Language/German/Grammar/Temporal-Prepositions/az

Alman → Qrammatika → 0 dan A1 kursu → Zaman Prepozisiyaları

Giriş

Alman dilini öyrənmək, dilin strukturunu başa düşmək və onun gözəlliyini anlamaq üçün vacibdir. Bu dərsdə zaman prepozisiyaları üzərində dayanacağıq. Zaman prepozisiyaları, müəyyən bir zaman dilimində baş verən hadisələri ifadə etmək üçün istifadə edilir. Onlar dilin əsasını təşkil edir və gündəlik danışıqda geniş istifadə olunur. Belə ki, bu prepozisiyalar olmadan, fikirlərimizi aydın ifadə etmək çətin olacaq. Bu dərsdə, zaman prepozisiyalarının necə işlədiyini öyrənəcəyik və onları düzgün kontekstdə necə istifadə edəcəyimizi müzakirə edəcəyik.

Zaman Prepozisiyaları Nədir?

Zaman prepozisiyaları, hadisələrin və ya fəaliyyətlərin baş verdiyi zamanları göstərir. Bu prepozisiyalar, cümlələrimizdə zaman ifadələri əlavə edərək, fikirlərimizi daha dəqiq və aydın bir şəkildə ifadə etməyə kömək edir. Alman dilində ən çox istifadə olunan zaman prepozisiyaları bunlardır:

• am (gündə)

• in (içində)

• vor (öncə)

• nach (sonra)

• seit (bəri)

• bis (qədər)

Zaman Prepozisiyalarının İstifadəsi

Zaman prepozisiyaları, cümlələrimizdə zaman ifadələrini dəqiq ifadə etməyə imkan tanıyır. Gəlin, bu prepozisiyaların hər birini daha yaxından nəzərdən keçirək.

1. "am"

"am" prepozisiyası, müəyyən bir gün və ya tarix ifadə etmək üçün istifadə olunur.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
am Montag	am ˈmɔntaɪ̯k	bazar ertəsi
am 1. Mai	am ˈaɪ̯n.t͡s̩ maɪ̯	1 mayda
am Abend	am ˈaː.bənt	axşam

2. "in"

"in" prepozisiyası, müəyyən bir gələcək zaman dilimini ifadə etmək üçün istifadə olunur.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
in zwei Tagen	ɪn t͡svaɪ̯ ˈtaː.ɡən	iki gündən sonra
in der Woche	ɪn deːɐ̯ ˈvɔ.xə	həftədə
in 2023	ɪn ˈtsvaɪ̯.t͡sɪç ˈaɪ̯n.ʊŋ	2023-cü ildə

3. "vor"

"vor" prepozisiyası, bir şeyin baş verməsindən əvvəlki zaman dilimini ifadə edir.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
vor zwei Tagen	foːɐ̯ t͡svaɪ̯ ˈtaː.ɡən	iki gün əvvəl
vor einer Woche	foːɐ̯ ˈaɪ̯.nə ˈvɔ.xə	bir həftə əvvəl
vor dem Mittagessen	foːɐ̯ deːm ˈmɪt.aɡ.e.sən	nahar yeməyindən əvvəl

4. "nach"

"nach" prepozisiyası, bir şeyin baş verməsindən sonra bir zaman dilimini ifadə edir.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
nach zwei Tagen	naχ t͡svaɪ̯ ˈtaː.ɡən	iki gündən sonra
nach der Schule	naχ deːɐ̯ ˈʃuː.lə	məktəbdən sonra
nach dem Essen	naχ deːm ˈɛsən	yeməkdən sonra

5. "seit"

"seit" prepozisiyası, bir hadisənin başladığı andan bəri davam edən bir zaman dilimini ifadə edir.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
seit einem Jahr	zaɪ̯t ˈaɪ̯.nəm jaʁ	bir ildən bəri
seit Montag	zaɪ̯t ˈmɔntaɪ̯k	bazar ertəsindən bəri
seit dem Umzug	zaɪ̯t deːm ˈʊm.t͡suːk	köçürülmədən bəri

6. "bis"

"bis" prepozisiyası, müəyyən bir zaman diliminin sonunu ifadə edir.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
bis Freitag	bɪs ˈfʁaɪ̯.taɡ	cümə gününə qədər
bis zum Abend	bɪs tsʊm ˈaː.bənt	axşama qədər
bis 2024	bɪs ˈtsvaɪ̯.t͡sɪç ˈaɪ̯n.ʊŋ	2024-cü ilə qədər

Məşqlər

İndi isə öyrəndiklərimizi tətbiq etmək üçün bir neçə məşq edək. Hər bir məşq üçün cavabları da əlavə edəcəyik.

Məşq 1: Boşluqları doldurun

Aşağıdakı cümlələrdə boşluqları müvafiq zaman prepozisiyaları ilə doldurun.

1. Ich gehe __ die Schule. (məktəbə)

2. Wir treffen uns __ Freitag. (cümə günü)

3. Sie arbeitet __ einem Jahr in dieser Firma. (bir ildən bəri)

4. Er kommt __ zwei Tagen. (iki gündən sonra)

5. Das Buch ist __ dem Regal. (rafın içində)

Cavablar:

1. Ich gehe _in_ die Schule.

2. Wir treffen uns _am_ Freitag.

3. Sie arbeitet _seit_ einem Jahr in dieser Firma.

4. Er kommt _nach_ zwei Tagen.

5. Das Buch ist _im_ Regal.

Məşq 2: Cümlələri tamamlayın

Aşağıdakı cümlələri tamamlayın.

1. __ Montag, ich habe einen Termin. (bazar ertəsi)

2. Ich lerne Deutsch __ einem Jahr. (bir ildən bəri)

3. __ dem Essen, gehen wir spazieren. (yeməkdən sonra)

4. __ dem Urlaub, gehen wir nach Deutschland. (tətilə qədər)

5. Sie hat Geburtstag __ 15. Mai. (15 mayda)

Cavablar:

1. _Am_ Montag, ich habe einen Termin.

2. Ich lerne Deutsch _seit_ einem Jahr.

3. _Nach_ dem Essen, gehen wir spazieren.

4. _Bis_ dem Urlaub, gehen wir nach Deutschland.

5. Sie hat Geburtstag _am_ 15. Mai.

Məşq 3: Doğru prepozisiyanı seçin

Aşağıdakı cümlələrdə doğru prepozisiyanı seçin.

1. Ich komme __ (vor/nach) dem Film.

2. Wir haben Urlaub __ (bis/nach) nächste Woche.

3. Ich arbeite __ (seit/vor) einem Monat in dieser Firma.

4. Sie geht __ (am/in) der Stadt shoppen.

5. Er fährt __ (nach/vor) Berlin.

Cavablar:

1. Ich komme _nach_ dem Film.

2. Wir haben Urlaub _bis_ nächste Woche.

3. Ich arbeite _seit_ einem Monat in dieser Firma.

4. Sie geht _in_ der Stadt shoppen.

5. Er fährt _nach_ Berlin.

Məşq 4: Cümlələri düzəldin

Aşağıdakı cümlələri düzgün forma gətirin.

1. Ich gehe am die Schule.

2. Er kommt in zwei Tagen.

3. Sie arbeitet vor einem Jahr.

4. Wir gehen nach die Party.

5. Das Buch ist vor dem Tisch.

Cavablar:

1. Ich gehe _in_ die Schule.

2. Er kommt _in_ zwei Tagen.

3. Sie arbeitet _seit_ einem Jahr.

4. Wir gehen _zur_ Party.

5. Das Buch ist _auf_ dem Tisch.

Məşq 5: Müzakirə edin

Aşağıdakı suallara cavab verin.

1. Du hast Geburtstag am? (nə vaxt doğulursan?)

2. Du lernst Deutsch seit? (neçə ildir alman dili öyrənirsən?)

3. Was machst du nach der Schule? (məktəbdən sonra nə edirsən?)

4. Was hast du vor einem Jahr gemacht? (bir il əvvəl nə etmisən?)

5. Wohin fährst du nach den Ferien? (tətilin ardından hara gedirsən?)

Cavablar:

Hər biri tələbənin öz cavabına əsaslanır. Məsələn:

1. _Ich habe Geburtstag am 5. Mai._

2. _Ich lerne Deutsch seit einem Jahr._

3. _Ich gehe nach Hause._

4. _Vor einem Jahr habe ich Urlaub gemacht._

5. _Nach den Ferien fahre ich nach Berlin._

Nəticə

Bu dərsdə zaman prepozisiyalarını öyrənmək, dilin əsas anlayışlarını başa düşmək üçün çox vacibdir. Unutmayın ki, zaman prepozisiyaları olmadan cümlələrinizdə dəqiqlik olmaya bilər. Onları düzgün istifadə edərək, fikirlərinizi daha aydın və anlaşılan bir şəkildə ifadə edə bilərsiniz. Artıq siz zaman prepozisiyalarını öyrəndiniz və gündəlik həyatınızda tətbiq etməyə hazırsınız!

Alman Dili Kursu - 0'dan A1'e Tablo

• Kursun Təqdimatı

  ---

Əsas Cümlə Strukturları

• Özəllik və Fiil
• Sair və Cins

  ---

Tərəfdaşlıq və Üsullar

• Tərəfdaşlıq və Hörmətlər
• Özünüzə Tanışlıq

  ---

Definitiv və İndefinitiv Madədlər

• Cins və Madədlər
• Birinci sayılar
• Fallar: Nominativ və Akuzatif

  ---

Rəqəmlər, Tarix və Vaxt

• Rəqəmlər 1-100
• Həftə Günü və Aylar
• Vaxtı Təyin Etmək

  ---

Fiillər və Qarışıq Şəkildəllər

• Fiil Formaları
• Mövcud Vaxt
• Ayrılır Fillər

  ---

Ailə və Dostlar

• Ailə Üzvləri
• Dostunuz Barədə Müzakirələr

  ---

Prepozisiyalar

• Prepozisiyalardan Faydalanmaq
• İki-Yön Prepozisiyalar

  ---

Yemək və İçki

• Yeməklər və Qidalanma
• İçkilər və Nəzarətli İçkilər

  ---

Almaniya və Alman Dilində danşan Ölkələr

• Yerlər və Məkanlar
• Mədəniyyət, Mutrəfiət və Adət-Qəbiləri

  ---

İsdəfətlər və Mənsubiyyət-Mənimlər

• Məni Pronomları
• Mənim Lazım Olanlar

  ---

Səyahət və Nəqliyyat

• Səyahət Bilgiləndirməsi
• İctimai Nəqliyyat

  ---

Modal Fiillər

• hünerlərin ifadəsi
• Mövqelər haqqında danışmaq

  ---

Alış-Veriş və Geyimlər

• Geyimlər Üçün Alış-Veriş
• Buynuzunu Almaq

  ---

Musiqi və Əyləncə

• Məşhur Musiqiçilər və Müzələr
• Film, Televiziya və Ədəbiyyat

  ---

Sifət və Sifət mənası olan kiplər

• Taşvirli Sifətlər
• |Müqayisəli və Ən-şərtdə

  ---

Sağlamlıq və Bədən

• Sağlamlığa Bağlı Müzakirələr
• Bədən Hissələri

  ---

Vaxt və Zaman Prepositionları

• Zaman İfadələrindən Faydalanmaq
• Zamanlıq Prepozisiyaları

Other lessons

• 0-dan A1-dək Kurs → Qrammatika → Mövzu və Fiil
• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms
• 0 to A1 Course → Grammar → Cases: Nominative and Accusative
• 0 to A1 Course → Grammar → Two-Way Prepositions
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər Alman dili kursu → Qrammatika → Əlfiyyat forması
• 0 to A1 Course → Grammar → Using Time Expressions
• 0 to A1 Course → Grammar → Noun and Gender
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər tam dərslər → Qrammatik → Ədədlərlə birlikdə prepozisiyaların istifadəsi
• 0 dan A1 Kursu → Grammatik → Kişisel Zamirler
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Mülkiyyət zərifləri
• 0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Məcburiyyətlər haqqında danışmaq
• 0-dan A1-dək kurs → Qrammatika → Təsvir edici sifət
• 0 to A1 Course