Language/Abkhazian/Grammar/Adjectival-Agreement-in-Abkhazian/az

Abxaz dili → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Sifət uyğunluğu Abxaz dilində

Giriş

Salam, əziz tələbələr! Bugünkü dərsimiz "Sifət uyğunluğu Abxaz dilində" mövzusuna həsr olunub. Abxaz dilində sifətlərin isimlərlə uyğunluğu, dilin qrammatik strukturu üçün çox önəmlidir. Bu, sizə cümlələrdə düzgün ifadələr yaratmağa kömək edəcək. Sifətlərin isimlərlə uyğunluğu, həm də dilin gözəlliyini artırır və ifadələrinizi daha dolğun edir.

Dərsimizin strukturu aşağıdakı kimidir:

• Sifətlərin uyğunluğunun əsas prinsipləri

• Sifətlərin isimlərin cinsinə, sayına və hallara görə uyğunluğu

• Nümunələr və izahlar

• Məşq və tapşırıqlar

Sifətlərin uyğunluğunun əsas prinsipləri

Abxaz dilində sifətlər, isimlərlə birgə işlənərkən bir neçə qaydaya riayət etməlidir. Bunlar aşağıdakılardır:

• Cins: Abxaz dilində isimlər kişi, qadın və neytral cinsə bölünür. Sifətlərin uyğunluğu, isimlərin cinsinə uyğun olaraq dəyişir.

• Say: İsimlərin tək və ya cəm olması, sifətlərin formasını təsir edir.

• Hallar: Abxaz dilində isimlər müxtəlif hallarda istifadə oluna bilər. Sifətlərin də bu hallara uyğunlaşması lazımdır.

Sifətlərin isimlərin cinsinə uyğunluğu

Abxaz dilində isimlərin cinsinə görə sifətlərin uyğunluğu aşağıdakı kimi baş verir:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
апсны (apsny)	[apsnɨ]	gözəl (qadın)
апсну (apsnu)	[apsnu]	gözəl (kişi)
апсна (apsna)	[apsna]	gözəl (neytral)

Burada, "gözəl" sifəti, isimlərin cinsinə görə dəyişir. İndi bu cədvəldə daha bir neçə nümunəyə nəzər salaq.

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
араз (araz)	[araz]	uzun (qadın)
араза (araza)	[araza]	uzun (kişi)
араза (araza)	[araza]	uzun (neytral)

Sifətlərin isimlərin sayına uyğunluğu

İsimlərin sayına görə sifətlərin uyğunluğu da eyni dərəcədə önəmlidir. Abxaz dilində tək və cəm formalar arasındakı fərq aşağıdakı şəkildə ifadə olunur:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
араз (araz)	[araz]	uzun (tək)
арази (arazi)	[arazi]	uzun (cəm)

Daha bir neçə nümunə ilə bu fərqi daha aydın görə bilərik:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
апсыж (apsıj)	[apsɨdʒ]	qırmızı (tək)
апсыжыр (apsıjır)	[apsɨdʒɨr]	qırmızı (cəm)

Sifətlərin isimlərin hallara uyğunluğu

Abxaz dilində isimlərin müxtəlif hallarda istifadə olunması, sifətlərin formalarını da dəyişir. Aşağıdakı cədvəldə bu uyğunluğu görə bilərik:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
араз (araz)	[araz]	uzun (nominativ)
аразы (arazy)	[arazy]	uzun (genitiv)

İndi isə hallara uyğun sifətlərin istifadəsi üçün daha bir neçə nümunəyə nəzər salaq:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
апсны (apsny)	[apsnɨ]	gözəl (nominativ)
апсньы (apsnʷɨ)	[apsnʷɨ]	gözəl (genitiv)

Məşq və tapşırıqlar

İndi sizə öyrəndiyiniz bilikləri tətbiq etmək şansı verəcəyik. Aşağıdakı tapşırıqları yerinə yetirin:

1. Aşağıdakı sözlərin uyğun sifətlərini seçin:

1. ___ (gözəl) ev

2. ___ (uzun) yol

3. ___ (qırmızı) alma

Cavablar:

1. gözəl ev (апсны иу)

2. uzun yol (араз иу)

3. qırmızı alma (апсыж иу)

1. Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

4. Bu ___ (gözəl) kitabdır.

5. Onlar ___ (uzun) yola çıxıblar.

Cavablar:

4. Bu gözəl kitabdır. (апсны иу)

5. Onlar uzun yola çıxıblar. (араз иу)

1. İki cümləni birləşdirin:

6. Bu ___ (qırmızı) çiçək, o ___ (gözəl) çiçəkdir.

Cavab:

Bu qırmızı çiçək, o gözəl çiçəkdir. (апсыж иу, апсны иу)

1. Sifətlərin cinsinə görə uyğunluqlarını yazın:

7. ___ (gözəl) qadın

8. ___ (uzun) kişi

9. ___ (gözəl) uşaq

Cavablar:

7. gözəl qadın (апсны иу)

8. uzun kişi (аразу иу)

9. gözəl uşaq (апсны иу)

1. Aşağıdakı cədvəli tamamlayın:

Söz	Cins (kişi/qadın/neytral)	Tək/Cəm	Nominativ/Hall
___ (gözəl)
___ (uzun)
___ (qırmızı)

Cavablar:

Söz	Cins (kişi/qadın/neytral)	Tək/Cəm	Nominativ/Hall
gözəl (апсны)	qadın	tək	nominativ
uzun (араз)	kişi	tək	nominativ
qırmızı (апсыж)	neytral	cəm	nominativ

Bu tapşırıqlar, sizin sifətlərin isimlərlə uyğunluğunu başa düşməyinizə kömək edəcək. Hər bir tapşırıqdan sonra özünüzü yoxlayın və səhvlərinizi düzəldin.

Bu dərs, Abxaz dilində sifətlərin uyğunluğu məsələlərini əhatə etdi. Unutmayın ki, bu, dilin gözəlliyini artırır və ifadələrinizi daha dolğun edir. Dərsimizdə öyrəndiklərinizi gündəlik yaşamınıza tətbiq etməyə çalışın.

Abxaz dilinə aid mövzuların cədvəli - 0-dan A1-ə qədər

• Kurs təqdimatı

  ---

Abxaz dilinə giriş

• Abxaz əlifbası
• Abxaz zamirləri
• Abxaz dilində sözlərin sıralanması

  ---

Özünü və digərlərini təqdim etmək

• Salamlama və hörmət ifadələri
• Özünüzü və başqalarını təqdim etmək
• Abxaz dilində rəqəmlər və onların sayıları

  ---

Abxaz dilində fiillər

• Abxaz dilində "olmaq" və "sahib olmaq" fiilləri
• Keçmiş və gələcək zamanlarda fiillərin istifadəsi

  ---

Abxaz adətləri və ənənələri

• Abxaz festival və bayramları
• Abxaz mətbəxi
• Abxaz musiqi və rəqs

  ---

Hər gün hərəkətlər və rutinlər

• Abxaz dilində zaman ifadələri
• Ev işləri və təmizləmə
• Nəqliyyat vasitələri

  ---

Abxaz dilində hal-hazırda olanlar

• Abxaz dilində isimlərin növləri
• Abxaz dilində sifət uyğunluğu

  ---

Abxaz tarixi və coğrafiyası

• Abxaz müharibəsi və münaqişəsi
• Abxaziyada coğrafiya və maraq daşları
• Abxaz sənəti və memarlığı

  ---

Abxaziyada alış-veriş

• Abxaz bazarlarında ən sıx kullanılan ifadələr
• Abxaz dilində maliyyə ifadələri

  ---

Abxaz dilində yerdən istifadə

• Abxaz dilində mövqed ifadələri
• Abxaz dilində zəmanətli prepozisiyalar

  ---

Abxaz folklore və mitologiyası

• Abxaz əfsanələri və danışıqları
• Abxaz geyim və donları

  ---

Abxaziyada hava və iqlimiyyət

• Hava və mevsim haqqında danışmaq
• Tabii afetlər və acil hallar

  ---

Abxaz dilində zarflar

• Abxaz dilində zaman zarfları
• Müqayisə edici və superlativ zarflar

  ---

Abxaziyada idman və əyləncə

• Abxaz ənənəvi idman və oyunlar
• Abxaziyada müasir idman və təlim

  ---

Abxaziyada sağlamlığı qorumaq və saxlamaq

• Ümumi sağlamlıq problemləri və xəsarətlər
• Sağlam həyat tərzi və mövzuları

Other lessons

• 0 to A1 Course
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Keçmiş və gələcək zamanlıqda əmrlər
• 0'dan A1'e Kadar Kurs → Grammatika → Abhaz Alfabesi
• 0-dan A1 kursuna → Qrammatika → Abxaz dilində Söz sırası
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər tam kurs → Qrammatika → Abxaz dilində isim halçaları
• 0 dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Abkhaz dilində "olmaq" və "sahib olmaq" kökü
• 0 to A1 Course → Grammar → Abkhazian Pronouns