Language/German/Grammar/Verb-Forms/kk

Неміс → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Етістік формалары

Құрметті студенттер! Бүгінгі сабақта біз неміс тіліндегі етістік формаларын қарастырамыз. Етістіктер – тілдің негізі, олар сөйлемдерде әрекетті немесе күйді көрсетеді. Неміс тілінде етістіктердің формалары мен олардың өзгеруі өте маңызды, өйткені оларды дұрыс қолдану сіздің сөйлеуіңіз бен жазуыңыздың түсініктілігіне тікелей әсер етеді.

Сабақтың құрылымы мынандай болады:

• Етістік формаларының маңызы

• Тұрақты және тұрақсыз етістіктердің өзгеру ережелері

• Мысалдар мен жаттығулар

Бүгінгі сабағымызда әр түрлі етістік формаларын үйреніп, оларды қалай өзгерту керектігін түсінеміз. Бастайық!

Етістік формаларының маңызы

Етістіктердің формалары – оларды сөйлемде дұрыс қолдану үшін маңызды. Неміс тілінде етістіктердің үш негізгі формасы бар:

• Негізгі форма (инфинитив)

• Қазіргі уақыт формасы

• Өткен уақыт формасы

Етістіктердің формаларын дұрыс қолдану тілдің грамматикасын түсінуге көмектеседі. Мысалы, сіз етістікті дұрыс формасында қолданғанда, сіздің айтқаныңыз түсінікті болады.

Тұрақты етістіктер

Тұрақты етістіктер – бұл етістіктер, олардың өзгеру ережелері біркелкі. Келесі кестеде кейбір тұрақты етістіктердің мысалдары көрсетілген:

Неміс	Дыбыстау	Қазақ
machen	[ˈmaːxn]	жасау
spielen	[ˈʃpiːlən]	ойнау
lernen	[ˈlɛʁnən]	үйрену
wohnen	[ˈvoːnən]	тұру
arbeiten	[ˈaʁbaɪtən]	еңбек ету

Тұрақты етістіктерді өзгерту үшін, сіз негізінен үш кезеңді қолданасыз:

1. Негізгі форманы (инфинитив) алыңыз.

2. Етістіктің түбіріне -e, -st, -t, -en, -t, -en қосыңыз (субъектке байланысты).

3. Соңында, етістіктің формасын "мынау" және "ол" формаларына өзгертіңіз.

Тұрақты етістіктердің өзгеру ережелері

Мысалы:

• machen (жасау):

• мен жасаймын: ich mache

• сен жасайсың: du machst

• ол/ол (әйел): er/sie/es macht

• біз жасаймыз: wir machen

• сіздер (формальді): ihr macht

• олар: sie machen

Тұрақсыз етістіктер

Тұрақсыз етістіктердің формалары әр түрлі өзгеріске ие. Олардың дұрыс формасын есте сақтау керек. Келесі кестеде кейбір тұрақсыз етістіктердің мысалдары көрсетілген:

Неміс	Дыбыстау	Қазақ
sein	[zaɪ̯n]	болу
haben	[ˈhaːbn]	ие болу
gehen	[ˈɡeːən]	бару
wissen	[ˈvɪsən]	білу
sehen	[ˈzeːən]	көру

Тұрақсыз етістіктердің өзгеру ережелері

Мысалы:

• sein (болу):

• мен боламын: ich bin

• сен боласың: du bist

• ол/ол (әйел): er/sie/es ist

• біз боламыз: wir sind

• сіздер (формальді): ihr seid

• олар: sie sind

Мысалдар

Енді біз тұрақты және тұрақсыз етістіктердің формаларын пайдаланып, сөйлемдер құрамыз. Мысалы:

1. Ich mache meine Hausaufgaben. (Мен үй тапсырмамды жасаймын.)

2. Du spielst Fußball. (Сен футбол ойнайсың.)

3. Er lernt Deutsch. (Ол неміс тілін үйренеді.)

4. Wir wohnen in Almaty. (Біз Алматыда тұрамыз.)

5. Sie arbeiten im Büro. (Олар кеңседе жұмыс істейді.)

6. Ich bin müde. (Мен шаршадым.)

7. Du hast ein Buch. (Сенде кітап бар.)

8. Er geht nach Hause. (Ол үйге барады.)

9. Wir wissen die Antwort. (Біз жауапты білеміз.)

10. Sie sehen einen Film. (Олар фильм көреді.)

Жаттығулар

Сабақты бекіту үшін, келесі жаттығуларды орындаңыз:

1. Тұрақты етістіктерді өзгертіңіз:

• machen (жасау) – мен жаса... (шешім)

• spielen (ойнау) – сен ойна... (шешім)

2. Тұрақсыз етістіктерді өзгертіңіз:

• sein (болу) – ол бол... (шешім)

• haben (ие болу) – біз ие ... (шешім)

3. Сөйлемдер құрастырыңыз:

• сіз (есім) ... (тұрақты етістік)

• олар (есім) ... (тұрақсыз етістік)

4. Етістіктердің формаларын сәйкестендіріңіз:

• ich ___ (мұнда)

• sie ___ (жасау)

5. Сөздерді толықтырыңыз:

• ... (ойнау) – wir ___

• ... (болу) – du ___

Жауаптар мен түсіндірмелер

1. Ich mache – мен жасаймын.

2. Du spielst – сен ойнайсың.

3. Er ist – ол болады.

4. Wir haben – бізде бар.

Сабақтың соңында, неміс тіліндегі етістік формаларын түсіну сіздің сөйлеуіңізді және жазуыңызды жақсартуға көмектеседі. Келесі сабақта жалғастырамыз. Кез келген сұрақтарыңыз болса, сұраудан тартынбаңыз!

Ғермания тілінің 0-А1 деңгейінен бастап

• Курстық танымал

  ---

Еңбек-жұмыс құрылымдары

• Тақырып және қосымша
• Тағылар мен жыныстар

  ---

Сұлу және кешірім сөздері

• Сәлемделу және сервер айту
• Өзіңізді таныстыру

  ---

Мысал емес және мысал көрсететін артықшылықтар

• Жыныстар мен мысалдар
• Қосымша формалар
• Таңдалған мен мақұлдату көрсеткіштері

  ---

Сан, күн және уақыт

• Сандар 1-100
• Апталықтар мен айдар
• Уақытты айту

  ---

Етістіктер мен тұрғындау

• Етістіктер
• Қазіргі уақыт беті
• Дегенмен бөлек етістіктер

  ---

Отбасы және достар

• Отбасы азаматтары
• Достарыңыз туралы сөйлесу

  ---

Құсықтықтар

• Құсықтықтарды пайдалану
• Құсбелгісі болатын артықшылықтар

  ---

Тағамдар және ашықтар

• Тағамдар және тамақтар
• Ішімдер және içkiler

  ---

Германия және неміс тілін айтушы мемлекеттер

• География мен аймақтық мекенжайлар
• Әну мен традициялар

  ---

Егерлер мен тірекшілер

• Жеке есімдер
• Ие есімдері

  ---

Саяхат және жол

• Саяхат брондау
• Қоңырау тасымалдама

  ---

Модальды етістіктер

• Мүмкіндіктерді айту
• Міндеттер туралы сөйлеу

  ---

Тауарларды сатып алу және киімдер

• Киім сатып алу
• Ішім және тамақ сатып алу

  ---

Музыка және мадақ

• Танымал музыканттар мен жанры
• Кино, телебағдар және әдебиет

  ---

Сипаттамалар

• Сипаттамалы етістіктер
• Көбірекшелігі мен ең үздігі

  ---

Денсаулық және тістер

• Денсаулық туралы сөйлеу
• Тістер көрсеткіштері

  ---

Уақыт және уақыт қосымшалары

• Уақыт қосымшаларын пайдалану
• Уақытқа байланысты көрсеткіштер

Басқа сабақтар

• 0 to A1 Course → Grammar → Comparative and Superlative Forms
• 0 to A1 Course → Grammar → Нөн-сан және жыныс
• 0 to A1 Kurs → Grammatik → Verpflichtungen ausdrücken
• 0 to A1 Course → Grammar → Possessive Pronouns
• 0 to A1 Course → Grammar → Жыныс және мақала
• 0 to A1 Course
• 0 to A1 Course → Grammar → Using Prepositions
• 0 to A1 Course → Grammar → Separable Verbs
• 0 to A1 Course → Grammar → Temporal Prepositions
• 0-тен A1-ге дейінгі толық курс → Grammar → Тақырып және Қосылған Сөйлем
• 0 to A1 Course → Grammar → Using Time Expressions
• 0 to A1 Course → Grammar → Two-Way Prepositions
• Курсты 0-ден A1-ге → Grammar → Қазіргі уақыт
• 0 to A1 Course → Grammar → Expressing Abilities