Language/Moroccan-arabic/Grammar/Formation-of-the-Conditional/az

Marokko Ərəbcəsi → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Şərtin Quruluşu

Giriş

Marokko Ərəbcəsində şərtin quruluşu, dilin zənginliklərindən biridir. Bu mövzu, gündəlik danışıqda və yazıda geniş istifadə olunur. Şərt cümlələri, bir vəziyyətin baş verməsi üçün başqa bir vəziyyətin lazım olduğunu ifadə edir. Bu dərs, şərt cümlələrinin necə qurulacağını öyrənməyə yönəlib. Dərsdə, şərt cümlələrinin formalaşması, nümunələr və praktiki tapşırıqlarla birlikdə veriləcək. Bu bilgiləri öyrənmək, Marokko Ərəbcəsini daha dərindən anlamanıza kömək edəcəkdir.

Şərt Cümlələrinin Quruluşu

Şərt cümlələri, adətən "əgər" (إذا) ilə başlayır. Bu cümlələr iki hissədən ibarətdir: şərt hissəsi və nəticə hissəsi. Marokko Ərəbcəsində şərt cümlələrinin formalaşması aşağıdakı kimi olur:

1. Şərt Cümləsinin Başlanğıcı: Eğer (إذا) + şərt hissəsi

2. Nəticə: nəticə hissəsi

Məsələn:

• إذا درست، ستنجح. (Eğer çalışsan, başarılı olarsan.)

• إذا جاء، سأكون سعيداً. (Eğer gelirse, mutlu olacağım.)

Aşağıda şərt cümlələrinin formalaşması haqqında daha geniş məlumat veriləcək.

Şərt Cümlələrinin Tipləri

1. Müsbət Şərt Cümlələri: Bu cümlələr, bir hadisənin baş verməsi üçün digər bir hadisənin baş verməsi lazım olduğunu ifadə edir.

2. Mənfi Şərt Cümlələri: Burada bir şeyin olmaması və ya baş verməməsi vəziyyəti ifadə edilir.

Nümunələr

Aşağıda Marokko Ərəbcəsində şərt cümlələrinin nümunələri təqdim olunur:

Marokko Ərəbcəsi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan Tercüməsi
إذا كنت هنا، سأكون سعيدًا.	I'da kunt hīna, sa'akūn sa'īdān.	Əgər burada olsan, mən məmnun olacağam.
إذا لم تأت، سأذهب وحدي.	I'da lam tā't, sa'adhab waḥdī.	Əgər gəlməsən, tək gedəcəyəm.
إذا درست بجد، ستنجح.	I'da darast bi-jidd, satanjah.	Əgər ciddi çalışsan, uğur qazanacaqsan.
إذا كان الطقس جميلًا، سنذهب إلى الحديقة.	I'da kān al-ṭaqs jamīlan, sanadhhab ilā al-ḥadīqa.	Əgər hava gözəl olsa, parka gedəcəyik.
إذا كنت جائعًا، سأطلب طعامًا.	I'da kunt jā'ī'an, sa'atlub ṭa'āman.	Əgər acsan, yemək istəyəcəyəm.
إذا كنت مشغولًا، لا تتصل بي.	I'da kunt mašghūlan, lā tataṣil bī.	Əgər məşğulsan, mənimlə əlaqə saxlama.
إذا رأيت الفيلم، أخبرني.	I'da rā'īt al-film, akhbirnī.	Əgər filmi gördünsə, mənə xəbər ver.
إذا أحببت القهوة، سأعد لك كوبًا.	I'da aḥbabt al-qahwa, sa'a'ud lak kūban.	Əgər kofeni sevirsənsə, sənə bir fincan hazırlayacağam.
إذا ذهبت إلى السوق، اشتر لي شيئًا.	I'da dhahabt ilā al-sūq, ishtar lī shay'an.	Əgər bazara gedirsənsə, mənə bir şey al.
إذا كنت بحاجة إلى مساعدة، فلا تتردد.	I'da kunt bi-ḥāja ilā musā'ida, falā tataredd.	Əgər köməyə ehtiyacın varsa, çəkinmə.

Şərt Cümlələrinin Quruluşu

Şərt cümlələrinin qurulmasında aşağıdakı qaydalara riayət etmək lazımdır:

• Şərt Cümləsi: "إذا" (əgər) daha sonra şərt hissəsi gəlir.

• Nəticə Cümləsi: Şərt cümləsindən sonra nəticə hissəsi gəlir.

Məsələn, əgər "إذا" (əgər) ilə başladıqda, düzgün cümlə qurulması üçün hər iki hissənin uyğun olması lazımdır.

Müsbət və Mənfi Şərt Cümlələrinin Nümunələri

Müsbət Şərt Cümləsi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan Tercüməsi
إذا ذاكرت، ستنجح.	I'da dhākarat, satanjah.	Əgər dərs oxusan, uğur qazanacaqsan.
إذا أكلت جيدًا، ستشعر بالسعادة.	I'da akalat jayyidan, satash'ur bil-sa'āda.	Əgər yaxşı yeyərsən, sevinəcəksən.

Mənfi Şərt Cümləsi	Tələffüz	Şimali Azərbaycan Tercüməsi
إذا لم تأكل، ستشعر بالجوع.	I'da lam ta'kul, satash'ur bil-jū'	Əgər yeməsən, acıq hiss edəcəksən.
إذا لم تعمل بجد، لن تنجح.	I'da lam ta'mal bi-jidd, lan tanjah.	Əgər ciddi çalışmasan, uğur qazanmayacaqsan.

Praktik Tapşırıqlar

İndi isə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bəzi tapşırıqlar verəcəyik:

1. Tapşırıq 1: Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

• إذا _______ (gəlmək), سأكون سعيدًا.

• إذا _______ (yemək), سأشتري لك شيئًا.

• إذا _______ (çalışmaq), ستنجح.

2. Tapşırıq 2: Müsbət və mənfi şərt cümlələrini yaradın:

• Müsbət: إذا _______ (gözəl), سنذهب إلى الشاطئ.

• Mənfi: إذا _______ (soyuq), لن نخرج.

3. Tapşırıq 3: Aşağıdakı cümlələri şərt cümləsinə çevirin:

• Mən kitab oxuyuram. (إذا _______)

• Mən film izləyirəm. (إذا _______)

4. Tapşırıq 4: Aşağıdakı cümlələri düzgün tələffüz edin:

• إذا كنت جائعًا، سأطلب طعامًا.

• إذا كنت مشغولًا، لا تتصل بي.

5. Tapşırıq 5: Aşağıdakı cümlələri fərqli variantlarla dəyişdirin:

• إذا ذهبت إلى السوق، اشتر لي شيئًا.

• إذا أحببت القهوة، سأعد لك كوبًا.

6. Tapşırıq 6: Aşağıdakı mümkün nəticələri yazın:

• إذا درست بجد، _______.

• إذا لم أجدك، _______.

7. Tapşırıq 7: Aşağıdakı şərt cümləsini tamamlayın:

• إذا كان اليوم جميلًا، _______.

8. Tapşırıq 8: Aşağıdakı şərt cümləsini mənfi edin:

• إذا أتيت، سأكون سعيدًا.

9. Tapşırıq 9: Aşağıdakı cümlələrdə şərt hissəsini dəyişdirin:

• إذا ذهبت إلى المدرسة، _______.

• إذا كنت بحاجة إلى مساعدة، _______.

10. Tapşırıq 10: Yaradıcı olun və öz şərt cümlələrinizi yazın.

Həllər

1. Həll 1:

• إذا جئت، سأكون سعيدًا.

• إذا أكلت، سأشتري لك شيئًا.

• إذا درست، ستنجح.

2. Həll 2:

• Müsbət: إذا كان الطقس جميلًا، سنذهب إلى الشاطئ.

• Mənfi: إذا كان الطقس سيئًا، لن نخرج.

3. Həll 3:

• إذا كنت أقرأ كتابًا.

• إذا كنت أشاهد فيلمًا.

4. Həll 4:

• إذا كنت جائعًا، سأطلب طعامًا. (Tələffüz: I'da kunt jā'ī'an, sa'atlub ṭa'āman.)

• إذا كنت مشغولًا، لا تتصل بي. (Tələffüz: I'da kunt mašghūlan, lā tataṣil bī.)

5. Həll 5:

• إذا ذهبت إلى السوق، اشتر لي فاكهة.

• إذا أحببت القهوة، سأعد لك فنجانًا.

6. Həll 6:

• إذا درست بجد، ستنجح.

• إذا لم أجدك، سأخبر صديقي.

7. Həll 7:

• إذا كان اليوم جميلًا، سنذهب إلى الحديقة.

8. Həll 8:

• إذا لم تأت، سأكون حزينًا.

9. Həll 9:

• إذا ذهبت إلى المدرسة، سأتعلم شيئًا جديدًا.

• إذا كنت بحاجة إلى مساعدة، سأطلب من صديقي.

10. Həll 10:

• إذا كان لدي وقت، سأذهب للتسوق.

Table of Contents - Moroccan Arabic Course - 0 to A1

• Kurs təqdimatı

  ---

Tanıtım

• Əlifba və yazı
• Sesləndirmə

  ---

Salamlama və Əsas Frazalar

• Özünü və başqalarını tanıtmaq
• Yön soruşmaq
• Rəqəmlər və saymaq

  ---

İsimlər və Zamir

• Cinsiyyət və çoxluqlar
• İşarələr
• Mülkiyyət zamirləri

  ---

Yemək və İçki

• Restoranda yemək sifarişi
• Yemək təsvir etmək
• İçkilər və içki sifarişi

  ---

Əməllər

• Hazırdakı zamanda
• Keçmiş zaman
• Gələcək zaman

  ---

Ev və Mənzil

• Otaq və mebel
• Ev işləri
• Mənzil kirayəsi

  ---

Sifət İfadələri

• Sifətlərin uyğunluğu
• Müqayisəli və üstün sifətlər

  ---

Xalq İnancları və Adətləri

• Toy və mərasim
• Salamlamalar və adəblər

  ---

Ön təyinli Ededlər

• Yön ədədləri
• Vaxt ədədləri

  ---

Nəqliyyat

• Taksi sifarişi
• Ümumi nəqliyyat

  ---

Emir Modu

• Müsbət emir
• Mənfi emir

  ---

Alış-veriş və Pərakəndəçilik

• Geyim mağazalarında alış-veriş
• Bazar alış-verişləri
• Pərakəndəçilik və pazarlıqlar

  ---

Tarixi Yerlər və Neyşaburlar

• Medina
• Qəşəbələr

  ---

Şərtlər

• Müraciət edilən və ortaqlıq cümələri
• Mənasında cəmlələr

  ---

Sağlamlıq və Acil Hallar

• Xəstəxanada
• Acil Hallar və İlk Yardım

  ---

Passiv Səs

• Passiv cümlələrin quruluşu
• Passiv cümlələrin məqsədləri

  ---

Dinlənmə və Əyləncə

• Musiqi və rəqs
• İdman və fəaliyyətlər

  ---

Bayramlar və Mərasimlər

• Fitr və Qurban Bayramı
• Rəmazan

  ---

Regionl Dillər

• Darija və digər dialektlər
• Dil istifadəsi və sosial kontekst

  ---

Dolaylı Nitq

• Bildirilən nitq
• Dolaylı suallar

  ---

Hava və İqlim

• Havalar təsvir etmək
• Fəsil və iqlim

Other lessons

• 0 to A1 Course
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər olan kurs → Qrammatika → Mənsubiyyət zamirləri
• 0-dan A1 səviyyəsinədək Kursu → Qrammatika → Passivin istifadəsi
• Sıfırdan A1 Seviyesine Kadar Kurs → Qrammatika → Geçmiş Zaman
• 0'dan A1'e Tamamlanmış Kurs → Qrammatika → Yön Edatları
• 0 to A1 Course → Grammar → Formation of Passive Constructions
• 0 to A1 Course → Grammar → Temporal Prepositions
• درس 0 إلى A1 → گرامر → الزمن الحاضر
• 0 to A1 Course → Grammar → Direct and Indirect Object Clauses
• Affirmative Imperative
• 0 to A1 Course → Grammar → Future Tense
• 0 to A1 Course → Grammar → Relative Pronouns
• 0'dan A1'e Kadar Kurs → Gramer → Negatif Emir
• 0 dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Müqayisəli və Ən Yüksək Sifatlar
• 0 to A1 Course → Grammar → Alphabet and Writing