Language/Abkhazian/Vocabulary/Natural-Disasters-and-Emergencies/az

Abxaz → İzahlı lüğət → 0-dan A1-ə Kurs → Tabii fəlakətlər və fövqəladə hallar

Giriş

Abxaz dilində tabii fəlakətlər və fövqəladə hallar terminologiyası öyrənmək, yalnız dil bacarıqlarını inkişaf etdirmək üçün deyil, eyni zamanda real həyatda baş verən vəziyyətləri anlamaq və müzakirə etmək üçün də olduqca vacibdir. Bu dərs, Abxaz dilində bu mövzuda istifadə olunan sözləri öyrənərək, tələbələrə tabii fəlakətlərin və fövqəladə hallarının təsvirini, izahını və uyğun reaksiyaları ifadə etməyi öyrədəcək.

Dərsimizdə aşağıdakı bölmələr olacaq:

• Tabii fəlakətlərin növləri: Fırtına, zəlzələ, daşqın və digər fəlakətlərin Abxaz dilindəki terminləri.

• Fövqəladə hallara reaksiya: Bu vəziyyətlərdə necə davranmalı, hansı sözləri istifadə etməliyik.

• Praktiki məşğələlər: Yeni öyrəndiyimiz sözləri istifadə edərək, müxtəlif vəziyyətləri təsvir edəcəyik.

Tabii fəlakətlərin növləri

Tabii fəlakətlər, insanların həyatını və mühitini ciddi şəkildə təsir edə bilən hadisələrdir. Onlar bir çox formada meydana çıxa bilər. Aşağıda Abxaz dilində tabii fəlakətlərin bəzi əsas terminlərini təqdim edirik:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
адыга	adyga	zəlzələ
аџьара	aǯara	daşqın
аџьара зала	aǯara zala	fırtına
адигем	adigem	torpaq sürüşməsi
аурыс	awris	yanğın
аным	anym	sel
араз	araz	qasırğa
ацыг	aǯyǯ	tufan
аниг	anig	qasırğa
аниг адыга	anig adyga	zəlzələdən sonra

Fövqəladə hallara reaksiya

Fövqəladə hallar zamanı doğru reaksiya vermək çox önəmlidir. Aşağıda bu cür vəziyyətlərdə istifadə edə biləcəyiniz bəzi ifadələr təqdim edilir:

Abxazian	Pronunciation	North Azerbaijani
хьыхь	x’x’ʲy	kömək edin
аҭа	aţa	qaçın
ане	ane	xilas ol
анежыра	aneǯyra	təhlükəsiz yerə keç
аниг хьым	anig x’ym	fövqəladə vəziyyət
араз хьым	araz x’ym	fövqəladə yardım
адыга хьым	adyga x’ym	zəlzələ xəbərdarlığı
аниг араз	anig araz	qasırğa xəbərdarlığı
араз араз	araz araz	təhlükəsizlik planı
араз араз хьым	araz araz x’ym	təhlükəsizlik tədbirləri

Məşğələlər

İndi isə öyrəndiklərimizi tətbiq edək. Aşağıda sizə təqdim olunan məşğələlərdə Abxaz dilində yeni sözləri istifadə etməyə çalışın.

Məşğələ 1: Sözləri tamamlayın

Verilən cümlələrdə boş yerləri doldurun:

1. _____ (zəlzələ) baş verdi, hamı _____ (qaçın).

2. _____ (fırtına) zamanı _____ (kəmək edin).

3. _____ (yanğın) xəbərdarlığı var, _____ (xilas ol).

Çözüm:

1. Адыга (zəlzələ) baş verdi, hamı Аҭа (qaçın).

2. Аџьара (fırtına) zamanı Хьыхь (kəmək edin).

3. Аурыс (yanğın) xəbərdarlığı var, Ане (xilas ol).

Məşğələ 2: Vəziyyəti təsvir edin

Aşağıdakı şəkil haqqında Abxaz dilində danışın:

• Şəkil: Daşqın

Çözüm: Аџьара (daşqın) zamanı insanlar təhlükəsiz yerə keçməlidir. Хьыхь (kəmək edin) və Ане (xilas ol) demək lazımdır.

Məşğələ 3: Dialoq yaradın

Tələbələr bir-biri ilə tabii fəlakətlər haqqında dialoq qursun:

• Tələbə 1: Адыга (zəlzələ) baş verdi, nə etməliyik?

• Tələbə 2: Ане (xilas ol) və Аҭа (qaçın) deməliyik.

Məşğələ 4: Fövqəladə vəziyyət planı hazırlayın

Tələbələr fövqəladə vəziyyət üçün bir plan hazırlasınlar. Hər bir tələbə öz fikirlərini Abxaz dilində ifadə etsin.

Məşğələ 5: Şifahi təqdimat

Tələbələr tabii fəlakətlər və onların qarşısını almaq üçün tədbirlər haqqında qısa təqdimat hazırlasın.

Məşğələ 6: Anket doldurun

Fövqəladə hallara dair bir anket hazırlayın və onu dostlarınıza təqdim edin. Sual nümunələri:

• Tabii fəlakət baş verdikdə nə etməlisiniz?

• Fövqəladə vəziyyətdə kimdən kömək alırsınız?

Məşğələ 7: Vəziyyətləri təsvir edin

Aşağıdakı vəziyyətləri Abxaz dilində təsvir edin:

1. Daşqın zamanı evləri su basır.

2. Zəlzələ zamanı insanlar panikaya düşür.

Məşğələ 8: Cümlələri düzəldin

Aşağıdakı cümlələri düzgün formada ifadə edin:

1. Ане хьым (xilas ol).

2. Араз хьым (fövqəladə yardım).

Məşğələ 9: Mükafatlandırın

Sınıfda tabii fəlakətlərə dair mükafatlandırma təşkil edin. Hansı tələbə daha yaxşı təqdimat etdi?

Məşğələ 10: Sözləri oyunla öyrənmək

Tələbələr yeni öyrəndikləri sözləri oyun formasında təkrar etsinlər. Məsələn, "Söz oynayışı".

Abxaz dilinə aid mövzuların cədvəli - 0-dan A1-ə qədər

• Kurs təqdimatı

  ---

Abxaz dilinə giriş

• Abxaz əlifbası
• Abxaz zamirləri
• Abxaz dilində sözlərin sıralanması

  ---

Özünü və digərlərini təqdim etmək

• Salamlama və hörmət ifadələri
• Özünüzü və başqalarını təqdim etmək
• Abxaz dilində rəqəmlər və onların sayıları

  ---

Abxaz dilində fiillər

• Abxaz dilində "olmaq" və "sahib olmaq" fiilləri
• Keçmiş və gələcək zamanlarda fiillərin istifadəsi

  ---

Abxaz adətləri və ənənələri

• Abxaz festival və bayramları
• Abxaz mətbəxi
• Abxaz musiqi və rəqs

  ---

Hər gün hərəkətlər və rutinlər

• Abxaz dilində zaman ifadələri
• Ev işləri və təmizləmə
• Nəqliyyat vasitələri

  ---

Abxaz dilində hal-hazırda olanlar

• Abxaz dilində isimlərin növləri
• Abxaz dilində sifət uyğunluğu

  ---

Abxaz tarixi və coğrafiyası

• Abxaz müharibəsi və münaqişəsi
• Abxaziyada coğrafiya və maraq daşları
• Abxaz sənəti və memarlığı

  ---

Abxaziyada alış-veriş

• Abxaz bazarlarında ən sıx kullanılan ifadələr
• Abxaz dilində maliyyə ifadələri

  ---

Abxaz dilində yerdən istifadə

• Abxaz dilində mövqed ifadələri
• Abxaz dilində zəmanətli prepozisiyalar

  ---

Abxaz folklore və mitologiyası

• Abxaz əfsanələri və danışıqları
• Abxaz geyim və donları

  ---

Abxaziyada hava və iqlimiyyət

• Hava və mevsim haqqında danışmaq
• Tabii afetlər və acil hallar

  ---

Abxaz dilində zarflar

• Abxaz dilində zaman zarfları
• Müqayisə edici və superlativ zarflar

  ---

Abxaziyada idman və əyləncə

• Abxaz ənənəvi idman və oyunlar
• Abxaziyada müasir idman və təlim

  ---

Abxaziyada sağlamlığı qorumaq və saxlamaq

• Ümumi sağlamlıq problemləri və xəsarətlər
• Sağlam həyat tərzi və mövzuları

Other lessons

• 0-1 kursu → Qrammatika → Maliyyə ifadələri
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər tam kurs → Lüğət → Abhaz dilində sayılar və saymaq
• 0'dan A1 seviyesine tamamlamalı Abkhazian kursu → Sozlük → Abkhazian Pazarlarında Ortak İfadeler
• Time Expressions in Abkhazian
• 0 dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Lüğət → Özünü və digərlərini təqdim edin
• 0 to A1 Course → Vocabulary → Greetings and Polite Expressions
• 0-dan A1-ə Kurs → İstinadlar → Hava Və Mövsümləri Təsvir Edir
• 0 to A1 Course → Vocabulary → Household Chores and Cleaning
• Means of Transportation