Language/Mandarin-chinese/Grammar/Complex-Verb-Phrases/kk

Мандарин тілі → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Күрделі етістік тіркестері

Кіріспе

Мандарин тілінің грамматикасы – бұл тілдің негізі болып табылады, сондықтан күрделі етістік тіркестерін үйрену өте маңызды. Күрделі етістік тіркестері арқылы біз сөйлемдерімізді байыта аламыз, сөйлем құрылымдарын толық ашып, түсінікті әрі әсерлі ете аламыз. Бұл сабақта біз күрделі етістік тіркестерін қалай құруды үйренеміз. Біз әртүрлі етістік түрлерін және грамматикалық нүктелерді қолданамыз. Сабақтың құрылымы төмендегідей болады:

Күрделі етістік тіркесінің құрылымы

Күрделі етістік тіркесі екі немесе одан да көп етістікті біріктіре отырып, біртұтас мағынаны білдіреді. Бұл тіркестер сөйлемдегі әрекетті немесе істі анықтауға мүмкіндік береді. Мысалы, "жазу" және "оқу" етістіктерін біріктіріп, "жазып оқы" деген тіркес алуға болады.

Етістіктердің түрлері

Күрделі етістік тіркестері үш түрге бөлінеді:

1. Бірінші етістік + екінші етістік: Бұл құрылымда бірінші етістік әрекетті білдіреді, ал екінші етістік әрекеттің нәтижесін не жалғасын көрсетеді.

2. Етістік + есімше: Етістік пен есімше біріктіріліп, әрекеттің жағдайын немесе уақытын анықтайды.

3. Етістік + етістік + ...: Бірнеше етістікті біріктіре отырып, күрделі әрекеттерді сипаттайды.

Мысалдар

Келесі кестеде күрделі етістік тіркестерінің мысалдары келтірілген:

Мандарин тілі	Оқыту	Қазақ тілі
写作和阅读	xiě zuò hé yuè dú	жазу және оқу
吃饭和喝水	chī fàn hé hē shuǐ	тамақтану және су ішу
学习中文	xué xí zhōng wén	мандарин тілін үйрену
看电视	kàn diàn shì	теледидар қарау
走路和跑步	zǒu lù hé pǎo bù	жаяу жүру және жүгіру
听音乐	tīng yīn yuè	музыка тыңдау
说话	shuō huà	сөйлесу
画画	huà huà	сурет салу
游泳	yóu yǒng	жүзу
做饭	zuò fàn	тамақ дайындау

Грамматикалық нүктелер

Күрделі етістік тіркестерін құрастыруда біз бірнеше грамматикалық нүктелерді ескеруіміз керек:

• Шартты сөйлемдер: "Егер мен жазсам, мен оқимын" (如果我写，我就会读).

• Жиі қолданылатын фразалар: "Сен тамақ жесең, мен су ішемін" (你吃饭，我喝水).

Тапсырмалар

Сабақта үйренгенімізді бекіту үшін, төмендегі тапсырмаларды орындау қажет.

Тапсырмалар тізімі

1. Келесі етістік тіркестерін аударыңыз:

• 看书和写字

• 吃水果和喝茶

• 玩游戏和学习

2. Күрделі етістік тіркесін құрастырыңыз:

• 我 (жазу) 和 (оқу).

• 他 (тамақтану) 和 (су ішу).

3. Төмендегі сөйлемдерді толықтырыңыз:

• 如果我 (жазу), 我就会 (оқу).

• 如果你 (тамақтану), 我就会 (су ішу).

4. Аударыңыз:

• Мен жүземін және музыка тыңдаймын.

• Сен сурет саласың және кітап оқисың.

5. Тапсырманы орындау барысында 10 жаңа етістік тіркесін жазыңыз.

Шешімдер мен түсіндірмелер

1.

• 看书和写字 || kàn shū hé xiě zì || кітап оқу және жазу

• 吃水果和喝茶 || chī shuǐ guǒ hé hē chá || жеміс жеу және шай ішу

• 玩游戏和学习 || wán yóu xì hé xué xí || ойын ойнау және оқу

2.

• 我写作和阅读 || wǒ xiě zuò hé yuè dú || Мен жазу және оқу.

• 他吃饭和喝水 || tā chī fàn hé hē shuǐ || Ол тамақтану және су ішу.

3.

• 如果我写，我就会读 || rú guǒ wǒ xiě, wǒ jiù huì dú || Егер мен жазсам, мен оқимын.

• 如果你吃饭，我就会喝水 || rú guǒ nǐ chī fàn, wǒ jiù huì hē shuǐ || Егер сен тамақтансаң, мен су ішемін.

4.

• Мен жүземін және музыка тыңдаймын || wǒ yóu yǒng hé tīng yīn yuè || 我游泳和听音乐.

• Сен сурет саласың және кітап оқисың || nǐ huà huà hé kàn shū || 你画画和看书.

5. Студенттердің жауаптары әртүрлі болуы мүмкін.

Mandarin Chinese Course - 0 және A1-ге дейін

• Курстық тақырыбын бақылау

  ---

Пиньин және Тоны

• Пиньин кірістіруі
• Тоны кірістіру
• Тонының жігерімділігі

  ---

Сәлемдесу және сымбатты айту

• Достарға сәлемдесу
• Бастапқы айтысуға арналған сөздер
• Сандар мен саншылқтар

  ---

Тақырыптық өсу және сөйлемдің тарыбы

• Пішін-қоса-мазмұн құрылысы
• Сұрау сөздері мен сұрау құрылысы
• Сипаттамалар және қосымша сөздер
• Қайталанбау мен байланыс сөздері
• Зертханалық тасымалдар және құрастыру тасымалдары

  ---

Күнә және қалыпты айту сәулеттері

• Жол беру ережелеріне сұрау
• Ауызсыз алғыс қылу және ішу
• Сатып алу және торга
• Жол және саяхат
• Төтеншілер мен медициналық жәрдем

  ---

Шынай күнтізбеліктері мен салт-дәстүрлері

• Жаздың мейрамы және Чунь ині
• Орта Осымның мейрамы және ай-пішектер
• Дракон қаясы және кемші әсемдігі
• Екі екінші мейрамы және Чуньян сыйындысы рулеті

  ---

Серіктестер мен теріс атылулары

• Жұмыс туралы және мамандықтар
• Шөпшіліктер және қасиеттер
• Еркіндіктер және сезімдер

  ---

Шынай әдебиеті мен майстықтар

• Шынай әдебиеті мен сурет-саздық
• Шынай опера мен драмасы
• Шынай жуасы мен үлгілері

  ---

Теңесілді және ең бірінше

• Теңесімімен толықтыру және пайдалану
• Ең біріншелігімен толықтыру және пайдалану

  ---

Қалалар, елдер және туристік мекенжайлар

• Қытай және әлем қалалары
• Ел атаулары және мемлекеттіктықтар
• Ұнтық мекенжайлар және жол құралдары

  ---

Заманауи Шынай және ағылшын тарихы

• Қытай экономикасы және бизнес мандықтары
• Шынай сән игілігі және зерттеулері
• Қазіргі жағдайлар және Шынайдан артықтықтар

Басқа сабақтар

• 0-А1 Курстары → Грамматика → Субъект-Сказуемое-Объект құрылысы
• 0-А1 курстары → Грамматика → Тоны біріктіру
• 0-А1 курстары → Грамматика → Жалпы және таратылу сөйлемдері
• 0-А1 курсы → Грамматика → Пиньин танымал
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Жеке және құрамдас жеке жазбалары
• 0-А1 курсы → Грамматика → Сызықтар мен есептер
• Modal Verbs and Auxiliary Verbs
• 0-А1 курсы → Грамматика → Негатив және біріктірулер
• 0 to A1 Course
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Суперлативтік Құрамы мен Қолдануы
• 0 to A1 Course → Grammar → Demonstrative Pronouns and Interrogative Pronouns
• 0-А1 курсы → Грамматика → Тонын кіруі
• Action Verbs and Stative Verbs
• 0-А1 курсы → Грамматика → Салыстыру формасы мен қолдануы