Language/Abkhazian/Vocabulary/Means-of-Transportation/kk

Абхаз тілі → Сөздік → 0-ден A1 деңгейіне дейінгі курс → Көлік құралдары

Кіріспе

Абхаз тілінде көлік құралдары мен жол жүру туралы білу өте маңызды. Бұл тақырып сіздерге Абхазиядағы саяхаттауды жеңілдетеді, сонымен қатар, жергілікті тұрғындармен сөйлескенде өзіңізді жақсы сезінуге көмектеседі. Біз бүгін көлік құралдарының түрлерін қарастырып, бағыт сұрау және саяхат жоспарларын сипаттау дағдыларын дамытуға назар аударамыз. Келесі бөлімдерде көлік құралдарының атауларын, олардың айтылу жолдарын және қазақ тіліне аудармаларын үйренеміз.

Көлік құралдарының түрлері

Көлік құралдары - адамдар мен жүк тасымалдау үшін қолданылатын заттар. Біз көлік құралдарының 20 түрін қарастырамыз. Әрбір түрінің атауын, айтылуын және қазақ тіліндегі аудармасын төмендегі кестеден таба аласыз.

Абхаз тілі	Айтылуы	Қазақша
авто	[ˈa.t͡sʲo]	автомобиль
автобус	[ˈa.v.t͡sʲus]	автобус
трамвай	[t͡sʲrɑmˈvɑj]	трамвай
такси	[t͡sʲɑkˈsi]	такси
велосипед	[vɛ.lʲo.sɪˈpʲɛd]	велосипед
ұшақ	[uˈʃɑk]	ұшақ
кеме	[ˈkʲe.mɛ]	кеме
пойыз	[ˈpɔ.jɪz]	пойыз
мотоцикл	[mɔ.t͡sʲɪˈkl]	мотоцикл
жүк машинасы	[ʒyk mɑˈʃɪnɑ.sɪ]	жүк машинасы
тікұшақ	[tɨkʊˈʃɑk]	тікұшақ
кішкентай автобус	[kɪʃ.kɛnˈtɑɪ ɑ.v.t͡sʲus]	кішкентай автобус
жаяу жүргінші	[ʒɑ.jɑʊ̯ ˈʒʊr.ɡɪnʃɪ]	жаяу жүргінші
жүк пойызы	[ʒyk ˈpɔ.jɪz]	жүк пойызы
велосипед жалға беру	[vɛ.lʲo.sɪˈpʲɛd ˈʒɑl.ɡɑ ˈbɛ.rʲu]	велосипед жалға беру
автотұрақ	[ˈa.t͡sʲo.tuˈrɑk]	автотұрақ
жол	[ʒɔl]	жол
көлік	[ˈkœ.lɪk]	көлік
жолаушы	[ʒɔˈlɑʊ̯ʃɪ]	жолаушы
тасымалдаушы	[tɑ.sɪ.mɑlˈdɑʊ̯ʃɪ]	тасымалдаушы
аэровокзал	[ˈæ.ɾo.vɔkˈzɑl]	аэровокзал

Бағыт сұрау

Сіздер көлік құралдарының атауларын білгеннен кейін, бағыт сұрауды үйрену маңызды. Бағыт сұрау үшін бірнеше пайдалы сөз тіркестерін қарастырайық:

Абхаз тілі	Айтылуы	Қазақша
Қайда?	[ˈqɑj.dɑ]	Қайда?
Мен ... қалай баруға болады?	[mɛn ... ˈχɑlɑj bɑˈɾuɡɑ bɔˈlɑd]	Мен ... қалай баруға болады?
Такси шақыра аласыз ба?	[tɑkˈsi ʃɑ.kʲɪ.rɑ ˈa.lɪz bɑ]	Такси шақыра аласыз ба?
Автобус қайда тоқтайды?	[ɑ.vˈt͡sʲus ˈqɑj.dɑ t͡sʲɔˈkʲɑjd]	Автобус қайда тоқтайды?
Мен ... кетуім керек	[mɛn ... kɛˈtʲu.im ˈkʲɛrɛk]	Мен ... кетуім керек

Саяхат жоспарын сипаттау

Саяхат жоспарларын сипаттау үшін бірнеше пайдалы сөз тіркестері:

Абхаз тілі	Айтылуы	Қазақша
Мен пойызбен барамын	[mɛn ˈpɔ.jɪz.bɛn bɑˈɾɑ.mɪn]	Мен пойызбен барамын
Біз автобусты күтеміз	[bɪz ɑ.vˈt͡sʲus.tɪ ˈkʊ.tɛ.mɪz]	Біз автобусты күтеміз
Мен таксимен қайтатын боламын	[mɛn tɑkˈsi.mɛn qɑjˈtɑ.tɪn bɔˈlɑmɪn]	Мен таксимен қайтатын боламын
Кеше мен велосипедпен саяхаттадым	[ˈkɛ.ʃɛ mɛn vɛ.lʲo.sɪˈpʲɛm sɑ.jɑˈχɑt.tɑ.dɪm]	Кеше мен велосипедпен саяхаттадым
Біз ... барамыз	[bɪz ... bɑˈɾɑ.mɪz]	Біз ... барамыз

Жаттығулар мен практикалық сценарийлер

Мына жаттығулар арқылы сіздер үйренгендеріңізді қолдана аласыздар:

1. 1. Сіз такси шақырғыңыз келеді. Не деп айтар едіңіз?

1. 2. «Мен автобусты күтемін» деген сөйлемді абхаз тілінде жазыңыз.

1. 3. Сіз пойызбен қайда барасыз? Сұрақ қойыңыз.

1. 4. Саяхатыңыздың жоспарын абхаз тілінде жазыңыз.

1. 5. Сіз велосипедпен саяхаттайсыз, не айтасыз?

1. 6. Сіз автобустың қайда тоқтайтынын сұраңыз.

1. 7. Такси шақыруды қалайсыз ба?

1. 8. «Кеше мен ұшақпен ұштым» деген сөйлемді абхаз тілінде жазыңыз.

1. 9. Сіздер ... кетуіңіз керек, не айтасыз?

1. 10. «Біз автобусты күтеміз» деген сөйлемді абхаз тілінде жазыңыз.

Жауаптар мен түсіндірмелер

1. Такси шақыру үшін: «Такси шақыра аласыз ба?»

2. «Мен автобусты күтемін» - [mɛn ɑ.vˈt͡sʲus.tɪ ˈkʊ.tɛ.mɪn]

3. «Сіз пойызбен қайда барасыз?» - [sɪz pɔ.jɪz.mɛn qɑjˈdɑ bɑˈɾɑ.sɪz]

4. Жоспар жазу: «Мен ... барамын» - [mɛn ... bɑˈɾɑ.mɪn]

5. «Мен велосипедпен саяхаттаймын» - [mɛn vɛ.lʲo.sɪˈpʲɛm sɑ.jɑˈχɑt.tɑj.mɪn]

6. «Автобус қайда тоқтайды?» - [ɑ.vˈt͡sʲus ˈqɑj.dɑ t͡sʲɔˈkʲɑjd]

7. Такси шақыру: «Такси шақыра аласыз ба?» - [tɑkˈsi ʃɑ.kʲɪ.rɑ ˈa.lɪz bɑ]

8. «Кеше мен ұшақпен ұштым» - [ˈkɛ.ʃɛ mɛn uˈʃɑk.bɛn uˈʃ.tɪm]

9. «Сіздер ... кетуіңіз керек» - [sɪz.dɛ ... kɛˈtʲu.ɪŋ ˈkɛrɛk]

10. «Біз автобусты күтеміз» - [bɪz ɑ.vˈt͡sʲus.tɪ ˈkʊ.tɛ.mɪz]

Абхаз тілінің 0-А1 деңгейіне дейінді курстың Мазмұны

• Курстың түсініктемесі

  ---

Абхаз тіліне таныстыру

• Абхаз тілінің әлфавиті
• Абхаз тілінің қайсысы бірмектері
• Абхаз тілінде сөз тәртібі

  ---

Өзіңізді және басқаларды таныстыру

• Сәлемдесу және ережелі сөздер
• Өзіңізді және басқаларды таныстыру
• Сан есептеу әдістерінің қолданылуы Абхаз тілінде

  ---

Абхаз тілінің шығармалары

• Абхаз тілінде «болу» және «құру» глаголдары
• Абхаз тілінде мұғалімдеу және келешектерде мекенжай туралы көрсетуге қолданылатын глаголдар

  ---

Абхаз тәрабі және келісімдері

• Абхазияда отын-айлықтар және мерекелер
• Абхаз кухнісі
• Абхаз музыкасы мен ойнатушылары

  ---

Тәжірибелік және күнделікті әрекеттер

• Уақыт таңдаулары Абхаз тілінде
• Үй жұмыстары және тазалық
• Жылу әдістері

  ---

Абхаз тілінің казіргі ретінде шығармалары

• Абхаз тілінде есім қалыптары
• Абхаз тілінде қосымша сұйықтықты ойлау

  ---

Абхаз тарихы мен географиясы

• Абхаз тарихындағы жарыс және сауалдар
• Абхазияның географиялық мәліметтері мен жер портреті
• Абхаз мәдениетінің мән-арқылы артақтары мен сәндері

  ---

Абхазиядағы тауарлар алыс-сатымы мен бизнесі

• Абхазиядағы базарларда көп қолданылатын айтулар
• Абхаз тілінде қаржыға арналған айтулар

  ---

Абхаз тілінің ішкі көрінісі

• Абхаз тілінде орналастыруға арналған айтулар
• Абхаз тілінде теріс және келесі уақытқа арналған айтулар

  ---

Абхаз фольклоры мен мифологиясы

• Абхаз мифологиясы және көркем сындары
• Абхаз традициялық киімдері

  ---

Абхазиядағы ауа райы мен жағдайы

• Ауа райы мен тоқсан туралы сипаттамалар
• Табиғи кедерлер мен жарағы ситуациялары

  ---

Абхаз тілінде есептеуғе болатын селбестер

• Абхаз тілінде уақыт артықшылары
• Абхаз тілінде салыстырулық және ең үлкен артықшылар

  ---

Абхазиядағы спорт және тынықтыру

• Абхаз традициялық спорттық ойындары
• Абхазиядағы жаңа спорт және тынықтыру

  ---

Абхазиядағы қорықтар мен денсаулық

• Әдетте көрінетін мейірімдер және етідігі денсаулық заңнамалары
• Денсаулықты қалай сақтауға болады?

Басқа сабақтар

• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Сөз табысы → Сәлемделу және өтініштер
• 0-А1 курсы → Сөз топтары → Ақылы уақытты көрсету құралдары Абхаз тілінде
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Сөздік → Үй іштері және тазалау
• Курс от 0 до A1 → Лексика → Нумерация и счет на абхазском языке
• Курс 0 до A1 → Лексика → Представление себя и других