Language/Bulgarian/Grammar/Cases/az

Bulgarian → Grammar → 0 to A1 Course → Hal

Giriş

Bulgar dilində isimlərin halları, dilin zənginliyi və müxtəlifliyi üçün çox vacibdir. Hər bir isim, cümlədəki yerinə və funksiyasına görə fərqli hallarda istifadə olunur. Bu dərsdə, bulqar dilindəki halları başa düşəcək və onlardan düzgün istifadə etməyi öyrənəcəksiniz. Hal sistemini öyrənmək, sizə cümlələrin qurulmasında və nitqinizin düzgünlüyündə yardım edəcəkdir. Bu dərsimizdə, nominativ, akuzativ və genitiv halları ilə tanış olacağıq. Həmçinin bu halları izah edəcək, misallar təqdim edəcək və praktiki tapşırıqlar vasitəsilə öyrənməyi asanlaşdıracağıq.

Nominativ Hal

Nominativ hal, cümlədə subyektin yerini tutan isimlərin halıdır. Yəni, cümlədə kim və ya nə olduğunu göstərir. Bu hal, adətən, cümlənin başlanğıcında yer alır.

Nominativ Halın İstifadəsi

Nominativ halda isimlər cümlədə aşağıdakı kimi istifadə olunur:

• Müəllim gəlir. (Müəllim - nominativ hal)

• Kitab masanın üstündədir. (Kitab - nominativ hal)

Nümunələr

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
Учителят е тук.	Učitelyat e tuk.	Müəllim buradadır.
Книгата е интересна.	Knigata e interesna.	Kitab maraqlıdır.
Децата играят.	Decata igraiat.	Uşaqlar oynayır.
Столът е нов.	Stolat e nov.	Stul yenidir.
Времето е хубаво.	Vremeto e hubavo.	Hava gözəldir.

Akuzativ Hal

Akuzativ hal, cümlədə bir hərəkətə (felə) məruz qalan obyekti göstərir. Bu hal, adətən, cümlədəki feli tamamlayır.

Akuzativ Halın İstifadəsi

Akuzativ halda isimlər aşağıdakı kimi istifadə olunur:

• Müəllim kitabı oxuyur. (Kitabı - akuzativ hal)

• Uşaq topu atır. (Topu - akuzativ hal)

Nümunələr

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
Аз чета книгата.	Az cheta knigata.	Mən kitabı oxuyuram.
Тя вижда момчето.	Tya vizhda momcheto.	O, oğlanı görür.
Ние играем футбол.	Nie igraem futbol.	Biz futbol oynayırıq.
Той слуша музика.	Toy slusha muzika.	O, musiqi dinləyir.
Те купуват хляб.	Te kupuvat hlyab.	Onlar çörək alır.

Genitiv Hal

Genitiv hal, bir şeyin digərinə aid olduğunu göstərir. Bu halda, sahiblik ifadə olunur.

Genitiv Halın İstifadəsi

Genitiv halda isimlər aşağıdakı kimi istifadə olunur:

• Müəllimin kitabı. (Müəllimin - genitiv hal)

• Uşağın topu. (Uşağın - genitiv hal)

Nümunələr

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
Книгата на учителя.	Knigata na učitelya.	Müəllimin kitabı.
Топът на детето.	Topăt na deteto.	Uşağın topu.
Името на града.	Imeto na grada.	Şəhərin adı.
Къщата на съседа.	Kăshtata na suseda.	Qonşunun evi.
Музиката на артиста.	Muzikata na artistа.	İfaçının musiqisi.

Məşqlər

İndi öyrəndiyimiz halları tətbiq etmək üçün bir neçə praktiki məşq edəcəyik.

Məşq 1

Aşağıdakı cümlələrdə isimlərin halları ilə düzgün formalarını seçin:

1. (Müəllim/Müəllimi) kitabı oxuyur.

2. (Uşağın/Uşaq) topu gəzdirir.

3. (Dostum/Dostumun) maşını yeni.

Həll

1. Müəllim kitabı oxuyur.

2. Uşağın topu gəzdirir.

3. Dostumun maşını yeni.

Məşq 2

Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. (Uşaq) ____ (top) atır.

2. (Kitab) ____ (müəllim) var.

3. (Qonşu) ____ (ev) gözəldir.

Həll

1. Uşaq topu atır.

2. Kitab müəllimin var.

3. Qonşu evi gözəldir.

Məşq 3

Aşağıdakı cümlələri nominativ, akuzativ və genitiv hallarda tamamlayın:

1. (Müəllim) ____ (kitab) oxuyur.

2. (Top) ____ (uşaq) atır.

3. (Ev) ____ (qonşu) gözəldir.

Həll

1. Müəllim kitabı oxuyur.

2. Topu uşaq atır.

3. Evi qonşu gözəldir.

Məşq 4

Cümlələri düzəldin. Hər bir cümlədəki səhvi tapın:

1. Müəllim kitabı oxuyur.

2. Uşaq topu atır.

3. Müəllimin ev.

Həll

1. Düzgün: Müəllim kitabı oxuyur.

2. Düzgün: Uşaq topu atır.

3. Düzgün: Müəllimin evi.

Məşq 5

Aşağıdakı cümlələri genitiv halda yazın:

1. (Müəllim) kitabı.

2. (Uşaq) top.

3. (Dost) ev.

Həll

1. Müəllimin kitabı.

2. Uşağın topu.

3. Dostun evi.

Məşq 6

Müəllim və tələbələr arasındakı dialoqu tamamlayın:

• Müəllim: (Siz/Sizin) sevdiyiniz kitab?

• Tələbə: (Mən/Mənim) kitabım gözəldir.

Həll

• Müəllim: Sizin sevdiyiniz kitab?

• Tələbə: Mənim kitabım gözəldir.

Məşq 7

Aşağıdakı cümlələri doğru tərzdə yazın:

1. (Uşaq) ____ (top) atır.

2. (Müəllim) ____ (kitab) oxuyur.

3. (Dost) ____ (ev) gözəldir.

Həll

1. Uşaq topu atır.

2. Müəllim kitabı oxuyur.

3. Dost evi gözəldir.

Məşq 8

Cümlələrdəki halları təyin edin:

1. Müəllim burada.

2. Uşaq topu atır.

3. Müəllimin evi.

Həll

1. Müəllim burada - nominativ.

2. Uşaq topu atır - akuzativ.

3. Müəllimin evi - genitiv.

Məşq 9

Aşağıdakı cümlələrdə isimlərin doğru formasını yazın:

1. (Müəllim) ____ (kitab) oxuyur.

2. (Uşaq) ____ (top) atır.

3. (Dost) ____ (ev) gözəldir.

Həll

1. Müəllim kitabı oxuyur.

2. Uşaq topu atır.

3. Dost evi gözəldir.

Məşq 10

Aşağıdakı cümlələri düzgün halda yazın:

1. (Müəllim) kitabı.

2. (Uşaq) topu.

3. (Dost) evi.

Həll

1. Müəllimin kitabı.

2. Uşağın topu.

3. Dostun evi.

Bulgar Dili - 0-dan A1-ə qədər səviyyəyə

• Dərs Təqdimatı

  ---

Azbuka və Səslər

• Kiril Əlifbası
• Ünlülər
• Sonsuzlar

  ---

Təbriklər və Təqdimatlar

• Salamlamalar
• Özünü Təqdim Et
• Rəqəmlər 0-100

  ---

Bulgar Ədəbiyyatı

• Bulgar Folkloru
• Mətbəx
• Tətil və Adət

  ---

İsimlər və Sifətlər

• Cins
• Hal
• Sifətlər

  ---

Restoranda

• Qida Sifarişi
• Xüsusi Tələblər
• Hesab Ödəmək

  ---

Bulgar Kino və Ədəbiyyatı

• Bulgar Kino
• Bulgar Ədəbiyyatı
• Ədəbi Tərcümə

  ---

Fəillər və Zamanlar

• Hazırki Zaman
• Təmiz və Qarışıq Fəillər
• Kəsb Zaman

  ---

Səyahət

• Nəqliyyat
• Otel Sifarişi
• Yön Soruşmaq

  ---

Bulgar Musiqisi

• Bulgar Pop Musiqisi
• Ənənəvi Bulgar Musiqisi
• Musiqi Festivalı

  ---

Gələcək Zaman və Modal Fəllər

• Gələcək Zaman
• Modal Fəllər
• Şərti Cümlələr

  ---

Təntənəli və Bayram İçləri

• Ad günü Təntənəli
• Toy və Evlilik Adətləri
• Dini Bayramlar

  ---

Bulgar Teatr və İfa Sanatları

• Bulgar Teatr
• Qolbaq Teatrı
• Rəqs