Language/Abkhazian/Grammar/Adjectival-Agreement-in-Abkhazian/hy
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Ներածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Աբխազերեն լեզուն ունի յուրահատուկ և հետաքրքրաշարժ կառուցվածք, որը թույլ է տալիս արտահայտել որոշակի գաղափարներ ու զգացմունքներ։ Ածականների և գոյականների միջև համաձայնությունն այս լեզվում շատ կարևոր է, քանի որ դա ապահովում է հաղորդագրության ճշտությունը և գեղեցկությունը։ Այս դասի ընթացքում դուք կսովորեն, թե ինչպես ճիշտ համաձայնեցնել ածականները գոյականների հետ՝ հիմնվելով գոյականի դեպքի և կենդանի կամ անկենդան լինելու վրա։ Այս թեման շատ կարևոր է, քանի որ այն հիմք է կազմում աբխազերեն խոսքի և գրականության համար։
Ածականների համաձայնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Աբխազերենում ածականները պետք է համաձայնվեն գոյականների հետ, ինչը նշանակում է, որ ածականը պետք է արտահայտի նույն դասը (կանանց, տղամարդկանց կամ հետի) և նույն թվի (մեկ, շատ) հետ, ինչ գոյականը։ Աբխազերենում գոյականներն ունեն երեք հիմնական դեպք՝ անվանական, գույքային և ազդակային, որոնք ազդում են ածականների ձևավորման վրա։
Ածականների ձևեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ածականները աբխազերենում ունեն տարբեր ձևեր, որոնք կախված են գոյականի կարգավիճակից։ Ահա մի քանի օրինակներ աբխազերեն ածականների ձևերի համաձայնության մասին՝ ըստ գոյականի կենդանության կամ անկենդանության:
| Աբխազերեն | Ուլա (արտասանություն) | Հայերեն |
|---|---|---|
| խուլ | xul | գեղեցիկ |
| խուլ ♂ | xul ♂ | գեղեցիկ (տղամարդ) |
| խուլ ♀ | xul ♀ | գեղեցիկ (կին) |
| ծեր | ts'ər | ծեր |
| ծեր ♂ | ts'ər ♂ | ծեր (տղամարդ) |
| ծեր ♀ | ts'ər ♀ | ծեր (կին) |
Գոյականների համաձայնություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Գոյականների կենդանության և անկենդանության հարցը նույնպես կարևոր է աբխազերենում, քանի որ ածականները պետք է համապատասխանեն համապատասխան ձևերին։ Օրինակ, կենդանի գոյականները կարող են ունենալ տարբեր ածականներ, քան անկենդանները։
| Աբխազերեն | Ուլա (արտասանություն) | Հայերեն |
|---|---|---|
| մարդ | mard | մարդ |
| մարդ ♂ | mard ♂ | մարդ (տղամարդ) |
| կին | kin | կին |
| կին ♀ | kin ♀ | կին (կին) |
| տուն | tun | տուն |
| տուն ♂ | tun ♂ | տուն (տղամարդ) |
| ծառ | ts'ar | ծառ |
| ծառ ♂ | ts'ar ♂ | ծառ (տղամարդ) |
Դեպքերի ազդեցությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Աբխազերենում գոյականների դեպքերը ազդում են ածականների ձևերին։ Ահա մի քանի օրինակներ, թե ինչպես են դեպքերը ազդում ածականների ձևերին՝
| Աբխազերեն | Ուլա (արտասանություն) | Հայերեն |
|---|---|---|
| գեղեցիկ մարդ | xul mard | գեղեցիկ մարդ |
| գեղեցիկ կնոջ | xul kinǝ | գեղեցիկ կնոջ |
| ծեր կին | ts'ər kinǝ | ծեր կին |
| մարդ ♂ գեղեցիկ | mard ♂ xul | մարդ (տղամարդ) գեղեցիկ |
| տնից | tunǝ | տնից |
| տանը | tunǝ | տանը |
Օրինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս բաժնում մենք կքննարկենք 20 օրինակ՝ ածականների և գոյականների համաձայնության վերաբերյալ՝ տարբեր դեպքերի և կենդանության հիման վրա:
1. Գեղեցիկ ծառ:
- Աբխազերեն: xul ts'ar
- Հայերեն: Գեղեցիկ ծառ
2. Ծեր մարդ:
- Աբխազերեն: ts'ər mard
- Հայերեն: Ծեր մարդ
3. Բարի կին:
- Աբխազերեն: bari kin
- Հայերեն: Բարի կին
4. Երիտասարդ տղա:
- Աբխազերեն: yerit'ard t'gha
- Հայերեն: Երիտասարդ տղա
5. Ոսկե թռչուն:
- Աբխազերեն: voske t'rc'un
- Հայերեն: Ոսկե թռչուն
6. Կարմիր գիրք:
- Աբխազերեն: k'armir girq
- Հայերեն: Կարմիր գիրք
7. Շատ գեղեցիկ տուն:
- Աբխազերեն: shat xul tun
- Հայերեն: Շատ գեղեցիկ տուն
8. Նոր աղջիկ:
- Աբխազերեն: nor aghjik
- Հայերեն: Նոր աղջիկ
9. Հին մեքենա:
- Աբխազերեն: hin meqena
- Հայերեն: Հին մեքենա
10. Տաք սուրճ:
- Աբխազերեն: tak surj
- Հայերեն: Տաք սուրճ
11. Անտառի ծառ:
- Աբխազերեն: ant'ari ts'ar
- Հայերեն: Անտառի ծառ
12. Վառ գույն:
- Աբխազերեն: var g'uyng
- Հայերեն: Վառ գույն
13. Երկու գեղեցիկ աղջիկներ:
- Աբխազերեն: erku xul aghjiginer
- Հայերեն: Երկու գեղեցիկ աղջիկներ
14. Երեք թռչուն:
- Աբխազերեն: erek t'rc'un
- Հայերեն: Երեք թռչուն
15. Մեծ տուն:
- Աբխազերեն: medz tun
- Հայերեն: Մեծ տուն
16. Ժպտացող մարդ:
- Աբխազերեն: jpt'ats' mard
- Հայերեն: Ժպտացող մարդ
17. Գունավոր ծաղիկ:
- Աբխազերեն: gunavor ts'aghik
- Հայերեն: Գունավոր ծաղիկ
18. Բարձր սար:
- Աբխազերեն: bardzr sar
- Հայերեն: Բարձր սար
19. Խոր լիճ:
- Աբխազերեն: x'or lich
- Հայերեն: Խոր լիճ
20. Հովիտը կանաչ է:
- Աբխազերեն: hovit'ǝ kanach e
- Հայերեն: Հովիտը կանաչ է
Վարժություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս բաժնում դուք կգտնեք 10 վարժություններ, որոնք կօգնեն ձեզ կիրառել ուսումնասիրված գիտելիքները:
Վարժություն 1: Գնահատեք ներկա ածականների և գոյականների համաձայնությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Հրաշալի աղջիկ:
- Աբխազերեն: hrashali aghjik
- Հայերեն: Հրաշալի աղջիկ
- Տասը գեղեցիկ ծառեր:
- Աբխազերեն: t'asi xul ts'arer
- Հայերեն: Տասը գեղեցիկ ծառեր
Պատասխան:
Վարժություն 2: լրացնել դատողությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
1. Այս _______ (գեղեցիկ) տունը շատ մեծ է:
- Պատասխան: xul
2. Իմ _______ (ծեր) հայրիկը միշտ ժպտում է:
- Պատասխան: ts'ər
Վարժություն 3: ընտրել ճիշտ ածականը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Ահա ______ (կապույտ) երկինքը:
- Ընտրեք: (k'apu, k'armir)
Պատասխան: k'apu
Վարժություն 4: ստեղծել ձեր սեփական նախադասությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Ստեղծեք նախադասություններ՝ օգտագործելով հետևյալ գոյականները և ածականները:
- Գեղեցիկ, լուսին, մութ, գիրք
Պատասխան: Ես տեսա գեղեցիկ լուսինը:
Վարժություն 5: լրացրեք աղյուսակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
| Գոյական | Ածական |
|---------|---------|
| մարդ | _______ |
| աղջիկ | _______ |
| ծառ | _______ |
Պատասխան:
| Գոյական | Ածական |
|---------|---------|
| մարդ | գեղեցիկ |
| աղջիկ | խելացի |
| ծառ | կանաչ |
Վարժություն 6: համեմատվեք ձեր գործընկերոջ հետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Համեմատեք երկու ածականների համաձայնությունը գոյականների հետ:
- Օրինակ: խելացի մարդ vs խելացի կին
Պատասխան: Խելացի մարդը և խելացի կինը ունեն նույն ածականը, սակայն տարբեր գոյականներ:
Վարժություն 7: շեշտել ածականները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Խելացի ___________ (մարդ) իսկ _________ (կին):
- Պատասխան: Խելացի մարդը և խելացի կինը:
Վարժություն 8: ընտրել ճիշտ ձևը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Այս _______ (պարզ) մոտեցումը շատ արդյունավետ է:
- Ընտրեք: (p'az, p'azʲ)
Պատասխան: p'az
Վարժություն 9: կազմել 5 նախադասություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Ստեղծեք 5 նախադասություն, որտեղ օգտագործում եք առնվազն 2 ածական և 2 գոյական:
Պատասխան:
1. Գեղեցիկ ծառը մեծ է:
2. Ծեր տղամարդը ժպտում է:
3. Նոր աղջիկը շատ ուրախ է:
4. Բարձր տունը շատ գեղեցիկ է:
5. Կապույտ երկինքը պարզ է:
Վարժություն 10: խմբիր ածականները ըստ կարգի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
- Գեղեցիկ, մեծ, փոքր, խելացի, նոր
- Կազմեք խմբեր ըստ կարգի՝ ըստ կենդանության կամ անկենդանության:
Պատասխան:
- Կենդանի: գեղեցիկ, խելացի
- Անկենդան: մեծ, փոքր, նոր
