Language/Mandarin-chinese/Grammar/Action-Verbs-and-Stative-Verbs/kk
Հայերէն
Български език
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Сәлем, құрметті студенттер! Бүгін біз сіздермен мандарин тіліндегі іс-әрекет етістері мен күй етістері туралы сөйлесеміз. Бұл тақырып мандарин тілінің грамматикасын түсіну үшін өте маңызды, себебі ол сіздердің сөйлеу қабілеттеріңізді арттырып, тілді дұрыс қолдануға көмектеседі.
Неліктен бұл тақырып маңызды?[edit | edit source]
- Іс-әрекет етістері - бұл әрекеттерді, қозғалыстарды, немесе өзгерістерді білдіретін етістер.
- Күй етістері - бұл адамның немесе заттың күйін, жағдайын, немесе сипаттамасын білдіретін етістер.
Бүгінгі сабақтың құрылымы:
1. Іс-әрекет етістері мен күй етістерінің анықтамасы
2. Мысалдар мен қолдану ережелері
3. Жаттығулар мен практика
Іс-әрекет етістері[edit | edit source]
== Іс-әрекет етістерінің анықтамасы
Іс-әрекет етістері - бұл әрекетті немесе қозғалысты білдіретін етістер. Мысалға, жүгіріп, отыру, сөйлеу сияқты.
Мысалдар[edit | edit source]
| Mandarin Chinese | Pronunciation | Kazakh |
|---|---|---|
| 跑 (pǎo) | [pʰaʊ̯] | жүгіріп |
| 吃 (chī) | [tʂʰɨ] | жеу |
| 走 (zǒu) | [tsəʊ̯] | жүру |
| 看 (kàn) | [kʰan] | көру |
| 说 (shuō) | [ʃwɔ] | айту |
| 玩 (wán) | [wæn] | ойнау |
| 学 (xué) | [ɕyɛ] | үйрену |
| 写 (xiě) | [ɕjɛ] | жазу |
| 读 (dú) | [tʊ] | оқу |
| 走 (zǒu) | [tsəʊ̯] | жүру |
Күй етістері[edit | edit source]
== Күй етістерінің анықтамасы
Күй етістері - бұл заттың немесе адамның күйін, жағдайын немесе сипатын білдіреді. Мысалға, бақытты, әдемі, үлкен сияқты.
Мысалдар[edit | edit source]
| Mandarin Chinese | Pronunciation | Kazakh |
|---|---|---|
| 高 (gāo) | [kaʊ̯] | биік |
| 美 (měi) | [meɪ̯] | әдемі |
| 忙 (máng) | [mɑŋ] | бос емес |
| 快乐 (kuàilè) | [kʷaɪ̯lɤ] | бақытты |
| 知道 (zhīdào) | [tʂɨ˥˩taʊ̯] | білу |
| 觉得 (juédé) | [t͡ɕyɛ˥˩tə] | сезу |
| 在 (zài) | [tsaɪ̯] | болу |
| 有 (yǒu) | [joʊ̯] | иелену |
| 需要 (xūyào) | [ɕy˥˩jaʊ̯] | қажет ету |
| 看起来 (kànqǐlái) | [kʰan˥˩tɕʰɪ˥˩laɪ̯] | көрінуге |
Қолдану ережелері[edit | edit source]
- Іс-әрекет етістері әдетте қимыл мен әрекетті білдіреді, ал күй етістері сипат мен күйді білдіреді.
- Мысалы, "Мен жүгіріп жүрмін" (I am running) - іс-әрекет етісі, ал "Мен бақыттымын" (I am happy) - күй етісі.
Жаттығулар[edit | edit source]
== Жаттығу 1: Іс-әрекет етістерін табу
Берілген сөйлемдерде іс-әрекет етістерін табыңыз:
1. Мен кітап оқып отырмын.
2. Ол футбол ойнайды.
3. Біз кино көреміз.
== Жауаптар:
1. оқып
2. ойнайды
3. көреміз
== Жаттығу 2: Күй етістерін қолдану
Сөйлемдердегі күй етістерін толтырыңыз:
1. Бұл гүл өте ___ (әдемі).
2. Мен ___ (бақытты) сезінемін.
== Жауаптар:
1. әдемі
2. бақытты
== Жаттығу 3: Сұрақтар құру
Берілген етістермен сұрақтар құрыңыз:
- жүгіріп
- оқып
- ойнап
== Жауаптар:
1. Сен жүгіріп келе жатырсың ба?
2. Сен кітап оқып жатырсың ба?
3. Сен футбол ойнап жатырсың ба?
== Жаттығу 4: Сөйлемдерді өзгерту
Келесі сөйлемдерді күй етістерімен өзгертіңіз:
1. Мен жүгіріп жатырмын.
2. Ол мектепте оқиды.
== Жауаптар:
1. Мен бақыттымын.
2. Ол ақылды.
== Жаттығу 5: Сөздерді топтастыру
Іс-әрекет етістерін және күй етістерін топтастырыңыз:
- жүгіру
- бақытты
- оқу
- әдемі
== Жауаптар:
- Іс-әрекет етістері: жүгіру, оқу
- Күй етістері: бақытты, әдемі
== Жаттығу 6: Сөйлемдер құрастыру
Күй етістері мен іс-әрекет етістерімен 3 сөйлем құрыңыз.
== Жауаптар:
1. Мен жүгіріп келе жатырмын, өйткені мен бақыттымын.
2. Ол кітап оқып отыр, себебі ол ақылды.
3. Біз футбол ойнап жатырмыз, өйткені бұл қызықты.
== Жаттығу 7: Синонимдер табу
Келесі сөздердің синонимдерін табыңыз:
- әдемі
- бақытты
== Жауаптар:
- әдемі: сұлу
- бақытты: қуанышты
== Жаттығу 8: Аударма
Келесі сөйлемдерді мандарин тіліне аударыңыз:
1. Мен кітап оқып отырмын.
2. Ол бақытты.
== Жауаптар:
1. 我在读书 (Wǒ zài dú shū)
2. 他很快乐 (Tā hěn kuàilè)
== Жаттығу 9: Мысалдар құрастыру
Барлық етістерді (іс-әрекет және күй) қолдана отырып 2 сөйлем құрыңыз.
== Жауаптар:
1. Мен бақыттымын, өйткені мен достарыммен ойнаймын.
2. Ол әдемі гүлдерді көреді, себебі олар биік.
== Жаттығу 10: Сұрақ-жауап
Сұрақ қойыңыз және жауап беріңіз:
1. Сен не істеп отырсың?
2. Сен қалайсың?
== Жауаптар:
1. Мен кітап оқып отырмын.
2. Мен бақыттымын.
Басқа сабақтар[edit | edit source]
- 0-А1 курстары → Грамматика → Жалпы және таратылу сөйлемдері
- Курс 0-А1 → Грамматика → Вопросительные слова и структура вопросительных предложений
- 0-А1 курстары → Грамматика → Частицалар мен Құрылымдылық частицалар
- 0-А1 Курстары → Грамматика → Субъект-Сказуемое-Объект құрылысы
- 0-А1 курстары → Грамматика → Тоны біріктіру
- 0-А1 курсы → Грамматика → Тонын кіруі
- 0 to A1 Course
- 0-А1 курсы → Грамматика → Пиньин танымал
- 0 to A1 Course → Grammar → Demonstrative Pronouns and Interrogative Pronouns
- 0-А1 Курстары → Грамматика → Суперлативтік Құрамы мен Қолдануы
- 0-А1 курсы → Грамматика → Негатив және біріктірулер
- 0-А1 Курстары → Грамматика → Жеке және құрамдас жеке жазбалары
- 0-А1 курсы → Грамматика → Сызықтар мен есептер
- Modal Verbs and Auxiliary Verbs
