Language/Serbian/Grammar/Verbs:-Past-Tense/az

Серб → Грамматика → 0 до A1 Курс → Фиалар: Өткен мәртеү

Кереш

Серб телендә фиаларның үткен мәртәбәсен өйрәнү, телне камилләштерү өчен бик мөһим. Әгәр сез серб телендә сөйләшергә, язарга яки укырга телисез икән, үткен мәртәбәне белү — бу сезне уңышлы сөйләшергә ярдәм итәчәк. Бу дәрестә без серб фиаларының үткен мәртәбәсен, аның формаларын һәм кулланылышларын өйрәнәчәкбез.

Дәреснең структурасы түбәндәгечә:

• Фиаларның үткен мәртәбәсе турында гомум мәгълүмат

• Фиаларның формаларына мисаллар

• Практика өчен күнегүләр

Фиаларның үткен мәртәбәсе

Фиаларның үткен мәртәбәсе, ягъни "прошло време", безнең сөйләшүләребездә, хәрәкәтләрнең узган вакытта булганын күрсәтү өчен кулланыла. Ул, гадәттә, узган вакыйгаларны, тәҗрибәләрне яки яраткан эшләрне белдерә. Серб телендә фиаларның үткен мәртәбәсе формалаштыру өчен төп принципларны белү кирәк.

Фиаларның формалары

Серб телендә фиаларның үткен мәртәбәсе ике төрле формаларда була:

1. Гадәти формалар: Алар, гадәттә, -о, -ла, -ли, -ле кебек суффикслар белән төзелә.

2. Ирекле формалар: Алар, фианың төп формасына бәйле рәвештә, үзгәрешләр кичерә.

Мисаллар

Түбәндәге таблицада серб фиаларының үткен мәртәбәсе формаларын һәм аларның тәрҗемәләрен таба аласыз:

Серб	Телдән әйтү	Тәрҗемә
Ја сам читао.	ja sam čitao	Мин укыдым.
Ти си писала.	ti si pisala	Син яздың.
Он је играо.	on je igrao	Ул уйнады.
Ми смо трчали.	mi smo trčali	Без йөгердек.
Ви сте говорили.	vi ste govorili	Сез сөйләдегез.
Они су били.	oni su bili	Алар булды.
Она је готвила.	ona je gotvila	Ул пешерде.
Ми смо путовали.	mi smo putovali	Без сәяхәт иттек.
Он је учио.	on je učio	Ул өйрәнде.
Она је пела.	ona je pela	Ул җырлады.

Фиаларны формалаштыру

Серб фиаларының үткен мәртәбәсе формалаштыру өчен, фианың төп формасын белергә кирәк. Гадәттә, фиалар югарыда күрсәтелгән суффиксларга нигезләнеп формалаштырылалар. Мәсәлән, "четати" (укырга) фиасы өчен "читао" (укыдым) формасы кулланыла.

Фиаларның формалашу процессында, түбәндәге кагыйдәләрне истә тотарга кирәк:

• Кем? Нәрсә? формаларын белергә.

• Суффиксларны дөрес куллану.

Күнегүләр

Хәзер, өйрәнгәннәребезне ныгыту өчен, кайбер күнегүләр ясарга кирәк. Түбәндәге күнегүләр сезгә серб фиаларының үткен мәртәбәсе формаларын кулланырга ярдәм итәр.

1. Түбәндәге җөмләләрне тәрҗемә итегез:

1. Мин уйнадым.

2. Син укыдың.

3. Ул кайтты.

4. Без әзерләдек.

5. Сез сөйләдегез.

2. Ошбу җөмләләрдә фиаларның формаларын табыгыз:

1. Ул китап укыды.

2. Без фильм карадык.

3. Син ризык пешердең.

4. Алар йөгерделәр.

5. Син кечкенә идең.

3. Фиаларның формаларын дөрес итеп тутырыгыз:

1. Ти си __________ (писати).

2. Она је __________ (певати).

3. Ми смо __________ (играти).

4. Они су __________ (путовати).

5. Он је __________ (учити).

Җаваплар һәм аңлатмалар

1.

1. Я сам играо. (Мин уйнадым.)

2. Ти си читао. (Син укыдың.)

3. Он је дошао. (Ул кайтты.)

4. Ми смо спремили. (Без әзерләдек.)

5. Ви сте говорили. (Сез сөйләдегез.)

2.

1. укыды

2. карадык

3. пешердең

4. йөгерделәр

5. идең

3.

1. написала

2. певала

3. играли

4. путовали

5. учио

Бу күнегүләр сезгә серб фиаларының үткен мәртәбәсе формаларын яхшырак аңларга һәм кулланырга ярдәм итәр. Уңышлар!

Серб дили - 0-ден А1-е кимәл

• Курс танытмасы

  ---

Серб грамматикасының танитмасы

• Буйырлык: Кибер мен саны
• Яктыргыштар: Номинатив мен аккузатив
• Сылмалар: Шәхси сылмалар
• Фиалар: Сон кағызы
• Фиалар: Өткен мәртеү

  ---

Серб булагы танитмасы

• Сәламлар мен танысу сөйләшмәләре
• Саннар мен санлау
• Тамак-аш мен ичмек
• Урын-үк мәсәләләре
• Тәэрифләр мен юлынсызлык йөнәти

  ---

Серб күлтүрү танитмасы

• Традицион Серб музыкасы
• Дин көнелары
• Хәлән үчеүләр
• Серб киносу
• Мәсәләләр

  ---

Сылмалар: Иңелешкән сылмалар

• Фиалар: Тәкәвәрлек кағызы
• Сылмалар: Киңәйтү исемләре
• Фиалар: Йөнәү зарысы

  ---

Әзаңыздар алыш-вереш

• Киен җәйләре
• Базарда
• Банклау мен акча

  ---

Спорт һәм динчлек

• Сербстән футбол
• Киеш җилдәре
• Музыка көнелары

  ---

Исемләр: Шакъ өстәлеге

• Фиалар: Мукәммәтлек һәм мукәммәәтсез
• Фиалар: Сылмалар: Көзнең тәрәҗәнеге барлык фиалары

  ---

Эчтәләр һәм көндәлекләр

• Шәһәр буенчалары
• Тәрбияләнү, окуя

  ---

Әдәбият һәм ҡушылык

• Милли-эдәбиәт гыйбәтләре
• Ҡараңғы-гасир Серб һавасы

  ---

Фиалар: Шартлы өстәлеге

• Фиалар: Үчешмәңлекләр
• Фиалар: Булмаган формалары

  ---

Тәфәрәк һәм медиа

• Кино мен театр
• Музыка мен шоулар

  ---

Искусство һәм исемләр буенчалары

• Милли-эйеләримере карлыла белән урынлар
• Караңгы-гасир Серб искусса фәнендә күренешләр

Other lessons

• Complete 0 to A1 Course → Grammar → Pronouns: Personal Pronouns
• Verbs: Present Tense
• 0 to A1 Course → Grammar → Nouns: Gender and Number
• 0 to A1 Course
• Cases: Nominative and Accusative