Language/Abkhazian/Grammar/Temporal-Prepositions-in-Abkhazian/kk

Абхаз тілі → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Абхаз тілінде уақытқа арналған предлогтар

Уақытқа арналған предлогтар – бұл Абхаз тілінде өте маңызды және жиі қолданылатын грамматикалық элементтер. Олар уақытты, мерзімді немесе әрекеттердің ұзақтығын білдіреді. Осы сабақта біз уақытқа арналған предлогтарды қалай қолдану керектігін, олардың құрылымын және сөйлемдерде қалай қолданылатынын үйренеміз. Бұл білімдер сіздің Абхаз тілінде сөйлеу және жазу қабілетіңізді жақсартуға көмектеседі. Сабақтың құрылымы келесідей:

Уақытқа арналған предлогтардың маңызы

Абхаз тіліндегі уақытқа арналған предлогтар тілдің табиғи ағымына сәйкес сөйлеуді жеңілдетеді. Мысалы, олар сізге белгілі бір уақытта не болғанын немесе болатынын түсіндіруге мүмкіндік береді. Бұл предлогтар арқылы сіз уақытты бақылап, күнделікті өмірде, әлеуметтік қарым-қатынастарда қажетті ақпараттарды жеткізе аласыз.

Уақытқа арналған предлогтар

Абхаз тілінде бірнеше негізгі уақытқа арналған предлогтар бар. Оларды үйрену арқылы сіз уақытты айтуға, іс-әрекеттерді жоспарлауға және өткен, қазіргі, келешек уақыттарды ажыратуға мүмкіндік аласыз. Негізгі предлогтар:

• иу — "кезде" (кез келген уақытты білдіреді)

• ау — "бұрын" (өткен уақытты білдіреді)

• ауа — "кейін" (болашақ уақытты білдіреді)

• шьы — "бір уақытта" (бір уақытта орын алатын әрекеттерді білдіреді)

• са — "ішінде" (белгілі бір уақыт аралығында)

Уақытқа арналған предлогтардың қолданылуы

Уақытқа арналған предлогтардың сөйлемдердегі рөлі. Төменде әр предлогтың қолданылуына мысалдар келтірейік:

Абхаз тілі	Дыбысталу	Қазақ тілі
[umʃɨrʃʷɨ iʊ] | Сабағымыз 10:00-де басталады.
[ʃɨʊ aʊ] | Мен кеше кітап оқыдым.
[ɛapa aʊa] | Мен ертең саяхатқа шығамын.
[umʃɨrʃʷɨ ʃɨ] | Олар бір уақытта жұмыс істеді.
[umʃɨrʃʷɨ sa] | Мен 3 сағат ішінде үй тапсырмамды аяқтаймын.

Уақытқа арналған предлогтарды қолдану үлгілері

Сіздерге түсінікті болу үшін, әр предлогты қолдану үлгілерін келесідей келтіре аламыз:

Иу (кезде)

• Абхаз тілінде "иу" предлогы уақытты көрсету үшін қолданылады. Мысалы:

• Умшыршьы иу адыгет | [umʃɨrʃʷɨ iʊ ɑdɨɡɛt] | Сабақ 9:00-де басталады.

Ау (бұрын)

• "Ау" предлогы өткен уақытты білдіреді. Мысалы:

• Шьыу ау умшыршьы | [ʃɨʊ aʊ umʃɨrʃʷɨ] | Мен кеше сабақта болдым.

Ауа (кейін)

• "Ауа" предлогы болашақ уақытты білдіреді. Мысалы:

• Умшыршьы ауа адыгет | [umʃɨrʃʷɨ aʊa ɑdɨɡɛt] | Сабақтан кейін мен киноға барамын.

Шьы (бір уақытта)

• "Шьы" предлогы бірнеше әрекеттің бір уақытта орын алуын білдіреді. Мысалы:

• Шьыу шьы умшыршьы | [ʃɨʊ ʃɨ umʃɨrʃʷɨ] | Олар бір уақытта сабақ оқыды.

Са (ішінде)

• "Са" предлогы белгілі уақыт аралығында бір әрекетті білдіреді. Мысалы:

• Умшыршьы са 3 сағат | [umʃɨrʃʷɨ sa 3 sɑɣɑt] | Мен 3 сағат ішінде үй жұмысымды аяқтаймын.

Сабақты бекіту үшін жаттығулар

Сіздерге уақытқа арналған предлогтарды қолдануға көмектесетін бірнеше жаттығулар ұсынамыз:

Жаттығу 1

• Төмендегі сөйлемдерді аяқтаңыз:

1. Мен ... (иу) сабақ оқимын.

2. Олар ... (ау) киноға барды.

3. Мен ... (ауа) достарыммен кездесемін.

Жаттығу 2

• Төмендегі сөйлемдерді дұрыс предлогтармен толықтырыңыз:

1. ... (иу) мен үйде боламын.

2. Бұл оқиға ... (ау) болды.

3. ... (ауа) мен саяхатқа шығамын.

Жаттығу 3

• Сөйлемдерді аударыңыз:

1. Сабақ 9:00-де басталады.

2. Олар кеше кітап оқыды.

3. Ертең мен достарыммен кездесемін.

Жаттығу 4

• Сөйлемдерді құрастырыңыз:

1. (бүгін) мен (достарым) (кездесемін).

2. (сабақ) (кеше) (басталды).

Жаттығу 5

• Берілген предлогтарды пайдаланып сөйлемдер құрастырыңыз:

• Иу, ау, ауа, шьы, са

Жаттығу 6

• Төмендегі сөйлемдерді дұрыс толықтырыңыз:

1. Мен ... (иу) киноға барамын.

2. Ол ... (ау) сабақ оқыды.

3. ... (ауа) мен саяхатқа шығамын.

Жаттығу 7

• Сөйлемдерді дұрыс құрастырыңыз:

1. (бір уақытта) (олар) (жұмыс істеді).

2. (мен) (3 сағат) (ішінде) (тапсырманы) (аяқтаймын).

Жаттығу 8

• Төмендегі сөйлемдерді тексеріңіз:

• Сабақ 10:00-де басталады.

• Мен кеше дүкенге бардым.

Жаттығу 9

• Сөйлемдерді аударыңыз:

1. Мен бүгін сабақ оқимын.

2. Олар өткен аптада киноға барды.

Жаттығу 10

• Сөйлемдерді толықтырыңыз:

1. Мен ... (иу) үйде боламын.

2. Олар ... (ау) жұмыстан қайтты.

Жаттығулардың жауаптары

• Жаттығу 1:

1. Мен иу сабақ оқимын.

2. Олар ау киноға барды.

3. Мен ауа достарыммен кездесемін.

• Жаттығу 2:

1. иу мен үйде боламын.

2. Бұл оқиға ау болды.

3. ауа мен саяхатқа шығамын.

• Жаттығу 3:

1. Сабақ 9:00-де басталады.

2. Олар кеше кітап оқыды.

3. Ертең мен достарыммен кездесемін.

• Жаттығу 4:

1. Бүгін мен достарыммен кездесемін.

2. Сабақ кеше басталды.

• Жаттығу 5:

• Иу: Мен иу киноға барамын.

• Ау: Олар ау сабақ оқыды.

• Ауа: Мен ауа саяхатқа шығамын.

• Шьы: Олар шьы бір уақытта жұмыс істеді.

• Са: Мен са 3 сағат ішінде тапсырманы аяқтаймын.

• Жаттығу 6:

1. Мен иу киноға барамын.

2. Ол ау сабақ оқыды.

3. Ауа мен саяхатқа шығамын.

• Жаттығу 7:

1. Бір уақытта олар жұмыс істеді.

2. Мен 3 сағат ішінде тапсырманы аяқтаймын.

• Жаттығу 8:

• Сабақ 10:00-де басталады.

• Мен кеше дүкенге бардым.

• Жаттығу 9:

1. Мен бүгін сабақ оқимын.

2. Олар өткен аптада киноға барды.

• Жаттығу 10:

1. Мен иу үйде боламын.

2. Олар ау жұмыстан қайтты.

Бұл сабақта біз Абхаз тіліндегі уақытқа арналған предлогтарды үйрендік. Жаттығулар арқылы сіздер алған білімдеріңізді қолданып, практикалық дағдыларды дамытуға мүмкіндік аласыз. Әрбір жаңа сөз бен предлог сіздің тілдік дағдыларыңызды жақсартуға көмектеседі. Абхаз тілін үйрену жолында сәттілік тілеймін!

Абхаз тілінің 0-А1 деңгейіне дейінді курстың Мазмұны

• Курстың түсініктемесі

  ---

Абхаз тіліне таныстыру

• Абхаз тілінің әлфавиті
• Абхаз тілінің қайсысы бірмектері
• Абхаз тілінде сөз тәртібі

  ---

Өзіңізді және басқаларды таныстыру

• Сәлемдесу және ережелі сөздер
• Өзіңізді және басқаларды таныстыру
• Сан есептеу әдістерінің қолданылуы Абхаз тілінде

  ---

Абхаз тілінің шығармалары

• Абхаз тілінде «болу» және «құру» глаголдары
• Абхаз тілінде мұғалімдеу және келешектерде мекенжай туралы көрсетуге қолданылатын глаголдар

  ---

Абхаз тәрабі және келісімдері

• Абхазияда отын-айлықтар және мерекелер
• Абхаз кухнісі
• Абхаз музыкасы мен ойнатушылары

  ---

Тәжірибелік және күнделікті әрекеттер

• Уақыт таңдаулары Абхаз тілінде
• Үй жұмыстары және тазалық
• Жылу әдістері

  ---

Абхаз тілінің казіргі ретінде шығармалары

• Абхаз тілінде есім қалыптары
• Абхаз тілінде қосымша сұйықтықты ойлау

  ---

Абхаз тарихы мен географиясы

• Абхаз тарихындағы жарыс және сауалдар
• Абхазияның географиялық мәліметтері мен жер портреті
• Абхаз мәдениетінің мән-арқылы артақтары мен сәндері

  ---

Абхазиядағы тауарлар алыс-сатымы мен бизнесі

• Абхазиядағы базарларда көп қолданылатын айтулар
• Абхаз тілінде қаржыға арналған айтулар

  ---

Абхаз тілінің ішкі көрінісі

• Абхаз тілінде орналастыруға арналған айтулар
• Абхаз тілінде теріс және келесі уақытқа арналған айтулар

  ---

Абхаз фольклоры мен мифологиясы

• Абхаз мифологиясы және көркем сындары
• Абхаз традициялық киімдері

  ---

Абхазиядағы ауа райы мен жағдайы

• Ауа райы мен тоқсан туралы сипаттамалар
• Табиғи кедерлер мен жарағы ситуациялары

  ---

Абхаз тілінде есептеуғе болатын селбестер

• Абхаз тілінде уақыт артықшылары
• Абхаз тілінде салыстырулық және ең үлкен артықшылар

  ---

Абхазиядағы спорт және тынықтыру

• Абхаз традициялық спорттық ойындары
• Абхазиядағы жаңа спорт және тынықтыру

  ---

Абхазиядағы қорықтар мен денсаулық

• Әдетте көрінетін мейірімдер және етідігі денсаулық заңнамалары
• Денсаулықты қалай сақтауға болады?

Басқа сабақтар

• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Абхаз тілінде сын егіздердің келесі сөздермен келесі келістіруі
• 0-А1 Курстары → Тілдік → Абхаз тілінде 'болу' және 'егіздеу' етістігі
• Курс 0 до А1 → Грамматика → Абхазская азбука
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Абхаз тілінде орналасу айту және тәуліктік бағыттар
• 0-А1 курсы → Грамматика → Абхаз тілінің жеке көзірегі
• Курс 0 до A1 → Грамматика → Порядок слов в абхазском языке
• 0 до А1 курс → Грамматика → Падежи в абхазском языке
• Курс 0-А1 → Грамматика → Использование глаголов в прошедшем и будущем времени
• 0 to A1 Course