Language/Kazakh/Grammar/Possessive-Adjectives/az
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Giriş[redaktə | mənbəni redaktə et]
Kazax dili, Türk dilləri arasında yer alan, zəngin bir mədəniyyətin və ənənənin ifadəsidir. Bu dilin qrammatikası, onun gözəlliyinin və ifadə imkanlarının əsasını təşkil edir. Bugünkü dərsimiz "İstifadə Edici Sifətlər" mövzusuna həsr olunub. İstifadə edici sifətlər, bir şeyin kimə aid olduğunu göstərən ifadələrdir və dilin gündəlik istifadəsində çox əhəmiyyətlidir. Bu dərs vasitəsilə, siz Kazax dilində istifadə edici sifətlərin necə işlədiyini öyrənəcəksiniz.
Dərsin strukturu aşağıdakı kimidir:
- İstifadə Edici Sifətlərin Tərifi
- İstifadə Edici Sifətlərin İstifadəsi
- Nümunələr
- Təcrübə Məşqləri
İstifadə Edici Sifətlərin Tərifi[redaktə | mənbəni redaktə et]
İstifadə edici sifətlər, bir şeyin sahibi haqqında məlumat verən sözlərdir. Məsələn, "mənim kitabım", "sənin evin" ifadələrində "mənim" və "sənin" sözləri istifadə edici sifətlərdir. Kazax dilində, bu sifətlər adların önündə yerləşir və sahibliyi göstərir. Hər bir istifadə edici sifət, müvafiq şəxslərə görə dəyişir.
İstifadə Edici Sifətlərin İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]
Kazax dilində istifadə edici sifətlər aşağıdakı kimi formalaşır:
- Mənim
- Sənin
- Onun
- Bizim
- Sizin
- Onların
Bu sifətlər, müvafiq olaraq "mən", "sən", "o", "biz", "siz", "onlar" zamirlərini ifadə edir. Hər bir sifət, müvafiq adla birlikdə istifadə olunarkən, sahibliyi vurğulayır.
Nümunələr[redaktə | mənbəni redaktə et]
Aşağıdakı cədvəldə istifadə edici sifətlərin istifadəsi ilə bağlı nümunələr təqdim olunur:
| Kazakh | Tələffüz | Şimal Azərbaycalı |
|---|---|---|
| менің кітабым | menıñ kitabım | mənim kitabım |
| сенің үйің | seniñ üyiñ | sənin evin |
| оның телефоны | onıñ telefonı | onun telefonu |
| біздің балamız | bizdiñ balamız | bizim uşağımız |
| сізin maşınınız | sizdiñ maşınıñız | sizin avtomobiliniz |
| олардың işi | olardıñ işi | onların işi |
| менің досum | menıñ dosum | mənim dostum |
| сенin qardaşın | seniñ qardaşıñ | sənin qardaşın |
| оның анасымен | onıñ anasımen | onun anası ilə |
| біздің үйümüz | bizdiñ üyiñüz | bizim evimiz |
Təcrübə Məşqləri[redaktə | mənbəni redaktə et]
İndi isə öyrəndiklərinizi tətbiq etmək üçün bir neçə məşq təqdim edirik. Aşağıdakı tapşırıqları yerinə yetirməyə çalışın:
1. Aşağıdakı cümlələrdə boş yerləri müvafiq istifadə edici sifətlərlə doldurun:
* ___ кітап (mənim) * ___ ev (sənin) * ___ dost (onun) * ___ məktəb (bizim) * ___ avtomobil (sizin) * ___ iş (onların)
2. Aşağıdakı cümlələri Kazax dilində yazın:
* Mənim qardaşım var. * Sənin dostun burada deyil. * Onun telefonu yaxşıdır. * Bizim evimiz gözəldir. * Sizin maşınınız yeni.
3. Aşağıdakı cümlələri düzəldin:
* Onlar kitabı bizim. * Sənin evim burada. * Mənim dostu onun.
4. Aşağıdakı cümlələri müvafiq istifadə edici sifətlər ilə tamamlayın:
* ___ (onun) oğlu burada. * ___ (bizim) işimiz çoxdur. * ___ (sizin) kitabınız mənim kitabımdır.
5. Aşağıdakı ifadələri tərcümə edin:
* "Mənim atam çox yaxşıdır." * "Sənin bacın məktəbdədir." * "Onların evləri böyükdür."
Cavablar[redaktə | mənbəni redaktə et]
1.
* менің кітап * сенің үй * оның досту * біздің məktəb * сізin avtomobil * олардың işi
2.
* Менің qardaşım var. * Sənin dostun burada deyil. * Onun telefonu yaxşıdır. * Bizim evimiz gözəldir. * Sizin maşınınız yeni.
3.
* Onların kitabı bizimdir. * Sənin evim burada. * Onun dostu mənimdir.
4.
* Оның oğlu burada. * Bizim işimiz çoxdur. * Sizin kitabınız mənim kitabımdır.
5.
* "Mənim atam çox yaxşıdır." - "Менің әкем өте жақсы." * "Sənin bacın məktəbdədir." - "Сенің әпкең мектепте." * "Onların evləri böyükdür." - "Олардың үйлері үлкен."
Nəticə olaraq, bu dərsdə istifadə edici sifətlərin əsas prinsiplərini öyrənmiş oldunuz. Unutmayın ki, bu sifətlər gündəlik danışıqda çox istifadə olunur və onları düzgün istifadə etmək dil bacarıqlarınızı inkişaf etdirəcək. Hər zaman praktika etməyə davam edin.