Language/Abkhazian/Vocabulary/Numbers-and-Counting-in-Abkhazian/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сәлем, құрметті оқушылар! Бүгін біз Абхаз тіліндегі сандар мен есептеу туралы сөйлесеміз. Неліктен бұл тақырып маңызды? Себебі, күнделікті өмірде сандарды пайдалану өте қажет. Абхаз тілі - мәдениет пен тарихтың байлығы, ал сандар – оның бір бөлігі. Осы сабақта сіз 0-ден 100-ге дейінгі сандарды үйреніп, оларды күнделікті жағдайларда қолдану жолдарын зерттейсіз.
Сандардың құрылымы[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сандарды үйрену үшін, алдымен олардың қалай құрылатынын түсінуіміз керек. Абхаз тілінде сандардың айтылуы мен жазылуы қазақ тіліндегі сандардан өзгеше.
Осы жерде біз 0-ден 10-ға дейінгі сандарды қарастырамыз:
| Абхаз тілі | Айтылуы | Қазақ тілі |
|---|---|---|
| 0 | ћу | нөл |
| 1 | ато | бір |
| 2 | аӷа | екі |
| 3 | аҭа | үш |
| 4 | аҷы | төрт |
| 5 | аԥш | бес |
| 6 | аҵа | алты |
| 7 | аӡә | жеті |
| 8 | аӡы | сегіз |
| 9 | аҷы | тоғыз |
| 10 | аӷа | он |
Осы сандарды есте сақтаудың жақсы тәсілі – оларды күнделікті өмірімізде пайдалану. Мысалы, сауда жасау кезінде, уақытты айту кезінде немесе адамдарды санау кезінде сандарды қолдана аласыз.
11-ден 20-ға дейінгі сандар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Енді 11-ден 20-ға дейінгі сандарды қарастырайық.
| Абхаз тілі | Айтылуы | Қазақ тілі |
|---|---|---|
| 11 | ато аӷа | он бір |
| 12 | ато аӷа | он екі |
| 13 | ато аҭа | он үш |
| 14 | ато аҷы | он төрт |
| 15 | ато аԥш | он бес |
| 16 | ато аҵа | он алты |
| 17 | ато аӡә | он жеті |
| 18 | ато аӡы | он сегіз |
| 19 | ато аҷы | он тоғыз |
| 20 | аӷа аӷа | жиырма |
Сандарды үйрену – бұл жаттығу. Сіздерге осы сандарды айту мен жазу өте маңызды. Араларында «он» мен «жиырма» сандарының құрылымын есте сақтау қажет.
21-ден 100-ге дейінгі сандар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Енді 21-ден 100-ге дейінгі сандарды қарастырамыз.
| Абхаз тілі | Айтылуы | Қазақ тілі |
|---|---|---|
| 21 | аӷа ато аӷа | жиырма бір |
| 22 | аӷа аӷа | жиырма екі |
| 23 | аӷа аҭа | жиырма үш |
| 24 | аӷа аҷы | жиырма төрт |
| 25 | аӷа аԥш | жиырма бес |
| 26 | аӷа аҵа | жиырма алты |
| 27 | аӷа аӡә | жиырма жеті |
| 28 | аӷа аӡы | жиырма сегіз |
| 29 | аӷа аҷы | жиырма тоғыз |
| 30 | аӷа аӷа | отыз |
| 40 | аӷа аҷы | қырық |
| 50 | аӷа аԥш | елу |
| 60 | аӷа аҵа | алпыс |
| 70 | аӷа аӡә | жетпіс |
| 80 | аӷа аӡы | сексен |
| 90 | аӷа аҷы | тоқсан |
| 100 | аӷа аӷа | жүз |
Сандар мен олардың айтылуының құрылысына көңіл бөліңіз. Мысалы, «жиырма» сөзі «жиырма бір» мен «жиырма екі» сандарын біріктіреді.
Тәжірибе жасау[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сіздерге сандарды қолдану үшін бірнеше жаттығулар дайындадым. Оларды орындау арқылы сіз Абхаз тіліндегі сандарды жақсы меңгересіз.
Жаттығулар[өңдеу | қайнарын өңдеу]
1. 0-ден 10-ға дейінгі сандарды жазып шығыңыз.
2. 11-ден 20-ға дейінгі сандарды айту кезінде жазып алыңыз.
3. 21-ден 30-ға дейінгі сандарды айту кезінде қайталаңыз.
4. 40-тан 50-ге дейінгі сандарды жазып, айтылуын тыңдаңыз.
5. 51-ден 60-қа дейінгі сандарды жаттаңыз.
Шешімдер[өңдеу | қайнарын өңдеу]
1. 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10
2. 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
3. 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30
4. 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50
5. 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60
Қорытынды[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Бүгін біз Абхаз тіліндегі сандарды қарастырдық. Сіздер 0-ден 100-ге дейінгі сандарды үйреніп, оларды күнделікті өмірде қалай пайдалану керектігін білдіңіздер. Сандарды есте сақтау үшін тәжірибе жасау, жаттығу мен қайталау өте маңызды.
Келесі сабағымызда кездескенше, достар!