Language/Bulgarian/Grammar/Gender/az

Bulgarian → Grammar → 0 to A1 Course → Cins

Giriş

Bulgar dilində isimlərin cinsi, dilin strukturu və istifadəsi üçün çox önəmlidir. Cins, isimlərin necə istifadə olunduğuna, cümlələrdəki yerinə və digər isimlərlə olan əlaqələrinə təsir göstərir. Bu dərsdə məqsədimiz, bulgar dilində isimlərin cinsini öyrənməkdir. Dərsimizdə, isimlərin cinsini müəyyənləşdirmək üçün bir neçə qayda və nümunə təqdim edəcəyik. Həmçinin, bu bilikləri praktiki tapşırıqlarla möhkəmləndirəcəyik.

Cins Nədir?

Cins, adətən, isimlərin kişi, qadın və ya neytral olduğunu göstərir. Bulgar dilində üç əsas cins var:

• Kişi cinsi

• Qadın cinsi

• Neytral cins

Bu cinslərin hər biri, isimlərin bir-biri ilə uyğunluğuna və cümlənin mənasına təsir edir.

Kişi Cinsi

Kişi cinsi isimlər, adətən, canlı varlıqları və ya kişiləri ifadə edir. Məsələn:

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
мъж	mɯʒ	kişi
баща	baʃta	ata
учител	uˈt͡ʃitel	müəllim
герой	ɡeˈroɪ	qəhrəman

Qadın Cinsi

Qadın cinsi isimlər, adətən, qadın varlıqları və ya qadınları ifadə edir. Məsələn:

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
жена	ʒeˈna	qadın
майка	ˈmaɪka	ana
учителка	uˈt͡ʃitelka	müəllimə
героиня	ɡeɾoˈinʲa	qəhrəmanə

Neytral Cins

Neytral cins isimlər, adətən, canlı olmayan varlıqları və ya anlayışları ifadə edir. Məsələn:

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
дете	dɛˈtɛ	uşaq
слънце	ˈsɫɯnt͡sɛ	günəş
дърво	ˈdɾɤvo	ağac
море	moˈrɛ	dəniz

Cinsin Müəyyənləşdirilməsi

Bulgar dilində isimlərin cinsini müəyyənləşdirmək üçün bir neçə qayda mövcuddur. Bu qaydalar, adətən, isimlərin sonluqlarına görə müəyyən edilir.

Kişi Cinsi Qaydaları

Kişi cinsi isimlərin sonluqları adətən -а, -я, -ка kimi olur. Məsələn:

• мъж (kişi)

• баща (ata)

Qadın Cinsi Qaydaları

Qadın cinsi isimlərin sonluqları adətən -а, -я, -ка ilə bitir. Məsələn:

• жена (qadın)

• учителка (müəllimə)

Neytral Cins Qaydaları

Neytral cins isimlərin sonluqları adətən -о, -е ilə bitir. Məsələn:

• дете (uşaq)

• море (dəniz)

İsimlərin Cinsini Mükəmməl Anlamaq Üçün Nümunələr

İndi sizə bulgar dilində isimlərin cinsini təsdiq edən 20 əlavə nümunə təqdim edirik.

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
брат	brat	qardaş
сестра	sesˈtra	bacı
учител	uˈt͡ʃitel	müəllim
учителка	uˈt͡ʃitelka	müəllimə
котка	ˈkɔtka	pişik
куче	ˈkuʧɛ	it
храна	xraˈna	ərzaq
къща	ˈkɤʃta	ev
сърце	sɤrˈt͡sɛ	ürək
работа	raˈbɔta	iş
море	moˈrɛ	dəniz
небе	nɛˈbɛ	göy
звезда	zʲvɛˈzda	ulduz
вятър	ˈvjatur	külək
светлина	svɛtˈlinɐ	işıq
дърво	ˈdɾɤvo	ağac
път	pɤt	yol
хиена	xiˈɛna	hiyena
сокол	soˈkɔl	şahin
змея	zmeˈja	ilan

Praktik Tapşırıqlar

İndi isə, öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bəzi tapşırıqlar təqdim edirik. Bu tapşırıqları yerinə yetirərək, bulgar dilində isimlərin cinsini daha yaxşı öyrənəcəksiniz.

1. Aşağıdakı isimlərin cinsini müəyyənləşdirin:

• дете

• мъж

• книга

• море

• учителка

2. Aşağıdakı cümlələri tamamlayın, adların cinsinə uyğun olan formaları seçin:

• _____ (muj) gülməsi çox gözəldir.

• _____ (žena) işə gedir.

• _____ (dərvo) yaşıldır.

• _____ (учител) mühazirəni verir.

• _____ (сестра) mənim yanımda.

3. Aşağıdakı isimləri kişi, qadın və neytral cinsə ayırın:

• учителка

• море

• майка

• мъж

• дете

4. Hər bir isim üçün bir cümlə yazın:

• котка

• работа

• звезда

• куче

• сърце

5. Aşağıdakı cümlələri düzəldin, cins uyğunsuzluqlarını düzəldin:

• Звездата е красива мъж.

• Кучето е моята сестра.

• Дървото е голямо дете.

• Учителката е нашият брат.

• Море е синьо небе.

Cavablar

1.

• дете - neytral

• мъж - kişi

• книга - qadın

• море - neytral

• учителка - qadın

2.

• Kişi gülməsi çox gözəldir.

• Qadın işə gedir.

• Neytral yaşıldır.

• Kişi mühazirəni verir.

• Qadın mənim yanımda.

3.

• Кişi: мъж

• Qadın: учителка, майка, сестра

• Neytral: дете, море

4.

• Котка: Мəni pişiklərlə oynamağı sevirəm.

• İş: İşim çox maraqlıdır.

• Ulduz: Gecə ulduzlar parlayır.

• İt: İtləri çox sevirəm.

• Ürək: Ürəyi sağlam saxlamaq önəmlidir.

5.

• Звездата е красива жена.

• Кучето е моята сестра. (Düzgün cümlə)

• Дървото е голямо.

• Учителката е нашата сестra.

• Море е синьо.

Bu dərs vasitəsilə bulgar dilində isimlərin cinsini öyrənmək və tətbiq etmək bacarığını inkişaf etdirdiniz. Unutmayın ki, davamlı praktika ilə biliklərinizi daha da möhkəmləndirəcəksiniz.

Bulgar Dili - 0-dan A1-ə qədər səviyyəyə

• Dərs Təqdimatı

  ---

Azbuka və Səslər

• Kiril Əlifbası
• Ünlülər
• Sonsuzlar

  ---

Təbriklər və Təqdimatlar

• Salamlamalar
• Özünü Təqdim Et
• Rəqəmlər 0-100

  ---

Bulgar Ədəbiyyatı

• Bulgar Folkloru
• Mətbəx
• Tətil və Adət

  ---

İsimlər və Sifətlər

• Cins
• Hal
• Sifətlər

  ---

Restoranda

• Qida Sifarişi
• Xüsusi Tələblər
• Hesab Ödəmək

  ---

Bulgar Kino və Ədəbiyyatı

• Bulgar Kino
• Bulgar Ədəbiyyatı
• Ədəbi Tərcümə

  ---

Fəillər və Zamanlar

• Hazırki Zaman
• Təmiz və Qarışıq Fəillər
• Kəsb Zaman

  ---

Səyahət

• Nəqliyyat
• Otel Sifarişi
• Yön Soruşmaq

  ---

Bulgar Musiqisi

• Bulgar Pop Musiqisi
• Ənənəvi Bulgar Musiqisi
• Musiqi Festivalı

  ---

Gələcək Zaman və Modal Fəllər

• Gələcək Zaman
• Modal Fəllər
• Şərti Cümlələr

  ---

Təntənəli və Bayram İçləri

• Ad günü Təntənəli
• Toy və Evlilik Adətləri
• Dini Bayramlar

  ---

Bulgar Teatr və İfa Sanatları

• Bulgar Teatr
• Qolbaq Teatrı
• Rəqs