Language/German/Grammar/Using-Prepositions/az

Alman → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Prepozisiyalardan İstifadə

Giriş

Alman dilində prepozisiyalar, yəni qoşmalar, cümlələrin anlamını zənginləşdirən və əlaqələri göstərən vacib elementlərdir. Onlar, bir şeyin yerini, zamanını, münasibətini və daha çoxunu ifadə etməyə kömək edir. Prepozisiyalar, cümlələrdəki fiillərlə birlikdə istifadə olunaraq ifadələrin düzgün başa düşülməsini təmin edir. Bu dərsdə, prepozisiyaların necə istifadə ediləcəyini öyrənəcəyik. Bu, sizin alman dilində danışmağınıza və yazmağınıza kömək edəcək.

Dərsimiz aşağıdakı struktura malikdir:

• Prepozisiyaların əhəmiyyəti

• Müxtəlif prepozisiyaların istifadəsi

• Məsələn, cədvəllərlə göstərilən nümunələr

• Tətbiq üçün məşqlər

Prepozisiyaların Əhəmiyyəti

Prepozisiyalar cümlədəki digər sözlər arasında əlaqəni müəyyən edir. Alman dilində iki əsas növ prepozisiya var: yer prepozisiyaları və zaman prepozisiyaları. Bu dərsdə, yer prepozisiyalarına daha çox diqqət yetirəcəyik. Prepozisiyaların düzgün istifadəsi, cümlələrin anlamını dəqiqləşdirmək üçün çox önəmlidir.

Yer Prepozisiyaları

Alman dilində yer prepozisiyaları, bir şeyin yerini və ya yerləşdiyi yeri göstərir. Bir neçə əsas yer prepozisiyası bunlardır:

• in (içində)

• auf (üstündə)

• unter (altında)

• über (üstündə, yuxarıda)

• vor (qarşısında)

• hinter (arxasında)

Prepozisiyaların İstifadəsi

Aşağıda, müxtəlif prepozisiyaların istifadə olunduğu cədvəllər təqdim olunur. Hər bir nümunədə, alman dilindəki ifadə, tələffüzü və şimali azərbaycan dilindəki tərcüməsi verilmişdir.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
Ich bin in der Schule.	İx bin in dər Şule.	Mən məktəbdəyəm.
Das Buch liegt auf dem Tisch.	Das Bux liqht auf dəm Tiç.	Kitab masanın üstündədir.
Der Hund schläft unter dem Tisch.	Der Hund şleɪft unteh dəm Tiç.	İt masanın altında yatır.
Die Lampe hängt über dem Tisch.	Di Lampa hɛŋt übə dəm Tiç.	Lampa masanın üstündə asılıb.
Der Stuhl steht vor dem Tisch.	Der Ştuul şteɪt vor dəm Tiç.	Stul masanın qarşısındadır.
Die Katze sitzt hinter dem Sofa.	Di Katsa zits hɪntər dəm Sofa.	Pişik divanın arxasında oturur.
Wir gehen in die Stadt.	Vir geɪən in di Ştat.	Biz şəhərə gedirik.
Er sitzt auf dem Boden.	Er zits auf dəm Boden.	O, döşəkdə oturur.
Das Bild hängt an der Wand.	Das Bild hɛŋt an dər Vand.	Şəkil divarda asılıdır.
Die Kinder spielen im Park.	Di Kinder şpiːlən im Park.	Uşaqlar parkda oynayırlar.

Zaman Prepozisiyaları

Zaman prepozisiyaları, bir şeyin zamanını müəyyən etməyə kömək edir. Bunlar arasında vor (əvvəl), nach (sonra) və bis (qədər) kimi ifadələr var. Bu prepozisiyaları da cümlələrdə istifadə edərək, zamanla bağlı dəqiq ifadələr yarada bilərsiniz.

Alman	Tələffüz	Şimali Azərbaycan
Ich komme vor der Schule.	İx kɔmə vor dər Şule.	Mən məktəbdən əvvəl gəlirəm.
Nach dem Essen spiele ich.	Naх dəm Esən şpiːlə ix.	Yeməkdən sonra oynayıram.
Bis zur Party bleibe ich hier.	Bis tsur Parti blaɪbə ix hiːr.	Partiyə qədər burada qalacağam.

Məşqlər

İndi öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bəzi məşqlərlə tanış olaq. Aşağıdakı tapşırıqları yerinə yetirin:

1. Aşağıdakı cümlələrdəki boş yerləri uyğun prepozisiya ilə doldurun:

• Der Hund ist ___ dem Garten. (altında)

• Das Buch liegt ___ dem Tisch. (üstündə)

• Die Katze schläft ___ dem Bett. (içində)

• Wir gehen ___ die Schule. (məktəbə)

• Er spielt ___ dem Computer. (kompüterdə)

2. Aşağıdakı cümlələri düzgün tələffüz edin:

• Ich bin in der Bibliothek.

• Die Lampe steht auf dem Tisch.

• Der Ball liegt unter dem Sofa.

3. Aşağıdakı cümlələri alman dilinə çevirin:

• Pişik masanın üstündədir.

• Uşaqlar parka gedirlər.

• O, məktəbdən sonra evə gəlir.

4. Aşağıdakı cümlələrdəki prepozisiyaları düzgün yerə yazın:

• Die Bücher stehen ___ dem Regal. (üstündə)

• Der Hund sitzt ___ der Tür. (qarşısında)

• Die Katze liegt ___ dem Sofa. (arxasında)

5. Aşağıdakı cümlələrdəki prepozisiyaları tapın və yazın:

• Das Bild hängt an der Wand.

• Wir gehen in die Stadt.

• Die Kinder spielen im Park.

Cavablar

1.

• Der Hund ist unter dem Garten.

• Das Buch liegt auf dem Tisch.

• Die Katze schläft in dem Bett.

• Wir gehen in die Schule.

• Er spielt am Computer.

2.

• İx bin in der Bibliothek.

• Di Lampa şteyt auf dəm Tiç.

• Der Ball liqht unteh dəm Sofa.

3.

• Die Katze ist auf dem Tisch.

• Die Kinder gehen in den Park.

• Er kommt nach der Schule nach Hause.

4.

• Die Bücher stehen auf dem Regal.

• Der Hund sitzt vor der Tür.

• Die Katze liegt hinter dem Sofa.

5.

• an

• in

• im

Alman Dili Kursu - 0'dan A1'e Tablo

• Kursun Təqdimatı

  ---

Əsas Cümlə Strukturları

• Özəllik və Fiil
• Sair və Cins

  ---

Tərəfdaşlıq və Üsullar

• Tərəfdaşlıq və Hörmətlər
• Özünüzə Tanışlıq

  ---

Definitiv və İndefinitiv Madədlər

• Cins və Madədlər
• Birinci sayılar
• Fallar: Nominativ və Akuzatif

  ---

Rəqəmlər, Tarix və Vaxt

• Rəqəmlər 1-100
• Həftə Günü və Aylar
• Vaxtı Təyin Etmək

  ---

Fiillər və Qarışıq Şəkildəllər

• Fiil Formaları
• Mövcud Vaxt
• Ayrılır Fillər

  ---

Ailə və Dostlar

• Ailə Üzvləri
• Dostunuz Barədə Müzakirələr

  ---

Prepozisiyalar

• Prepozisiyalardan Faydalanmaq
• İki-Yön Prepozisiyalar

  ---

Yemək və İçki

• Yeməklər və Qidalanma
• İçkilər və Nəzarətli İçkilər

  ---

Almaniya və Alman Dilində danşan Ölkələr

• Yerlər və Məkanlar
• Mədəniyyət, Mutrəfiət və Adət-Qəbiləri

  ---

İsdəfətlər və Mənsubiyyət-Mənimlər

• Məni Pronomları
• Mənim Lazım Olanlar

  ---

Səyahət və Nəqliyyat

• Səyahət Bilgiləndirməsi
• İctimai Nəqliyyat

  ---

Modal Fiillər

• hünerlərin ifadəsi
• Mövqelər haqqında danışmaq

  ---

Alış-Veriş və Geyimlər

• Geyimlər Üçün Alış-Veriş
• Buynuzunu Almaq

  ---

Musiqi və Əyləncə

• Məşhur Musiqiçilər və Müzələr
• Film, Televiziya və Ədəbiyyat

  ---

Sifət və Sifət mənası olan kiplər

• Taşvirli Sifətlər
• |Müqayisəli və Ən-şərtdə

  ---

Sağlamlıq və Bədən

• Sağlamlığa Bağlı Müzakirələr
• Bədən Hissələri

  ---

Vaxt və Zaman Prepositionları

• Zaman İfadələrindən Faydalanmaq
• Zamanlıq Prepozisiyaları

Other lessons

• Temporal Prepositions
• 0 to A1 Course → Grammar → Cases: Nominative and Accusative
• 0 dan A1 Kursu → Grammatik → Kişisel Zamirler
• 0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs
• 0 to A1 Course → Grammar → Using Time Expressions
• 0 to A1 Course → Grammar → Noun and Gender
• 0-dan A1-dək Kurs → Qrammatika → Mövzu və Fiil
• 0'dan A1'e Kadar Kurs → Dilbilgisi → Şimdiki Zaman
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Məcburiyyətlər haqqında danışmaq
• 0-dan A1-dək kurs → Qrammatika → Təsvir edici sifət
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Çoxluq formları
• 0-dan A1 səviyyəsinə qədər kurs → Qrammatika → Mülkiyyət zərifləri
• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms
• 0'dan A1'e Kursu → Grammatik → Cinsiyet ve Makaleler
• 0 to A1 Course → Grammar → Two-Way Prepositions