсы - 0-ден А1-ке дейінгі мазмұны

• Курсты таныстыру

  ---

Бөлім 1: Ең басты мәтіндер мен танымдамалар

• 1-сынып: «Сәлем» деп айту, «сау болыңыз» деп айту
• 2-сынып: Есіңізді таныстыру

  ---

Бөлім 2: Сөйлемдің құрылымы мен тұрақтысын жасау

• 3-сынып: Фарсы түсіндірудегі сөйлемдердегі сөздер жүйесі
• 4-сынып: «Болу» етіпінің жаңа заман мазмұны
• 5-сынып: Тұрақты етіптердің жаңа заманның мазмұнының жұмысы

  ---

Бөлім 3: Күнделікті іс-әрекеттер туралы сөйлеу

• 6-сынып: Күнделікті іс-әрекеттеріңіз туралы сөйлеу
• 7-сынып: Басқа инсандарның күнделікті іс-әрекеттері туралы сөйлеу

  ---

Бөлім 4: «Оны» етіптер мен «сауықтырып алған» етіптер

• 8-сынып: Тікелей обьектілер
• 9-сынып: Өзіңіздің несібіңдер

  ---

Бөлім 5: Фарсы мәдениеті мен мәдениеті

• 10-сынып: Фарсы сұлуқ-мүйіз және мүшелер көрсетуі
• 11-сынып: Фарсы арсыңғымен құттықтау мен тойлаулар

  ---

Бөлім 6: Азық-түлік және ішім-ашық мәдениеті

• 12-сынып: Ішім-ашық сатып алуға белсенді беру
• 13-сынып: Азық-түлік және ішім-ашық туралы сөйлеу

  ---

Бөлім 7: Әлден-әйелдер етіптері мен түрлендірулер

• 14-сынып: Тұрақты етіптердің мазмұны
• 15-сынып: Алдыңғы сөйлемдерің құрылымы туралы

  ---

Бөлім 8: Фарсы әдебиеті мен сүйікті жариялар

• 16-сынып: Фарсы әдебиеті және классикалық өлеңдері
• 17-сынып: Фарсы кино және музыкалық жариялар

  ---

Бөлім 9: Саяхат және қолданбалары

• 18-сынып: Көлік кезіндегі жолдар
• 19-сынып: Саяхатқа дайындалу және бастапқылары

  ---

Бөлім 10: Ерекше көпшілікті көрсету ережелері, ашықтықтау тәсілдері және үлкен сөз біріктірулері

• 20-сынып: Ерекше көпшілікті көрсету ережелерін пайдалану
• 21-сынып: Құрылған қосымша етіптерді пайдалану
• 22-сынып: Қиын сөйлемдер және біріктірілулердің мазмұны туралу

  ---

Бөлім 11: Фарсы тарихы мен географиясы

• 23-сынып: Фарсы мұрағаты мен ескерту тарихы
• 24-сынып: Заманауи тарих мен қазіргі мәселелер

  ---

Бөлім 12: Демалыс және тамашалық өтініштері

• 25-сынып: Спорт және активті тазалау
• 26-сынып: Тамашалық және демалыс өтініштері

Басқа сабақтар

• 0-А1 Курстары → Мәдениет → 16-пән: Фарс поэзиясы және классик әдебиеті
• 0-А1 курстары → Мәдениет → 10-сынып: Фарсыз әдебиеті мен қонақты қабылдау әдістері
• 0-А1 Курсы → Мәдениеті → 11-пән: Фарсы халықтың артықшылықтары және мерекелері
• 0-А1 Курстары → Культура → 23-пән: Фарсы цивилизациясы мен ескерткіш тарихы
• 0-А1 Курстары → Мәдениет → 24-сынып: Қазіргі заман тарихы мен заманауи мәселелері