Language/German/Grammar/Temporal-Prepositions/kk

Неміс → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Уақыттық предлогтар

Кіріспе

Уақыттық предлогтар неміс тілінде өте маңызды рөл атқарады, өйткені олар сөйлемдегі уақытты белгілеуге көмектеседі. Неміс тілінде уақыттық предлогтарды дұрыс қолдану, әсіресе бастауыш деңгейде, тілді үйрету процесінде маңызды. Бұл сабақта біз уақыттық предлогтармен танысамыз, олардың мағынасын және қолданылуын түсінеміз. Сабақтың құрылымы төмендегідей:

Уақыттық предлогтар дегеніміз не?

Уақыттық предлогтар – бұл уақытты, мерзімді, кезеңді немесе уақыт аралығын білдіретін сөздер. Олар неміс тілінде әр түрлі контекстерде қолданылып, сөйлемнің мағынасын анықтайды. Келесі уақыттық предлогтарды қарастырамыз:

• vor - бұрын

• nach - кейін

• seit - бері

• bis - дейін

• ab - бастап

• während - кезінде

• für - үшін

• gegen - қарсы

• zwischen - арасында

• an - күні

Уақыттық предлогтардың қолданылуы

Уақыттық предлогтарды қолдану кезінде олардың мағынасына назар аудару керек. Мысалы, vor предлоги "бұрын" дегенді білдіреді және өткен уақытты көрсету үшін пайдаланылады. Ал nach предлоги "кейін" дегенді білдіреді және болашақ уақытты көрсету үшін қолданылады.

Уақыттық предлогтардың мысалдары

Бұл жерде біз әрбір уақыттық предлогты нақты контексте қолданатын мысалдар келтіреміз.

Неміс	Дыбыстау	Қазақша
vor dem Essen	фо́р дэм Э́ссен	тамақтан бұрын
nach der Arbeit	нах дэр А́рбайт	жұмыстан кейін
seit einem Jahr	за́йт айнэм Я́р	бір жылдан бері
bis zum Abend	бис цум А́бэнд	кешке дейін
ab Montag	аб Мóнтаг	дүйсенбіден бастап
während des Unterrichts	вéрэнд дэс Унтэ́рихтс	сабақ кезінде
für eine Stunde	фюр айнэ Штундэ	бір сағат үшін
gegen 18 Uhr	гéгэн 18 У́р	18:00-де
zwischen 2 und 4 Uhr	цвишэн 2 унт 4 У́р	2-ден 4-ке дейін
an einem Freitag	ан айнэм Фрáйтаг	жұма күні

Уақыттық предлогтарды қалай қолдануға болады?

Уақыттық предлогтарды қолдану кезінде мынадай ережелерді есте сақтау қажет:

1. Уақыттық предлогтар көбінесе зат есімдермен бірге қолданылады.

2. Сөйлемде әрдайым уақыттық предлогтың алдындағы сөздермен байланыс жасаңыз.

3. Уақыттық предлогтың мағынасына қарай сөйлемнің құрылымын өзгертіңіз.

Мысалдар

1. Ich esse vor dem Essen. (Мен тамақтан бұрын тамақтанамын.)

2. Ich gehe nach der Arbeit nach Hause. (Мен жұмыстан кейін үйге барамын.)

3. Ich lerne seit einem Jahr Deutsch. (Мен бір жылдан бері неміс тілін үйренемін.)

4. Ich bleibe bis zum Abend. (Мен кешке дейін қаламын.)

5. Wir treffen uns ab Montag. (Біз дүйсенбіден бастап кездесеміз.)

6. Die Schüler lernen während des Unterrichts. (Оқушылар сабақ кезінде оқиды.)

7. Ich brauche das für eine Stunde. (Мен оған бір сағат керек.)

8. Wir kommen gegen 18 Uhr. (Біз 18:00-де келеміз.)

9. Ich arbeite zwischen 2 und 4 Uhr. (Мен 2-ден 4-ке дейін жұмыс істеймін.)

10. Ich habe am Freitag einen Termin. (Мен жұма күні кездесуге бармын.)

Жаттығулар

Енді сіздер уақыттық предлогтарды практикада қолдануға мүмкіндік аласыздар. Төменде 10 жаттығу берілген:

1. Сөйлемді толықтырыңыз:

Ich gehe ____ der Arbeit nach Hause. (жұмыстан кейін)

2. Дұрыс предлогты таңдаңыз:

Ich lerne ____ einem Jahr Deutsch. (бір жылдан бері)

3. Сөйлемді аударыңыз:

Wir treffen uns am Sonntag. (Біз жексенбі күні кездесеміз.)

4. Сөйлемді түзетіңіз:

Ich arbeite vor 9 Uhr. (мен 9-дан бұрын жұмыс істеймін.)

5. Жаңа сөйлем жазыңыз:

___ (сөйлем, сіздің өміріңізде уақыттық предлогты қолдану).

6. Сөйлемді толықтырыңыз:

Das Buch ist ____ dem Tisch. (үстелдің үстінде)

7. Дұрыс предлогты таңдаңыз:

Ich komme ____ 18 Uhr. (18:00-де)

8. Сөйлемді аударыңыз:

Ich habe einen Termin zwischen 2 und 3 Uhr. (Мен 2-ден 3-ке дейін кездесуім бар.)

9. Сөйлемді түзетіңіз:

Ich bleibe für zwei Stunden. (Мен екі сағат қаламын.)

10. Жаңа сөйлем жазыңыз:

___ (сөйлем, сіздің күнделікті өміріңізде уақыттық предлогты қолдану).

Жаттығулардың жауаптары

1. nach

2. seit

3. Мы жексенбі күні кездесеміз.

4. Ich arbeite nach 9 Uhr. (мен 9-дан кейін жұмыс істеймін.)

5. (Оқушылар өз жауаптарын жаза алады.)

6. auf

7. um

8. Мен 2-ден 3-ке дейін кездесуім бар.

9. Мен екі сағат қаламын. (дұрыс нұсқа: Ich bleibe für zwei Stunden.)

10. (Оқушылар өз жауаптарын жаза алады.)

Сабақ аяқталды. Уақыттық предлогтарды жақсы түсінген боларсыздар. Неміс тілінде сөйлеу кезінде оларды дұрыс қолдану сіздің тілдік дағдыларыңызды нығайтады. Келесі сабақта кездескенше!

Ғермания тілінің 0-А1 деңгейінен бастап

• Курстық танымал

  ---

Еңбек-жұмыс құрылымдары

• Тақырып және қосымша
• Тағылар мен жыныстар

  ---

Сұлу және кешірім сөздері

• Сәлемделу және сервер айту
• Өзіңізді таныстыру

  ---

Мысал емес және мысал көрсететін артықшылықтар

• Жыныстар мен мысалдар
• Қосымша формалар
• Таңдалған мен мақұлдату көрсеткіштері

  ---

Сан, күн және уақыт

• Сандар 1-100
• Апталықтар мен айдар
• Уақытты айту

  ---

Етістіктер мен тұрғындау

• Етістіктер
• Қазіргі уақыт беті
• Дегенмен бөлек етістіктер

  ---

Отбасы және достар

• Отбасы азаматтары
• Достарыңыз туралы сөйлесу

  ---

Құсықтықтар

• Құсықтықтарды пайдалану
• Құсбелгісі болатын артықшылықтар

  ---

Тағамдар және ашықтар

• Тағамдар және тамақтар
• Ішімдер және içkiler

  ---

Германия және неміс тілін айтушы мемлекеттер

• География мен аймақтық мекенжайлар
• Әну мен традициялар

  ---

Егерлер мен тірекшілер

• Жеке есімдер
• Ие есімдері

  ---

Саяхат және жол

• Саяхат брондау
• Қоңырау тасымалдама

  ---

Модальды етістіктер

• Мүмкіндіктерді айту
• Міндеттер туралы сөйлеу

  ---

Тауарларды сатып алу және киімдер

• Киім сатып алу
• Ішім және тамақ сатып алу

  ---

Музыка және мадақ

• Танымал музыканттар мен жанры
• Кино, телебағдар және әдебиет

  ---

Сипаттамалар

• Сипаттамалы етістіктер
• Көбірекшелігі мен ең үздігі

  ---

Денсаулық және тістер

• Денсаулық туралы сөйлеу
• Тістер көрсеткіштері

  ---

Уақыт және уақыт қосымшалары

• Уақыт қосымшаларын пайдалану
• Уақытқа байланысты көрсеткіштер

Басқа сабақтар

• 0 to A1 Course → Grammar → Two-Way Prepositions
• 0 to A1 Course → Grammar → Plural Forms
• Complete 0 to A1 Course → Grammar → Descriptive Adjectives
• 0 to A1 Course → Grammar → Possessive Pronouns
• 0 to A1 Course → Grammar → Нөн-сан және жыныс
• 0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs
• 0 to A1 Course → Grammar → Personal Pronouns
• 0-тен A1-ге дейінгі толық курс → Grammar → Тақырып және Қосылған Сөйлем
• 0 to A1 Course → Grammar → Expressing Abilities
• 0 to A1 Course → Grammar → Using Time Expressions
• 0 to A1 Course → Grammar → Жыныс және мақала
• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms
• Курсты 0-ден A1-ге → Grammar → Қазіргі уақыт
• 0 to A1 Course