Language/German/Grammar/Possessive-Pronouns/kk

Неміс → Грамматика → 0-ден A1 деңгейіне дейінгі курс → Меншікті есімдіктер

Кіріспе

Меншікті есімдіктер – неміс тіліндегі маңызды грамматикалық элементтердің бірі. Олар адамның, заттың немесе құбылыстың иесін көрсету үшін қолданылады. Неміс тілінде меншікті есімдіктерді дұрыс пайдалану – сіздің тілдік дағдыларыңызды арттырады және сөйлесу қабілетіңізді жақсартады. Бүгінгі сабақта біз меншікті есімдіктердің неміс тіліндегі формаларын, олардың жыныстарға және жағдайларға байланысты қалай өзгеретінін үйренеміз. Сабақтың құрылымы келесідей:

Меншікті есімдіктер дегеніміз не?

Меншікті есімдіктер – бұл иеленушілікті білдіретін сөздер. Мысалы, «менің», «сенің», «оның» және т. б. Олар заттың немесе адамның иесін көрсетеді. Неміс тілінде меншікті есімдіктер әртүрлі жыныстар мен жағдайларға байланысты өзгереді.

Неміс тіліндегі меншікті есімдіктер

Меншікті есімдіктер неміс тілінде төрт жынысқа (еркек, әйел, орта, көпше) және төрт жағдайға (аты, генитив, датив, аккузатив) байланысты өзгереді. Мынадай меншікті есімдіктерді қарастырайық:

Неміс	Дыбыстау	Қазақ
mein	майн	менің
dein	дайн	сенің
sein	зайн	оның (еркек)
ihr	ир	оның (әйел)
unser	унзер	біздің
euer	ойер	сендердің
ihr	ир	олардың
Ihr	иір	Сіздің

Жыныстарға байланысты меншікті есімдіктер

Неміс тілінде меншікті есімдіктер жынысқа қарай өзгереді. Мысалы:

• Еркек жынысы: mein (менің)

• Әйел жынысы: ihre (оның)

• Орта жыныс: sein (оның)

• Көпше: ihre (олардың)

Жағдайларға байланысты меншікті есімдіктер

Меншікті есімдіктер жағдайларға байланысты да өзгереді. Әр жағдай үшін ерекшеліктер бар:

1. Аты (Nominativ): mein, dein, sein, ihr, unser, euer, ihr, Ihr

2. Генитив (Genitiv): meines, deines, seines, ihres, unseres, eueres, ihrer, Ihres

3. Датив (Dativ): meinem, deinem, seinem, ihrem, unserem, eurem, ihrem, Ihrem

4. Аккузатив (Akkusativ): meinen, deinen, seinen, ihren, unseren, euren, ihren, Ihren

Мысалдар

Мысалдар арқылы меншікті есімдіктерді қалай қолдану керектігін қарастырайық. Келесі кестеде меншікті есімдіктердің әр жағдайда қалай қолданылатынын көрейік:

Неміс	Дыбыстау	Қазақ
Das ist mein Buch.	Дас ист майн Бух.	Бұл менің кітабым.
Ist das dein Auto?	Ист дас дайн Ауто?	Бұл сенің көлігің бе?
Sein Hund ist groß.	Зайн Хунд ист гросс.	Оның иті үлкен.
Ihre Tasche ist schön.	Ире Таше ист шён.	Оның сөмкесі әдемі.
Unser Haus ist neu.	Унзер Хаус ист ной.	Біздің үй жаңа.
Euer Garten ist klein.	Ойер Гартен ист клайн.	Сендердің бағың кіші.
Ihre Freunde sind nett.	Ире Фройнде зинд нет.	Олардың достары жақсы.
Ist das Ihr Stift?	Ист дас Иір Штифт?	Бұл Сіздің қаламыңыз ба?

Тапсырмалар

Сабақта үйренгеніңізді қолдану үшін бірнеше тапсырмалар берілген. Тапсырмаларды орындап, меншікті есімдіктерді практикада пайдаланыңыз.

Тапсырма 1

Келесі сөйлемдердегі меншікті есімдіктерді дұрыс формада толтырыңыз:

1. Это ___ книга. (менің)

2. Это ___ телефон. (сенің)

3. ___ кошка очень милая. (оның - еркек)

4. ___ мать очень добрая. (оның - әйел)

5. Это ___ дом. (біздің)

Тапсырма 2

Сөздерді меншікті есімдіктермен толықтырыңыз:

1. ___ стол стоит рядом. (менің)

2. ___ собака лает. (сенің)

3. ___ цветы очень красивые. (олардың)

4. ___ семья дружная. (біздің)

5. ___ книга интересная. (оның - әйел)

Тапсырма 3

Сөйлемдерді құрастырыңыз, меншікті есімдіктерді қолданып:

1. ___ (менің) машина __ (жақсы).

2. ___ (сенің) үй __ (красивый).

3. ___ (олардың) достар __ (көп).

4. ___ (біздің) кітап __ (қызықты).

5. ___ (оның - әйел) сөмке __ (үлкен).

Тапсырма 4

Келесі сөйлемдерді аударыңыз:

1. Бұл менің досым.

2. Сенің атың кім?

3. Оның (еркек) әкесі жұмыс істейді.

4. Оның (әйел) әпкесі студент.

5. Біздің мектеп жақын.

Тапсырма 5

Сөйлемдердегі меншікті есімдіктерді анықтаңыз:

1. Бұл сіздің үйіңіз бе?

2. Оның (еркек) көлігі қызыл.

3. Бізің достарымыз сіздің достарыңызбен танысады.

4. Олардың (әйел) кітаптары қызық.

5. Сіздің сұрағыңыз өте маңызды.

Жауаптар

Тапсырмаларды орындағаннан кейін, жауаптарды тексеріңіз:

Тапсырма 1 жауаптары

1. менің

2. сенің

3. оның

4. оның

5. біздің

Тапсырма 2 жауаптары

1. менің

2. сенің

3. олардың

4. біздің

5. оның

Тапсырма 3 жауаптары

1. Менің машинам жақсы.

2. Сенің үйің әдемі.

3. Олардың достары көп.

4. Біздің кітабымыз қызықты.

5. Оның (әйел) сөмкесі үлкен.

Тапсырма 4 жауаптары

1. Бұл менің досым.

2. Сенің атың кім?

3. Оның (еркек) әкесі жұмыс істейді.

4. Оның (әйел) әпкесі студент.

5. Біздің мектеп жақын.

Тапсырма 5 жауаптары

1. Бұл сіздің үйіңіз бе?

2. Оның (еркек) көлігі қызыл.

3. Біздің достарымыз сіздің достарыңызбен танысады.

4. Олардың (әйел) кітаптары қызық.

5. Сіздің сұрағыңыз өте маңызды.

Қорытынды

Бүгінгі сабақта меншікті есімдіктердің неміс тіліндегі формаларын, олардың жыныстарға және жағдайларға байланысты қалай өзгеретінін үйрендік. Меншікті есімдіктерді дұрыс қолдану – неміс тілінде тиімді сөйлесудің негізі. Сабақта алған білімдеріңізді тәжірибеде қолдануға тырысыңыз. Сұрақтарыңыз болса, менімен хабарласыңыз. Успехов вам!

Ғермания тілінің 0-А1 деңгейінен бастап

• Курстық танымал

  ---

Еңбек-жұмыс құрылымдары

• Тақырып және қосымша
• Тағылар мен жыныстар

  ---

Сұлу және кешірім сөздері

• Сәлемделу және сервер айту
• Өзіңізді таныстыру

  ---

Мысал емес және мысал көрсететін артықшылықтар

• Жыныстар мен мысалдар
• Қосымша формалар
• Таңдалған мен мақұлдату көрсеткіштері

  ---

Сан, күн және уақыт

• Сандар 1-100
• Апталықтар мен айдар
• Уақытты айту

  ---

Етістіктер мен тұрғындау

• Етістіктер
• Қазіргі уақыт беті
• Дегенмен бөлек етістіктер

  ---

Отбасы және достар

• Отбасы азаматтары
• Достарыңыз туралы сөйлесу

  ---

Құсықтықтар

• Құсықтықтарды пайдалану
• Құсбелгісі болатын артықшылықтар

  ---

Тағамдар және ашықтар

• Тағамдар және тамақтар
• Ішімдер және içkiler

  ---

Германия және неміс тілін айтушы мемлекеттер

• География мен аймақтық мекенжайлар
• Әну мен традициялар

  ---

Егерлер мен тірекшілер

• Жеке есімдер
• Ие есімдері

  ---

Саяхат және жол

• Саяхат брондау
• Қоңырау тасымалдама

  ---

Модальды етістіктер

• Мүмкіндіктерді айту
• Міндеттер туралы сөйлеу

  ---

Тауарларды сатып алу және киімдер

• Киім сатып алу
• Ішім және тамақ сатып алу

  ---

Музыка және мадақ

• Танымал музыканттар мен жанры
• Кино, телебағдар және әдебиет

  ---

Сипаттамалар

• Сипаттамалы етістіктер
• Көбірекшелігі мен ең үздігі

  ---

Денсаулық және тістер

• Денсаулық туралы сөйлеу
• Тістер көрсеткіштері

  ---

Уақыт және уақыт қосымшалары

• Уақыт қосымшаларын пайдалану
• Уақытқа байланысты көрсеткіштер

Басқа сабақтар

• 0 dan A1 Dersi → Grammar → Fiiil Çekimleri
• 0 to A1 Course → Grammar → Жыныс және мақала
• 0-тен A1-ге дейінгі толық курс → Grammar → Тақырып және Қосылған Сөйлем
• 0 to A1 Course → Grammar → Expressing Abilities
• 0 to A1 Course → Grammar → Plural Forms
• 0 to A1 Kurs → Grammatik → Verpflichtungen ausdrücken
• 0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs
• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms
• 0 to A1 Course → Grammar → Temporal Prepositions
• 0 to A1 Course → Grammar → Personal Pronouns
• Курсты 0-ден A1-ге → Grammar → Қазіргі уақыт
• 0 to A1 Course → Grammar → Using Prepositions
• 0 to A1 Course → Grammar → Cases: Nominative and Accusative
• 0 to A1 Course