Language/Abkhazian/Grammar/Adjectival-Agreement-in-Abkhazian/kk

From Polyglot Club WIKI
Jump to navigation Jump to search
Rate this lesson:
0.00
(0 votes)


9642C03D-8334-42AD-94E8-49968DA48869.png
Абхаз тілі → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Абхаз тілінде сын есімдердің келісімі

Кіріспе[edit | edit source]

Сәлем, достар! Бүгінгі сабағымызда біз Абхаз тіліндегі сын есімдердің келісімі туралы сөйлесеміз. Сын есімдер мен зат есімдердің арасында келісім болу керек. Яғни, зат есімнің жынысы, саны, және анимациясы сын есімнің формасына әсер етеді. Бұл өте маңызды, себебі дұрыс сөйлеу мен жазу үшін бұл ережелерді білу керек. Сабақ барысында біз осы ережелердің негіздерін түсінеміз, көптеген мысалдар келтіріп, жаттығулар жасаймыз.

Абхаз тілінде сын есімдердің келісімі[edit | edit source]

Сын есімдер зат есімдермен келісу үшін бірнеше факторларды ескеру керек. Олардың ішінде:

  • Зат есімнің жынысы (ер, әйел, бейтарап)
  • Зат есімнің саны (бір, көп)
  • Зат есімнің анимациясы (жанды, жансыз)

Зат есімнің жынысы[edit | edit source]

Абхаз тілінде зат есімдердің жынысы ережелері өте маңызды. Мысалы:

  • Ер жынысты зат есімдерге сәйкес сын есімдер.
  • Әйел жынысты зат есімдерге сәйкес сын есімдер.

Зат есімнің саны[edit | edit source]

Зат есімнің саны сын есімдердің формасына әсер етеді. Бір зат есімге қатысты сын есім мен көп зат есімге қатысты сын есімдердің формалары әртүрлі болады.

Зат есімнің анимациясы[edit | edit source]

Зат есімнің анимациясы (жанды немесе жансыз) сын есімдердің келісіміне әсер етеді. Мысалы, жанды зат есімдерге қолданылатын сын есімдер мен жансыз зат есімдерге қолданылатын сын есімдер әртүрлі.

Мысалдар[edit | edit source]

Келесі кестеде сын есімдер мен зат есімдердің келісімі бойынша мысалдар келтірілген.

Абхаз тілі Дыбыстық жазу Қазақ тілі
aӡa aʒa үлкен
aӡa nо aʒa nɔ үлкен әйел
aӡa nоk aʒa nɔk үлкен ер
aӡa nоkы aʒa nɔkɨ үлкен ерлер
aӡa nоr aʒa nɔr үлкен жансыз
aӡa nоrы aʒa nɔrɨ үлкен жансыздар
t’it’it tʲitʲit кішкентай
t’it’it nо tʲitʲit nɔ кішкентай әйел
t’it’it nоk tʲitʲit nɔk кішкентай ер
t’it’it nоkы tʲitʲit nɔkɨ кішкентай ерлер

Сын есімдердің келісімі бойынша ереже[edit | edit source]

Сын есімдердің келісімі ережесін келесі түрде сипаттауға болады:

1. Зат есімнің жынысын анықтаңыз.

2. Зат есімнің санына назар аударыңыз.

3. Зат есімнің анимациясын тексеріңіз.

4. Сын есімді сол ережелерге сәйкес таңдаңыз.

Жаттығулар[edit | edit source]

Сабақта алған білімдерімізді бекіту үшін жаттығулар жасайық. Төмендегі тапсырмаларды орындап, сын есімдер мен зат есімдерді дұрыс келісімде жазыңыз.

Жаттығу 1[edit | edit source]

Төмендегі зат есімдермен сәйкес сын есімді жазыңыз:

1. aӡa (үлкен) - ________

2. t’it’it (кішкентай) - ________

3. nо (әйел) - ________

4. nоk (ер) - ________

Жаттығу 2[edit | edit source]

Сын есімдерді берілген зат есімдермен келісімде жазыңыз. Мысалы, "үлкен ер" (aӡa nоk):

1. үлкен әйел - ________

2. үлкен жансыз - ________

3. кішкентай ер - ________

4. кішкентай әйел - ________

Жаттығу 3[edit | edit source]

Сын есімдердің жынысы мен санына байланысты өзгеруін тексеріңіз. Төмендегі мысалдарды толықтырыңыз:

1. aӡa (үлкен) - ________ (әйел)

2. aӡa (үлкен) - ________ (жансыз)

3. t’it’it (кішкентай) - ________ (ер)

4. t’it’it (кішкентай) - ________ (жансыз)

Шешімдер және түсініктемелер[edit | edit source]

Жаттығулардың шешімдері мен түсініктемелері:

Жаттығу 1[edit | edit source]

  • 1. aӡa nо (үлкен әйел) - "үлкен"
  • 2. t’it’it nо (кішкентай әйел) - "кішкентай"
  • 3. nо (әйел) - "әйел"
  • 4. nоk (ер) - "ер"

Жаттығу 2[edit | edit source]

  • 1. aӡa nо (үлкен әйел) - "үлкен әйел"
  • 2. aӡa nоr (үлкен жансыз) - "үлкен жансыз"
  • 3. t’it’it nоk (кішкентай ер) - "кішкентай ер"
  • 4. t’it’it nо (кішкентай әйел) - "кішкентай әйел"

Жаттығу 3[edit | edit source]

  • 1. aӡa nо (үлкен әйел) - "үлкен"
  • 2. aӡa nоr (үлкен жансыз) - "үлкен"
  • 3. t’it’it nоk (кішкентай ер) - "кішкентай"
  • 4. t’it’it nоr (кішкентай жансыз) - "кішкентай"

Қорытынды[edit | edit source]

Бүгінгі сабақта біз Абхаз тіліндегі сын есімдердің келісімін үйрендік. Сын есімдер мен зат есімдердің жынысы, саны, және анимациясы маңызды рөл атқарады. Сабақ барысында көптеген мысалдар келтіріп, жаттығулар жасадық. Сіздерге білімдеріңізді бекіту үшін әрі қарай жаттығуларды орындауды ұсынамын. Есіңізде болсын, тәжірибе – жетістікке жетудің кілті!

Абхаз тілінің 0-А1 деңгейіне дейінді курстың Мазмұны[edit source]


Абхаз тіліне таныстыру


Өзіңізді және басқаларды таныстыру


Абхаз тілінің шығармалары


Абхаз тәрабі және келісімдері


Тәжірибелік және күнделікті әрекеттер


Абхаз тілінің казіргі ретінде шығармалары


Абхаз тарихы мен географиясы


Абхазиядағы тауарлар алыс-сатымы мен бизнесі


Абхаз тілінің ішкі көрінісі


Абхаз фольклоры мен мифологиясы


Абхазиядағы ауа райы мен жағдайы


Абхаз тілінде есептеуғе болатын селбестер


Абхазиядағы спорт және тынықтыру


Абхазиядағы қорықтар мен денсаулық


Басқа сабақтар[edit | edit source]

Template:Abkhazian-Page-Bottom

Contributors

Maintenance script

Create a new Lesson

Retrieved from "https://polyglotclub.com/wiki/index.php?title=Language/Abkhazian/Grammar/Adjectival-Agreement-in-Abkhazian/kk&oldid=313716"