Language/Kazakh/Grammar/Future-Tense/az
Հայերէն
Български език
官话
官話
Hrvatski jezik
Český jazyk
Nederlands
English
Suomen kieli
Français
Deutsch
עברית
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
فارسی
Italiano
日本語
한국어
Lietuvių kalba
Νέα Ελληνικά
Şimali Azərbaycanlılar
Język polski
Português
Limba Română
Русский язык
Српски
Español
العربية القياسية
Svenska
Wikang Tagalog
தமிழ்
ภาษาไทย
Türkçe
Українська мова
Urdu
Tiếng Việt
Giriş[redaktə | mənbəni redaktə et]
Kazax dili, özünəməxsus xarakteri və zəngin mədəniyyəti ilə tanınan bir dildir. Bu dərsi gələcək zamanın formalaşması və istifadəsi ilə tanış olmaq üçün hazırladıq. Gələcək zaman, planlaşdırdığımız, gözlədiyimiz və ya niyyət etdiyimiz hadisələri ifadə etmək üçün çox önəmlidir. Bu dərsdə, gələcək zamanın formalaşma qaydalarını öyrənəcək, nümunələr və praktiki tapşırıqlarla biliklərinizi möhkəmləndirəcəksiniz.
Bu dərsin strukturu aşağıdakı kimidir:
- Gələcək zamanın formalaşması
- Gələcək zamanın istifadəsi
- Nümunələr
- Praktiki tapşırıqlar
Gələcək Zamanın Formalaşması[redaktə | mənbəni redaktə et]
Gələcək zaman Kazax dilində "-maq/-mək" fiil şəkilçisi ilə formalaşır. Bu şəkilçi, fiilin kökünə əlavə edilir. Kazax dilində gələcək zamanın formalaşması üçün aşağıdakı addımları izləmək lazımdır:
1. Fiilin kökünü tapın.
2. "-maq/-mək" şəkilçisini əlavə edin.
Məsələn, "yazmaq" (yazmaq) fiilini götürək:
- Kök: yaz
- Gələcək zaman: yazacaq (o, yazacaq)
Aşağıdakı cədvəldə fərqli fiillərin gələcək zaman formalarını görə bilərsiniz:
| Kazakh | Pronunciation | North Azerbaijani |
|---|---|---|
| жазу | [jɑˈzu] | yazmaq |
| оқу | [oˈku] | oxumaq |
| жүру | [ʒyˈru] | getmək |
| тыңдау | [tɨŋˈdɑʊ] | dinləmək |
| көру | [køˈru] | görmək |
Gələcək Zamanın İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]
Gələcək zaman, bir hadisənin gələcəkdə baş verəcəyini ifadə etmək üçün istifadə olunur. Məsələn:
- Mən sabah məktəbə gedəcəyəm. (Men sabah mektebe gedeyim)
- O, gələn həftə kitab oxuyacaq. (O, gelen hefte kitabi oxuyar)
Gələcək zamanın istifadəsi ilə bağlı daha çox nümunələr:
| Kazakh | Pronunciation | North Azerbaijani |
|---|---|---|
| Мен ертең жұмысқа барамын. | [mʲen ˈjertʲæŋ ˈʒumɯsɣa bɑˈrɑmɯn] | Mən sabah işə gedəcəyəm. |
| Сен бұл кітапты оқисың. | [sʲen bʊl kɪˈtɑp.tɯ oˈqɪsɯŋ] | Sən bu kitabı oxuyacaqsan. |
| Олар кешə спортзалға барды. | [oˈlɑr keˈʃe spɔrtˈzɑlɣɑ bɑrˈdɯ] | Onlar dünən idman zalına gedəcək. |
| Біз жазda демалacağız. | [bɪz ˈʒɑzdɑ dʲɛmɑlɑˈʒɑqɪz] | Biz yayda dincələcəyik. |
| Сіздер менімен кездесесіздер. | [siˈzder mʲenɪˈmen ˈkɛːzdɛˈsɪzder] | Sizlər mənimlə görüşəcəksiniz. |
Nümunələr[redaktə | mənbəni redaktə et]
Gələcək zamanın daha aydın başa düşülməsi üçün aşağıdakı nümunələri nəzərdən keçirək. Hər bir nümunə, cümlələrdə gələcək zamanın necə istifadə olunduğunu göstərir.
| Kazakh | Pronunciation | North Azerbaijani |
|---|---|---|
| Мен футбол ойнаймын. | [mʲen ˈfʊtbɔl oɪˈnaɪmɯn] | Mən futbol oynayacağam. |
| Сен киноға барасың. | [sʲen kʲɪˈnoɣɑ bɑˈrɑsɯŋ] | Sən kinoya gedəcəksən. |
| Ол ертең үйге қайтады. | [ol ˈjertʲæŋ ˈʊjɡə ˈqɑjˈtɑdɯ] | O, sabah evə qayıdacaq. |
| Біз достарымызбен кездесеміз. | [bɪz dɔˈstɑrɯmɯzˈbʲen ˈkɛːzdɛˈseˌmɪz] | Biz dostlarımızla görüşəcəyik. |
| Олар саяхатқа шығамыз. | [oˈlɑr sɑˈjɑxɑtˈɡɑ ʃɯˈɡɑmɯz] | Onlar səyahətə çıxacaqlar. |
Praktiki Tapşırıqlar[redaktə | mənbəni redaktə et]
Gələcək zamanın öyrənilməsi üçün aşağıdakı tapşırıqları yerinə yetirin. Hər bir tapşırıq, sizə gələcək zamanın formalaşmasını və istifadəsini praktiki şəkildə öyrənməyə kömək edəcək.
1. Aşağıdakı fiilləri gələcək zaman formasına çevirin:
- yazу
- оқу
- жүру
- тыңдау
- көру
2. Aşağıdakı cümlələri gələcək zaman formasına çevirin:
- Mən məktəbə gedirəm.
- O, kitab oxuyur.
- Biz bazara gedirik.
3. Gələcək zaman cümlələri yaradın:
- Mən (dostumla görüşmək)
- Sən (kino izləmək)
- O (yazı yazmaq)
4. Aşağıdakı cümlələrin gələcək zaman formalarını yazın:
- Biz sabah işə gedirik.
- Siz bu kitabı oxuyursunuz.
- Onlar yarın səyahətə çıxırlar.
5. Gələcək zaman cümlələrini tamamlayın:
- Mən sabah (çalışmaq) ______.
- O, gələn həftə (görmək) ______.
6. Cümlələri düzəldin:
- Mən gələcəkdə kitab oxuyacaqam.
- Sən sabah dostlarınla playstation oynayacaqsan.
7. Gələcək zamanla bağlı 5 cümlə yazın.
8. Verilmiş cümlələri gələcək zamana çevirin:
- Mən hələ işləmirəm.
- O, bu kitabı oxumur.
9. Hər bir cümlə üçün gələcək zamanı ifadə edin:
- Mən (oyun oynamaq)
- Sən (film izləmək)
- O (yazı yazmaq)
10. Verilmiş cümlələri gələcək zamana çevirin:
- Biz bu gün yemək yeyirik.
- Onlar sabah idmana gedirlər.
Cavablar[redaktə | mənbəni redaktə et]
1.
- yazacaq
- oxuyacaq
- gedəcək
- dinləyəcək
- görəcək
2.
- Mən məktəbə gedəcəyəm.
- O, kitab oxuyacaq.
- Biz bazara gedəcəyik.
3.
- Mən dostumla görüşəcəyəm.
- Sən kino izləyəcəksən.
- O yazı yazacaq.
4.
- Biz sabah işə gedəcəyik.
- Siz bu kitabı oxuyacaqsınız.
- Onlar yarın səyahətə çıxacaqlar.
5.
- Mən sabah çalışacağam.
- O, gələn həftə görəcək.
6.
- Mən gələcəkdə kitab oxuyacağam.
- Sən sabah dostlarınla playstation oynayacaqsan.
7. Tələbənin cavabına görə dəyişə bilər.
8.
- Mən gələcəkdə işləyeceğim.
- O, bu kitabı oxuyacaq.
9.
- Mən oyun oynayacağam.
- Sən film izləyəcəksən.
- O yazı yazacaq.
10.
- Biz bu gün yemək yeyəcəyik.
- Onlar sabah idmana gedəcəklər.