Language/Czech/Vocabulary/Health-and-Medical-Emergencies/kk
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
Қазақ тілі
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Кіріспе[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Денсаулық – әр адамның өмірінде маңызды рөл атқарады, ал медициналық төтенше жағдайлар болғанда, дұрыс ақпарат алу әсіресе қажет. Чех тілінде медициналық сөздер мен терминдерді білу – тек тіл үйренушілер үшін ғана емес, сонымен қатар Чехияда тұрып жатқан немесе саяхаттап жүрген адамдар үшін де өте маңызды. Біздің бүгінгі сабағымызда біз чех тіліндегі денсаулыққа қатысты сөздерді үйренеміз және медициналық көмек сұрау әдістерін қарастырамыз. Сабақтың құрылымы келесідей:
Денсаулық және медициналық сөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Денсаулыққа қатысты жалпы сөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Медициналық терминдер мен сөздерді білу – дәрігермен немесе медициналық қызметкермен сөйлесу барысында өте қажет. Төменде чех тіліндегі кейбір негізгі медициналық сөздер мен олардың қазақша аудармалары келтірілген:
| Чех | Дыбысталу | Қазақ |
|---|---|---|
| zdraví | [ˈzdra.vi] | денсаулық |
| nemoc | [ˈnɛmɔts] | ауру |
| lékař | [ˈlɛkaʃ] | дәрігер |
| pacient | [paˈtsjɛnt] | науқас |
| ošetření | [oˈʃɛtrɛɲi] | емдеу |
| nemocnice | [ˈnɛmɔtsɪtsɛ] | аурухана |
| lék | [lɛːk] | дәрі |
| bolest | [ˈbɔlɛst] | ауырсыну |
| vyšetření | [vɪˈʃɛtrɛɲi] | тексеру |
| ambulance | [ˈambulantsɛ] | жедел жәрдем |
Төтенше жағдайларда қажетті сөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Медициналық төтенше жағдайлар кезінде, нақты және дәл сөздерді қолдану өте маңызды. Төменде төтенше жағдайларда жиі қолданылатын сөздер мен фразалар берілген:
| Чех | Дыбысталу | Қазақ |
|---|---|---|
| pomozte! | [ˈpɔmɔztɛ] | көмектесіңіз! |
| potřebuji lékaře | [ˈpɔtrʃɛbuji ˈlɛkaʃɛ] | дәрігерді шақыруым керек |
| jsem nemocný | [jɛm ˈnɛmɔtsni] | мен ауырып жатырмын |
| bolí mě hlava | [ˈbɔli mɛ ˈɦlava] | басым ауырып жатыр |
| potřebuji pomoc | [ˈpɔtrʃɛbuji ˈpɔmɔts] | маған көмек керек |
| mám alergii | [maːm aˈlɛrɡiː] | менде аллергия бар |
| co se stalo? | [tsɔ sɛ ˈstalo] | не болды? |
| zavolejte záchranku | [zavɔˈlɛjtɛ ˈzaːxraŋku] | жедел жәрдем шақырыңыз |
Медициналық көмек сұрау[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Медициналық көмек сұрау – чех тілінде басты дағдылардың бірі. Сізге осындай жағдайларда қолдануға болатын кейбір фразалар:
Көмек сұрау фразалары[өңдеу | қайнарын өңдеу]
1. Můžete mi pomoci? – Маған көмектесе аласыз ба?
2. Kde je nejbližší nemocnice? – Ең жақын аурухана қайда?
3. Potřebuji lék na bolest. – Маған ауырсынуға дәрі керек.
4. Cítím se špatně. – Мен өзімді жаман сезініп тұрмын.
5. Mám problémy s dýcháním. – Менің тыныс алуымда қиындық бар.
Жаттығулар мен практикалық сценарийлер[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сіздерге үйренгендеріңізді тәжірибеде қолдану үшін бірнеше жаттығу ұсынамыз:
Жаттығу 1[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Төмендегі фразаларды чех тіліне аударыңыз:
1. Мен дәрігерді шақыруым керек.
2. Басыма ауырсыну бар.
3. Көмектесіңіз!
Шешімдер:
1. Potřebuji zavolat lékaře.
2. Bolí mě hlava.
3. Pomozte!
Жаттығу 2[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сіз ауруханаға барғанда, қандай сөздер мен фразалар қолданасыз? Жазыңыз.
Шешімдер:
- Dobrý den, jsem nemocný. – Сәлеметсіз бе, мен ауырып жатырмын.
- Potřebuji vyšetření. – Маған тексеру қажет.
Жаттығу 3[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Төмендегі диалогты аяқтаңыз:
- A: Dobrý den, co se stalo?
- B: ____________________.
Шешімдер:
- B: Bolí mě břicho. – Ішім ауырып жатыр.
Жаттығу 4[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Медициналық көмек сұрау үшін қажетті сөздерді жазыңыз.
Шешімдер:
- lékař, ambulance, nemocnice, pomoc
Жаттығу 5[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Келесі сөздерді қазақ тіліне аударыңыз:
1. pacient
2. bolest
3. ošetření
Шешімдер:
1. науқас
2. ауырсыну
3. емдеу
Жаттығу 6[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сіз жедел жәрдем шақыруға дайындалып жатырсыз. Сіз не айтасыз?
Шешімдер:
- Zavolejte záchranku, potřebuji pomoc!
Жаттығу 7[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Төмендегі сөздерді жазыңыз:
- аурухана
- дәрігер
- дәрі
Шешімдер:
- nemocnice
- lékař
- lék
Жаттығу 8[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Сізге шұғыл медициналық көмек қажет. Не деп айтар едіңіз?
Шешімдер:
- Potřebuji pomoc, jsem v nemocnici!
Жаттығу 9[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Медициналық терминдерді анықтаңыз:
1. alergie
2. vyšetření
3. léčba
Шешімдер:
1. аллергия
2. тексеру
3. емдеу
Жаттығу 10[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Медициналық жағдайды сипаттап беріңіз:
- Менің басым ауырып жатыр, мен дәрігерге барғым келеді.
Шешімдер:
- Bolí mě hlava, chci jít k lékaři.
Қорытынды[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Бүгінгі сабақта біз чех тіліндегі денсаулыққа қатысты сөздерді, медициналық көмек сұрау тәсілдерін және төтенше жағдайларда қолданылатын негізгі фразаларды үйрендік. Бұл білімдер сізге Чехияда немесе чех тілінде сөйлейтін елдерде өзіңізді сенімді сезінуге көмектеседі. Әрқашан денсаулығыңызды күтіңіз, әрі тіл үйренудегі табыстарыңыз мол болсын!