Language/Abkhazian/Vocabulary/Describing-Weather-and-Seasons/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[edit | edit source]
Сәлем, менің қымбатты студенттер! Бүгінгі сабағымызда біз Абхаз тілінде ауа райы мен төрт мезгілді қалай сипаттау керектігін үйренеміз. Бұл тақырып тек сөздік қорымызды толықтырып қана қоймай, Абхазияның климатын талқылау үшін де маңызды. Ауа райы мен мезгілдер туралы сөйлескенде, біз өзара қарым-қатынасымызды жақсартамыз. Сабақ барысында сіздер әр түрлі ауа райы жағдайларын сипаттауға арналған сөздерді, фразаларды және сөйлемдерді үйренесіздер.
Ауа райы мен мезгілдерді сипаттайтын сөздер[edit | edit source]
Әрбір тілде ауа райын сипаттайтын сөздер мен фразалар ерекше орын алады. Біздің сабағымызда төмендегі кестеде Абхаз тіліндегі ауа райы мен мезгілдерге қатысты сөздер мен фразаларды қарастырамыз.
| Абхаз | Дыбысталу | Қазақ |
|---|---|---|
| хьымсым (хьымс) | /χɨmsɨm/ | жылы |
| аӷба (аӷб) | /aʁba/ | суық |
| аҭаа (аҭаа) | /ɑtaʊa/ | желді |
| ажа (ажа) | /ɑʒa/ | жаңбыр |
| аӷра (аӷр) | /aʁra/ | қар |
| аҳа (аҳа) | /aχa/ | бұлтты |
| риан (риан) | /rʲan/ | ашық |
| аҳаҭы (аҳаҭы) | /aχʷaty/ | ыстық |
| џьы (џьы) | /ʒɨ/ | ылғалды |
| нгад (нгад) | /ŋɨd/ | құрғақ |
Төрт мезгіл[edit | edit source]
Абхазияда төрт мезгіл анық байқалады. Мезгілдер әр түрлі ауа райы жағдайларын әкеледі. Төмендегі кестеде әр мезгілдің атауы мен сипаттамасы берілген.
| Абхаз | Дыбысталу | Қазақ |
|---|---|---|
| шәым (шәым) | /ʃæɨm/ | көктем |
| лəыш (лəыш) | /lɨʃ/ | жаз |
| жəым (жəым) | /ʒæɨm/ | күз |
| аӷра (аӷр) | /aʁra/ | қыс |
Мезгілдерге қатысты сөз тіркестері[edit | edit source]
Енді біз мезгілдер мен ауа райы туралы сөйлемдер құрамыз. Бұл сөйлемдер сіздерге Абхаз тілінде сөйлесуге көмектеседі. Мысалы:
- Көктемде күн жылы болады. (шәым да хьымсым бен.)
- Жазда ауа райы ыстық болады. (лəыш да аԥхьы хьымсым бен.)
- Күзде жаңбыр жиі жауады. (жəым да ажа аӷра бен.)
- Қыста қар жауады. (аӷра да аӷра бен.)
Ауа райына қатысты диалогтар[edit | edit source]
Сабақ барысында біз ауа райы туралы диалогтарды жаттаймыз. Мысалы:
- Сіз не ойлайсыз, бүгін ауа райы қандай?
- Бүгін ауа райы жақсы, күн ашық.
- Сіздерде жаңбыр жауғанын естідіңіздер ме?
- Ия, кеше қатты жаңбыр жауды.
Практикалық жаттығулар[edit | edit source]
Сабақтың соңында, сіздер үйренгендеріңізді практикалық жаттығулар арқылы тексереміз.
Жаттығу 1: Сөздерді сәйкестендіру[edit | edit source]
Берілген ауа райы сөздерін сәйкес келетін мезгілдермен сәйкестендіріңіз.
| Ауа райы | Мезгіл |
|---|---|
| ыстық | жаз |
| суық | қыс |
| жаңбырлы | күз |
| жылы | көктем |
Жаттығу 2: Сөйлем құрау[edit | edit source]
Төмендегі сөздерді пайдаланып, сөйлемдер құраңыз:
1. бүгін, ыстық, ауа райы
2. күзде, жиі, жаңбыр
3. қыс, қар, жауып жатыр
Жаттығу 3: Диалогты толықтыру[edit | edit source]
Төмендегі диалогты толықтырыңыз:
- Сәлем! Бүгін ауа райы ________ .
- Ия, мен ________ .
Жаттығу 4: Ауа райын суреттеу[edit | edit source]
Ауа райын сипаттайтын үш сөйлем жазыңыз.
Жаттығу 5: Ауа райы туралы сұрақтар[edit | edit source]
Ауа райы туралы 5 сұрақ жазыңыз. Мысалы:
- Бүгін ауа райы қандай?
Жаттығу 6: Мезгілдер мен ауа райын сәйкестендіру[edit | edit source]
Төмендегі мезгілдерді ауа райымен сәйкестендіріңіз.
| Мезгіл | Ауа райы |
|---|---|
| жаз | ыстық |
| күз | жаңбырлы |
| қыс | суық |
| көктем | жылы |
Жаттығу 7: Суретке қарап сөйлеу[edit | edit source]
Төмендегі суретке қарап, ауа райы мен мезгілді сипаттаңыз.
Жаттығу 8: Топпен жұмыс[edit | edit source]
Топта отырып, ауа райы мен мезгілдер туралы әңгімелесіңіздер.
Жаттығу 9: Картамен жұмыс[edit | edit source]
Абхазияның климаты мен мезгілдері туралы карта бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.
Жаттығу 10: Кері байланыс[edit | edit source]
Бүгінгі сабақтан не үйренгеніңіз туралы қысқаша жазыңыз.
Басқа сабақтар[edit | edit source]
- 0-А1 курстары → Лексика → Ақша өту және қаржылық терминдер
- 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Сөз табысы → Сәлемделу және өтініштер
- Курс 0 до A1 → Лексика → Представление себя и других
- 0-А1 курсы → Сөз топтары → Ақылы уақытты көрсету құралдары Абхаз тілінде
- Курс от 0 до A1 → Лексика → Нумерация и счет на абхазском языке
- 0 до A1 Курс → Лексика → Общие выражения на абхазских рынках
- 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Сөздік → Үй іштері және тазалау
- 0-А1 Курстары → Сөз топтары → Қозғалыстық әрекеттер