Language/Bulgarian/Culture/Holidays-and-Customs/kk
Հայերէն
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[edit | edit source]
Болгар мәдениеті - бұл көп ғасырлық тарих пен дәстүрлердің байлығынан тұратын ерекше әлем. Оның маңызды бөлігі - мерекелер мен дәстүрлер. Болгар халқы мерекелерді тойлауды, отбасының және достарымен бірге уақыт өткізуді ұнатады. Әр мерекенің өзіне тән ерекшеліктері мен әдет-ғұрыптары бар, бұл біздің өмірімізге ерекше мән мен түс береді.
Бұл сабақта біз болгар мерекелерін, дәстүрлерін және ырымдарын зерттейміз. Оқушылар болгар мәдениетінің байлығын түсініп, болгар тілінде жаңа сөздер мен сөз тіркестерін үйренеді.
Болгар Мерекелері[edit | edit source]
Болгарияда жыл бойы әр түрлі мерекелер тойланады. Олардың әрқайсысы ұлттық немесе діни маңызы бар. Мерекелердің ішіндегі ең танымалдары:
1. Нова Година (Жаңа жыл) - 1 қаңтарда тойланады. Бұл мереке отбасылық жиналыстармен, дастарқандармен және мерекелік көңіл-күймен ерекшеленеді.
2. Бабинден (Туған күн) - 21 қаңтарда атап өтіледі. Бұл күні әйелдер мен аналарға құрмет көрсетіледі.
3. Ден на Св. Трифон (Свети Трифон күні) - 1 ақпанда, шарапшылардың мерекесі. Бұл күні шарап жасау дәстүрлері тойланады.
4. Васильовден (Василий күні) - 14 қаңтарда, жаңа жыл мен жаңа өмірдің символы.
5. Мартеница - 1 наурызда, көктемнің келуін білдіреді. Адамдар ақ және қызыл жіптерді байлап, бір-біріне сыйлайды.
6. Великден (Пасха) - христиан мерекесі, көктемнің ең маңызды мерекелерінің бірі. Адамдар шіркеуге барып, жұмыртқа бояп, мерекелік дастарқан жасайды.
7. Свети Георги (Свети Георги күні) - 6 мамырда, мал шаруашылығы мен егіншіліктің символы.
8. Съединение (Бірлестік күні) - 6 қыркүйекте, Болгарияның бірлігі мен тәуелсіздігін білдіреді.
9. Ден на независимост (Тәуелсіздік күні) - 22 қыркүйекте, Болгарияның тәуелсіздігін тойлау.
10. Никулден (Свети Николай күні) - 6 желтоқсанда, балықшылар мен теңізшілердің күні.
| Болгар | Оқу | Қазақша |
|---|---|---|
| Нова Година | Nova Godina | Жаңа жыл |
| Бабинден | Babinden | Туған күн |
| Ден на Св. Трифон | Den na Sv. Trifon | Свети Трифон күні |
| Васильовден | Vasilovden | Василий күні |
| Мартеница | Martenitsa | Мартеница |
| Великден | Velikden | Пасха |
| Свети Георги | Sveti Georgi | Свети Георги күні |
| Съединение | Sъedinenie | Бірлестік күні |
| Ден на независимост | Den na nezavisimost | Тәуелсіздік күні |
| Никулден | Nikulden | Свети Николай күні |
Болгар Дәстүрлері[edit | edit source]
Болгар мәдениетінде дәстүрлер өте маңызды. Олар халықтың өмір сүру салтына, наным-сенімдеріне және әдет-ғұрыптарына негізделген. Кейбір дәстүрлер:
- Кирил мен Мефодий күні - 24 мамырда, болгар жазуы мен мәдениетін құрметтеу күні.
- Мартеница - наурыз айында, көктемнің белгісі болып табылады. Адамдар ағаштарға мартеницаларды іліп, бақыт тілейді.
- Сватба - болгар үйлену тойы, дәстүрлі музыка, би мен дастарқанмен тойланады.
- Кулинария - әр мерекеде ерекше тағамдар дайындалады, мысалы, Пасха үшін боялған жұмыртқалар.
- Свети Трифон - шарапшылар мен бағбандар мерекесі, әр адам өздерінің шараптарын ұсынады.
| Болгар | Оқу | Қазақша |
|---|---|---|
| Кирил мен Мефодий күні | Kiril men Mefodiy kіnі | Кирил мен Мефодий күні |
| Мартеница | Martenitsa | Мартеница |
| Сватба | Svatba | Үйлену тойы |
| Кулинария | Kulinariya | Тамақ дайындау |
| Свети Трифон | Sveti Trifon | Свети Трифон |
Болгар Ырымдары[edit | edit source]
Болгар халқының ырымдары да қызықты. Олар көбінесе күнделікті өмірмен байланысты. Мысалдар:
- Ешқашан түнде айқайламау - түнде айқайласа, жамандық болады.
- Кірпікке су құю - егер кірпікті суға құйса, бақыт келеді.
- Табалдырықтан аттағанда, оң аяқпен - оң аяқпен аттаса, сәттілік болады.
| Болгар | Оқу | Қазақша |
|---|---|---|
| Ешқашан түнде айқайламау | Eshqashan tүnde aiyqylamau | Түнде айқайламау |
| Кірпікке су құю | Kirpikke su qyu | Кірпікке су құю |
| Табалдырықтан аттағанда | Tabaldyryqtan attaganda | Табалдырықтан аттағанда |
Мерекелік Дастарқан[edit | edit source]
Болгарияда мерекелік дастарқан - бұл өте маңызды. Әр мерекеде арнайы тағамдар дайындалады. Мысалы:
1. Сач - жартылай жұмыртқа мен көкөністер.
2. Кебаб - еттен жасалған тағам.
3. Баница - сүзбе мен қамырдан дайындалған тағам.
4. Сирене - болгар ірімшігі.
5. Таратор - йогурт, қияр мен аскөкпен дайындалған салат.
| Болгар | Оқу | Қазақша |
|---|---|---|
| Сач | Sach | Сач |
| Кебаб | Kebap | Кебаб |
| Баница | Banitsa | Баница |
| Сирене | Sirene | Ірімшік |
| Таратор | Tarator | Таратор |
= Жаттығулар[edit | edit source]
1. Мерекелерді атап шығу: Студенттер әр мерекенің атауын қазақша айтуы керек.
2. Дәстүрлерді жазу: Студенттер өздерінің сүйікті дәстүрлерін жазып, бөліседі.
3. Ырымдарды оқу: Студенттер берілген ырымдарды оқу және оларды түсіндіру.
4. Дастарқанды суреттеу: Студенттер мерекелік дастарқанды сөзбен сипаттау.
5. Сауда жасау: Студенттер мерекеде не сатып алатындарын сипаттап, тілдеседі.
6. Мерекелік тамақ дайындау: Студенттер өздерінің сүйікті мерекелік тағамдарын жасау жоспарын жасайды.
7. Мерекелік ән айту: Студенттер болгар мерекелік әндерін айтуға тырысады.
8. Сурет салу: Студенттер берілген мерекелердің біріне сурет салады.
9. Топтық жұмыс: Студенттер топқа бөлінеді және әр топ мерекені зерттейді.
10. Тест: Студенттер өткен тақырып бойынша тестілеуден өтеді.
Жауаптар мен түсіндірмелер[edit | edit source]
1. Студенттер әр мерекенің қазақша атын айтып, нені білдіретінін түсіндіреді.
2. Дәстүрлер мен ырымдар туралы пікірлерін білдіреді.
3. Дастарқанның құрамын сипаттап, өз пікірлерін айтады.