Language/Abkhazian/Grammar/Use-of-Verbs-in-Past-and-Future-Tenses/az

Abxaz dili → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Keçmiş və Gələcək Zamanlarda Fiillərin İstifadəsi

Giriş

Abxaz dili, zəngin tarixi və mədəniyyəti ilə dolu bir dildir. Bu dilin öyrənilməsi, yalnız keçmişin izlərini anlamaqla qalmır, eyni zamanda gələcəkdəki düşüncələrimizi ifadə etməyə də imkan tanıyır. Bu dərsdə, Abxaz dilindəki fiillərin keçmiş və gələcək zamanlarda necə istifadə edildiyini öyrənəcəyik. Bu bilik, sizə Abxaz dilində daha səlis və təsirli ifadələr yaratmağa kömək edəcək. Dərsimizin strukturu aşağıdakı kimidir:

Keçmiş Zamanın İstifadəsi

Abxaz dilində keçmiş zaman fiillərin istifadə edilməsi, hadisələrin baş verdiyi zamanın ifadə olunmasında əhəmiyyətlidir. Keçmiş zaman, baş vermiş hadisələri təsvir etmək üçün istifadə olunur. Abxaz dilində keçmiş zamanın quruluşu, fiilin kökünü dəyişdirərək və ya əlavələr əlavə etməklə həyata keçirilir.

Keçmiş Zaman Fiil Nümunələri

Aşağıda Abxaz dilində keçmiş zaman fiillərinin bir neçə nümunəsini təqdim edirik:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
аԥсуара	apsuara	o, xeyal etdi
адыгым	adygim	o, düşündü
аԥшӡара	apšzara	o, yazdı
асиара	asiyara	o, gördü
аԥшыт	apšity	o, gördü (çoxlu)

Gələcək Zamanın İstifadəsi

Gələcək zaman, hələ baş verməmiş hadisələri ifadə etmək üçün istifadə edilir. Abxaz dilində gələcək zaman fiilləri, köklərə əlavə olunan müəyyən şəkilçilərlə formalaşır.

Gələcək Zaman Fiil Nümunələri

Aşağıda Abxaz dilində gələcək zaman fiillərinin bir neçə nümunəsini təqdim edirik:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
аҭаҟәар	atqwar	o, xəyala gedəcək
аҧсара	apsara	o, düşünəcək
аԥшӡара	apšzara	o, yazacaq
асиара	asiyara	o, görəcək
аԥшыт	apšity	o, görəcək (çoxlu)

Keçmiş və Gələcək Zamanların Müqayisəsi

Keçmiş və gələcək zamanların istifadəsi arasındakı fərqləri anlamaq, Abxaz dilini öyrənməkdə əhəmiyyətlidir. Aşağıdakı cədvəl, bu fərqləri göstərir:

Müqayisə	Keçmiş Zaman	Gələcək Zaman
Fiilin forması	kök + əlavələr	kök + gələcək şəkilçilər
İfadə olunan hadisələr	baş vermiş hadisələr	hələ baş verməmiş hadisələr
Məsələn	асиара (asiyara) - o, gördü	асиара (asiyara) - o, görəcək

Məşq və Tətbiq

İndi isə öyrəndiklərimizi praktikada tətbiq etməyə çalışaq. Aşağıdakı məşqləri edin.

Məşq 1: Keçmiş Zaman Cümlələri

Aşağıdakı cümlələri keçmiş zamanda yazın:

1. O, kitab oxuyur.

2. Biz, çiçək əkdik.

3. Onlar, mahnı söylədilər.

Cavablar:

1. O, kitab oxudu.

2. Biz, çiçək əkdik.

3. Onlar, mahnı söylədilər.

Məşq 2: Gələcək Zaman Cümlələri

Aşağıdakı cümlələri gələcək zamanda yazın:

1. Mən, film izləyəcəyəm.

2. Sən, məktub yazacaqsan.

3. Onlar, yola düşəcəklər.

Cavablar:

1. Mən, film izləyəcəyəm.

2. Sən, məktub yazacaqsan.

3. Onlar, yola düşəcəklər.

Məşq 3: Cümlələri Düzəltmək

Aşağıdakı cümlələrdəki səhvləri düzəldin:

1. O, kitab oxudu (gələcək zaman).

2. Biz, çiçək əkdiyik (keçmiş zaman).

Cavablar:

1. O, kitab oxuyacaq (gələcək zaman).

2. Biz, çiçək əkmişik (keçmiş zaman).

Məşq 4: Cümlə Tamamlama

Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. O, dünən...

2. Biz, sabah...

Cavablar:

1. O, dünən kitab oxudu.

2. Biz, sabah parka gedəcəyik.

Məşq 5: Fiil Düzəltmə

Aşağıdakı fiilləri keçmiş və gələcək zamanlarda yazın:

1. yazmaq

2. düşünmək

Cavablar:

1. yazmaq: yazdı (keçmiş), yazacaq (gələcək)

2. düşünmək: düşündü (keçmiş), düşünəcək (gələcək)

Məşq 6: Cümlə Yaratma

Aşağıdakı sözləri istifadə edərək cümlə yaradın:

1. o, (görmək, dünən)

2. biz, (gedmək, sabah)

Cavablar:

1. O, dünən gördü.

2. Biz, sabah gedəcəyik.

Məşq 7: Keçmiş Zaman Sual Cümlələri

Aşağıdakı suallara keçmiş zamanda cavab verin:

1. O, nə etdi?

2. Siz, harada oldunuz?

Cavablar:

1. O, kitab oxudu.

2. Biz, parkda olduq.

Məşq 8: Gələcək Zaman Sual Cümlələri

Aşağıdakı suallara gələcək zamanda cavab verin:

1. O, nə edəcək?

2. Siz, haraya gedəcəksiniz?

Cavablar:

1. O, kitab oxuyacaq.

2. Biz, parka gedəcəyik.

Məşq 9: Düzgün Cümlə Qurma

Aşağıdakı sözləri istifadə edərək düzgün cümlə qurun:

1. (o, dünən, mahnı, oxumaq)

2. (biz, sabah, film, izləmək)

Cavablar:

1. O, dünən mahnı oxudu.

2. Biz, sabah film izləyəcəyik.

Məşq 10: Müxtəlif Zamanlarda Cümlə Yazma

Aşağıdakı cümlələri müxtəlif zamanlarda yazın:

1. O, kitab oxuyur.

2. Onlar, futbol oynayırlar.

Cavablar:

1. O, kitab oxuyur (indiki), O, kitab oxudu (keçmiş), O, kitab oxuyacaq (gələcək).

2. Onlar, futbol oynayırlar (indiki), Onlar, futbol oynadılar (keçmiş), Onlar, futbol oynayacaqlar (gələcək).

Abxaz dilinə aid mövzuların cədvəli - 0-dan A1-ə qədər

• Kurs təqdimatı

  ---

Abxaz dilinə giriş

• Abxaz əlifbası
• Abxaz zamirləri
• Abxaz dilində sözlərin sıralanması

  ---

Özünü və digərlərini təqdim etmək

• Salamlama və hörmət ifadələri
• Özünüzü və başqalarını təqdim etmək
• Abxaz dilində rəqəmlər və onların sayıları

  ---

Abxaz dilində fiillər

• Abxaz dilində "olmaq" və "sahib olmaq" fiilləri
• Keçmiş və gələcək zamanlarda fiillərin istifadəsi

  ---

Abxaz adətləri və ənənələri

• Abxaz festival və bayramları
• Abxaz mətbəxi
• Abxaz musiqi və rəqs

  ---

Hər gün hərəkətlər və rutinlər

• Abxaz dilində zaman ifadələri
• Ev işləri və təmizləmə
• Nəqliyyat vasitələri

  ---

Abxaz dilində hal-hazırda olanlar

• Abxaz dilində isimlərin növləri
• Abxaz dilində sifət uyğunluğu

  ---

Abxaz tarixi və coğrafiyası

• Abxaz müharibəsi və münaqişəsi
• Abxaziyada coğrafiya və maraq daşları
• Abxaz sənəti və memarlığı

  ---

Abxaziyada alış-veriş

• Abxaz bazarlarında ən sıx kullanılan ifadələr
• Abxaz dilində maliyyə ifadələri

  ---

Abxaz dilində yerdən istifadə

• Abxaz dilində mövqed ifadələri
• Abxaz dilində zəmanətli prepozisiyalar

  ---

Abxaz folklore və mitologiyası

• Abxaz əfsanələri və danışıqları
• Abxaz geyim və donları

  ---

Abxaziyada hava və iqlimiyyət

• Hava və mevsim haqqında danışmaq
• Tabii afetlər və acil hallar

  ---

Abxaz dilində zarflar

• Abxaz dilində zaman zarfları
• Müqayisə edici və superlativ zarflar

  ---

Abxaziyada idman və əyləncə

• Abxaz ənənəvi idman və oyunlar
• Abxaziyada müasir idman və təlim

  ---

Abxaziyada sağlamlığı qorumaq və saxlamaq

• Ümumi sağlamlıq problemləri və xəsarətlər
• Sağlam həyat tərzi və mövzuları

Other lessons

• 0'dan A1'e Kadar Kurs → Grammatika → Abhaz Alfabesi
• 0 to A1 Course
• 0 to A1 Course → Grammar → Abkhazian Pronouns
• 0 dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Abkhaz dilində "olmaq" və "sahib olmaq" kökü
• 0-dan A1 kursuna → Qrammatika → Abxaz dilində Söz sırası