Language/Bulgarian/Grammar/Adjectives/az

Bulgarian → Grammar → 0 to A1 Course → Adjectives

Giriş

Bulgar dilində sifətlər, ifadələrin gözəlliyini artıran və daha ətraflı mənalar təqdim edən vacib bir hissədir. Sifətlər, isimləri təsvir edərək, onların keyfiyyətlərini, vəziyyətlərini və ya xüsusiyyətlərini izah edir. Bu dərsdə biz, bulqar dilində sifətlərin deklinasiyasını öyrənəcəyik və onları sadə cümlələrdə necə istifadə edəcəyimizi öyrənəcəyik. Həmçinin, sifətlərin cins, sayı və hal ilə necə uyğunlaşdığını da öyrənəcəyik.

Bu dərs, "Tam 0-dan A1 Bulqar Dili Kursu" adlı daha geniş bir kursun bir hissəsidir. Kursumuzun müvafiq hissələrindən biri olan bu dərs, sizə bulqar dilindəki sifətlərin istifadəsi ilə bağlı ətraflı biliklər verəcək. İndi dərsimizin strukturu ilə tanış olaq:

Sifətlərin Tərifi

Sifətlər, isimləri təsvir edən sözlərdir. Onlar, isimlərin xüsusiyyətlərini, vəziyyətlərini, rənglərini, ölçülərini və s. ifadə edir. Məsələn:

• Gözəl çiçək

• Böyük ev

• Qırmızı alma

Sifətlərin Deklinasiyası

Bulqar dilində sifətlər, isimlərin cinsinə (kişi, qadın, neytral), sayına (tək, cəm) və halına (nominativ, akuzativ, genitiv, dativ) uyğunlaşmalıdır. Gəlin, bu uyğunlaşmanın necə baş verdiyini anlamaq üçün bir neçə nümunəyə baxaq.

Cins və Say

Sifətlər, isimlərin cinsinə və sayına uyğun olaraq dəyişir. Aşağıda cins və say faktoruna görə sifətlərin dəyişikliyini görəcəksiniz:

Sifət	Cins (Kişi)	Cins (Qadın)	Cins (Neytral)	Cəm
Gözəl	Gözəl	Gözəl	Gözəl	Gözəl
Böyük	Böyük	Böyük	Böyük	Böyük
Qırmızı	Qırmızı	Qırmızı	Qırmızı	Qırmızı
Kiçik	Kiçik	Kiçik	Kiçik	Kiçik

Sifətlərin Halı

Sifətlərin halı, isimlərin halı ilə uyğunlaşdırılmalıdır. Aşağıda sifətlərin müxtəlif hallarda necə dəyişikliyə uğradığını görəcəksiniz:

Sifət	Nominativ	Akuzativ	Genitiv	Dativ
Gözəl	Gözəl	Gözəl	Gözələ	Gözəl
Böyük	Böyük	Böyük	Böyüğə	Böyük
Qırmızı	Qırmızı	Qırmızı	Qırmızıya	Qırmızı
Kiçik	Kiçik	Kiçik	Kiçikə	Kiçik

Sifətlərin İstifadəsi

Sifətləri cümlələrdə düzgün istifadə etmək, dilin gözəl bir hissəsidir. Onları isimlərlə birləşdirərək, cümlələrdə təsvir etmə funksiyasını yerinə yetirirlər. Məsələn:

• "Gözəl çiçək açdı."

• "Böyük evdə yaşayırıq."

• "Qırmızı alma çox dadlıdır."

Misal Cümlələr

Sifətlərin istifadəsinə dair daha çox nümunə təqdim edirik:

Bulgarian	Pronunciation	North Azerbaijani
Красив цвете	Krasiv tsvete	Gözəl çiçək
Голям дом	Goliam dom	Böyük ev
Червена ябълка	Chervenaya yabŭlka	Qırmızı alma
Малък човек	Malŭk chovek	Kiçik adam
Щастлив ден	Shchastliv den	Şad gün
Синя кола	Sinya kola	Mavi maşın
Бял сняг	Byal sňag	Ağ qar
Зелена трева	Zelena treva	Yaşıl ot
Черен котка	Chern kotka	Qara pişik
Топла супа	Topla supa	İsti şorba

Məşq Bölməsi

İndi siz, öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bir neçə məşq edəcəksiniz. Aşağıda 10 məşq təqdim olunur:

Məşq 1

Aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. ________ (gözəl) çiçək açdı.

2. ________ (böyük) evdə yaşayırıq.

3. ________ (qırmızı) alma çox dadlıdır.

Məşq 2

Aşağıdakı sifətlərin cinsini və sayını müəyyən edin:

1. Gözəl

2. Böyük

3. Qırmızı

Məşq 3

Aşağıdakı cümlələri düzgün hal ilə tamamlayın:

1. Искам ________ (красив) цвете.

2. Тя има ________ (голям) дом.

3. Той яде ________ (червен) ябълка.

Məşq 4

Aşağıdakı cümlələrdəki sifətləri doğru hala uyğunlaşdırın:

1. Тази ________ (синя) кола е моя.

2. Аз видях ________ (черен) котка.

3. Тя купи ________ (малък) дом.

Məşq 5

Cümlələri yaradın:

1. "Gözəl çiçək" ifadəsini istifadə edərək cümlə yaradın.

2. "Böyük ev" ifadəsini istifadə edərək cümlə yaradın.

Məşq 6

Aşağıdakı sifətlərin cinsini uyğunlaşdırın:

1. ________ (gözəl) qız

2. ________ (böyük) oğlan

3. ________ (qırmızı) kitab

Məşq 7

Hər bir sifət üçün bir cümlə yazın:

1. Kiçik

2. Şirin

3. İsti

Məşq 8

Aşağıdakı cümlələri tərsinə çevirin:

1. Синя кола

2. Красив цвете

3. Голям дом

Məşq 9

Fikirlərinizi aşağıdakı cümlədə tamamlayın:

1. Mənim ________ (xüsusi) dostum var.

2. Bugünkü hava ________ (gözəl)dir.

Məşq 10

Aşağıdakı sifətlərin cinsini müəyyən edin:

1. Təmiz

2. Yavaş

3. Tez

Həllər

Hər bir məşq üçün düzgün cavabları təqdim edirik:

Məşq 1

1. Gözəl

2. Böyük

3. Qırmızı

Məşq 2

1. Kişi

2. Kişi

3. Kişi

Məşq 3

1. Красив

2. Голям

3. Червен

Məşq 4

1. Синя

2. Черен

3. Малък

Məşq 5

1. "Gözəl çiçək açdı."

2. "Böyük evdə yaşayırıq."

Məşq 6

1. Gözəl qız

2. Böyük oğlan

3. Qırmızı kitab

Məşq 7

1. Kiçik - "Kiçik evdə yaşayırıq."

2. Şirin - "Şirin tort çox dadlıdır."

3. İsti - "İsti çay içmək istəyirəm."

Məşq 8

1. Колата синя

2. Цветето красив

3. Домът голям

Məşq 9

1. Mənim xüsusi dostum var.

2. Bugünkü hava gözəldir.

Məşq 10

1. Təmiz - Qadın

2. Yavaş - Kişi

3. Tez - Kişi

Bulgar Dili - 0-dan A1-ə qədər səviyyəyə

• Dərs Təqdimatı

  ---

Azbuka və Səslər

• Kiril Əlifbası
• Ünlülər
• Sonsuzlar

  ---

Təbriklər və Təqdimatlar

• Salamlamalar
• Özünü Təqdim Et
• Rəqəmlər 0-100

  ---

Bulgar Ədəbiyyatı

• Bulgar Folkloru
• Mətbəx
• Tətil və Adət

  ---

İsimlər və Sifətlər

• Cins
• Hal
• Sifətlər

  ---

Restoranda

• Qida Sifarişi
• Xüsusi Tələblər
• Hesab Ödəmək

  ---

Bulgar Kino və Ədəbiyyatı

• Bulgar Kino
• Bulgar Ədəbiyyatı
• Ədəbi Tərcümə

  ---

Fəillər və Zamanlar

• Hazırki Zaman
• Təmiz və Qarışıq Fəillər
• Kəsb Zaman

  ---

Səyahət

• Nəqliyyat
• Otel Sifarişi
• Yön Soruşmaq

  ---

Bulgar Musiqisi

• Bulgar Pop Musiqisi
• Ənənəvi Bulgar Musiqisi
• Musiqi Festivalı

  ---

Gələcək Zaman və Modal Fəllər

• Gələcək Zaman
• Modal Fəllər
• Şərti Cümlələr

  ---

Təntənəli və Bayram İçləri

• Ad günü Təntənəli
• Toy və Evlilik Adətləri
• Dini Bayramlar

  ---

Bulgar Teatr və İfa Sanatları

• Bulgar Teatr
• Qolbaq Teatrı
• Rəqs