Language/Bulgarian/Culture/Dance/kk
Հայերէն
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[edit | edit source]
Би – бұл болгар мәдениетінің маңызды бөліктерінің бірі. Болгарияның дәстүрлі биі әлемге әйгілі және әр түрлі стильдер мен ырғақтармен ерекшеленеді. Біздің бүгінгі сабағымызда болгар биінің түрлерін, музыка стилдерін және олардың мәдениеттегі маңыздылығын зерттейміз. Би – бұл тек қана қозғалыс емес, ол адамдар арасындағы байланыс, дәстүрлердің сақталуы және әлеуметтік өмірдің бір бөлігі.
Болгар биінің түрлері[edit | edit source]
Болгарияның әр аймағында өзіндік би стилі мен дәстүрлері бар. Мысалы, Хоро, Ръченица және Копанка - бұл болгар биінің триосы. Енді әрқайсысын тереңірек қарастырайық.
Хоро[edit | edit source]
Хоро - бұл болгар халық биі, әдетте топпен орындалады. Би кезінде адамдар қол ұстасып, шеңбер немесе сызықша құрып, ырғақты қозғалады.
- Мысалдар:
| Болгар | Дыбыстық жазу | Қазақ |
|---|---|---|
| Хоро | [ˈxoɾo] | Хоро |
| Дайчово Хоро | [ˈdajtʃovo ˈxoɾo] | Дайчово Хоро |
| Седянка | [ˈsɛdʲaŋka] | Седянка |
Ръченица[edit | edit source]
Ръченица - бұл болгар халық биінің тағы бір танымал түрі, ол көбінесе 7/8 ырғақта орындалады.
- Мысалдар:
| Болгар | Дыбыстық жазу | Қазақ |
|---|---|---|
| Ръченица | [ˈrɤʧɛnitsa] | Ръченица |
| Криво | [ˈkrivɔ] | Криво |
| Бресква | [ˈbrɛsɡva] | Бресква |
Копанка[edit | edit source]
Копанка - бұл болгар халық биінің бір түрі, ол көбінесе тойларда орындалады.
- Мысалдар:
| Болгар | Дыбыстық жазу | Қазақ |
|---|---|---|
| Копанка | [ˈkɔpanka] | Копанка |
| Сватбена Копанка | [ˈsvatbɛna ˈkɔpanka] | Сватбена Копанка |
| Копанка с ръце | [ˈkɔpanka s ˈrɤt͡se] | Копанка с ръце |
Болгар музыкалық стильдері[edit | edit source]
Би музыкасыз болмайды, сондықтан болгар биінің әр түріне тән ерекше музыкалық стильдер бар.
- Мысалдар:
| Болгар | Дыбыстық жазу | Қазақ |
|---|---|---|
| Фолк музыкасы | [fɔlk muˈzɨka] | Фолк музыкасы |
| Балкан музыкасы | [balˈkan muˈzɨka] | Балкан музыкасы |
| Дәстүрлі музыка | [dɛstəˈrɨl muˈzɨka] | Дәстүрлі музыка |
Жаттығулар мен тәжірибе[edit | edit source]
Сіздерге бүгінгі сабақта үйренгендеріңізді тәжірибеден өткізу үшін бірнеше жаттығулар дайындадық.
Жаттығу 1: Би түрлерін сәйкестендіру[edit | edit source]
- Төмендегі би түрлерінің аттарын олардың сипаттамаларына сәйкестендіріңіз:
1. Хоро - _____
2. Ръченица - _____
3. Копанка - _____
4. Седянка - _____
Шешімі:
1. Хоро - Топпен орындалатын би
2. Ръченица - 7/8 ырғақта орындалатын би
3. Копанка - Тойларда орындалатын би
4. Седянка - Бейресми би
Жаттығу 2: Музыка стильдерін анықтау[edit | edit source]
- Төмендегі музыкалық стильдердің аттарын олардың сипаттамаларына сәйкестендіріңіз:
1. Фолк музыкасы - _____
2. Балкан музыкасы - _____
3. Дәстүрлі музыка - _____
Шешімі:
1. Фолк музыкасы - Халықтық стиль
2. Балкан музыкасы - Балқан аймағына тән
3. Дәстүрлі музыка - Мәдени мұра
Жаттығу 3: Сөздікпен жұмыс[edit | edit source]
- Төмендегі сөздерді қазақ тіліне аударыңыз:
1. Би
2. Музыка
3. Халық
4. Дәстүр
5. Той
Шешімі:
1. Би - Би
2. Музыка - Музыка
3. Халық - Халық
4. Дәстүр - Дәстүр
5. Той - Той
Жаттығу 4: Бейне талдау[edit | edit source]
- YouTube-тан болгар биінің бейнесін табыңыз, оны қарап шығып, қандай би түрі екенін анықтаңыз.
- Сіздің байқауларыңыз бен пікірлеріңізді жазыңыз.
Жаттығу 5: Сұрақтарға жауап беру[edit | edit source]
1. Хоро қандай би?
2. Ръченица қай ырғақта орындалады?
3. Копанка қай жерде орындалады?
Шешімі:
1. Хоро - топпен орындалатын халық биі.
2. Ръченица - 7/8 ырғақта.
3. Копанка - тойларда.
Жаттығу 6: Вокабуляр[edit | edit source]
- Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлем құрастырыңыз:
1. Би
2. Музыка
3. Дәстүр
Шешімі:
1. Би мен музыка – мәдениеттің бір бөлігі.
2. Дәстүрлі би – халықтың тарихы.
Жаттығу 7: Сөздерді сәйкестендіру[edit | edit source]
- Төмендегі болгар сөздерін қазақшаға аударыңыз:
1. Хоро
2. Ръченица
3. Копанка
4. Фолк
Шешімі:
1. Хоро - Хоро
2. Ръченица - Ръченица
3. Копанка - Копанка
4. Фолк - Фолк
Жаттығу 8: Мәтінмен жұмыс[edit | edit source]
- Болгар биі туралы қысқаша мәтін жазыңыз.
Жаттығу 9: Сұхбат ұйымдастыру[edit | edit source]
- Досыңызбен болгар биі туралы сұхбат құрыңыз.
Жаттығу 10: Көркем шығармашылық[edit | edit source]
- Болгар биінің билеу сәтін бейнелейтін сурет салыңыз.
