Language/Dutch/Grammar/Order-of-Adjectives-and-Adverbs/az

Hollandaca → Qrammatika → 0-dan A1-ə Kurs → Sıfatlar və Zərb Məqalələrin Sıralanması

Giriş

Holland dilini öyrənmək üçün sıfatlar və zərb məqalələrin sıralanması çox vacibdir. Bu, cümlələrimizi daha anlaşıqlı və ifadəli etməyə kömək edir. Düzgün sıralama, həmçinin danışıq və yazı zamanı fikirlərimizi aydın ifadə etməyimizə imkan tanıyır. Bu dərsdə, sıfatların və zərb məqalələrin necə sıralandığını öyrənəcəyik. Dərsimiz aşağıdakı struktura sahib olacaq:

Sıfatların Sıralanması

Holland dilində sıfatlar, adlardan əvvəl gəlir və bir neçə sıfat istifadə edildikdə, onları müəyyən bir sıra ilə düzəltmək lazımdır. Sıralama qaydaları aşağıdakı kimidir:

1. Miqdar (neçə)

2. Sıfata aid olan xüsusiyyət (gözəl, qırmızı, böyük, kiçik və s.)

3. Maddi xüsusiyyət (plastik, metal, taxta və s.)

4. Mövcudluq (şəxsi, ictimai, özəl)

5. Daha spesifik xüsusiyyətlər (xüsusi, adi, yeni, köhnə)

Məsələn:

Hollandaca	Tələffüz	Şimal Azərbaycanlıca
een mooie grote auto	ən muːjə ˈɡroːtə ˈaʊ̯to	gözəl böyük avtomobil
een klein mavi kitab	ən klɛin ˈmaːvi kɪˈtɑːb	kiçik mavi kitab
twee lange çiçəklər	tveː ˈlɑŋə ˈʃiːˌtʃɛklər	iki uzun çiçəklər

Zərb Məqalələrin Sıralanması

Zərb məqalələri də cümlədə xüsusi bir yer tuturlar. Zərb məqalələr, cümlənin anlamını dəyişə bilər, bu səbəbdən düzgün sıralama vacibdir. Zərb məqalələri adətən cümlənin başında, ya da cümlənin sonunda gəlir. Zərb məqalələrin sıralanması aşağıdakı kimidir:

1. Zaman (indiki, keçmiş, gələcək)

2. Məkan (burada, orada, evdə)

3. Şəxs (mən, sən, o, biz, siz, onlar)

Məsələn:

Hollandaca	Tələffüz	Şimal Azərbaycanlıca
Hij loopt snel	hɛi loːpt sʌl	O, tez gedir
Wij gaan morgen naar de stad	vɛi ɡaːn ˈmɔrɡən naːr də stɑt	Biz sabah şəhərə gedirik
Jij schrijft altijd in je notitieboekje	jɛi sʁɛift ˈɑltɛit ɪn jə noˈtisiˌbuːkjə	Sən həmişə qeydlər kitabında yazırsan

Nümunələr

Bu bölümdə, sıfatlar və zərb məqalələrin sıralanması ilə bağlı 20 əlavə nümunə təqdim edəcəyik:

Hollandaca	Tələffüz	Şimal Azərbaycanlıca
een grote rode bal	ən ˈɡroːtə ˈroːdə bɑl	böyük qırmızı top
een klein oud huis	ən klɛin aʊt hœys	kiçik köhnə ev
drie mooie groene əşyalar	dri ˈmoːjə ˈɡrunə ɛˈʃaːlɑr	üç gözəl yaşıl əşyalar
een snel en muxtar maşın	ən sʌl ɛn mʏxˈtɑr maːʃɪn	sürətli və çevik avtomobil
zij eet altijd vroeg	zɛi eːt ˈɑltɛit fruːk	O, həmişə tez yemək yeyir
de kinderen spelen buiten	də ˈkɪndərə ˈspeɪlə ˈbœytən	Uşaqlar çöldə oynayırlar
wij gaan vaak naar het park	vɛi ɡaːn vɑːk nɑːr hɛt pɑrk	Biz tez-tez parka gedirik
hij werkt heel hard	hɛi vɛrkt heːl hɑrd	O, çox çalışır
de bloemen bloeien snel	də ˈblumən ˈblujən sʌl	Çiçəklər tez açılır
ik kom morgen vroeg	ɪk kɔm ˈmɔrɡən fruːk	Mən sabah tez gəlirəm
een grote nieuwe auto	ən ˈɡroːtə ˈniːwə ˈaʊ̯to	böyük yeni avtomobil
een mooie lange jurk	ən ˈmoːjə ˈlɑŋə jʏrk	gözəl uzun paltar
twee kleine snelle maşınlar	tveː ˈklɛinə ˈsnɛlə ˈmaːʃɪnlər	iki kiçik sürətli avtomobil
een goed interessant kitab	ən ɡut ɪnˈtɛrɛsɑnt kɪˈtɑb	yaxşı maraqlı kitab
zij is altijd vrolijk	zɛi ɪs ˈɑltɛit ˈvrɔilək	O, həmişə sevindirici olur
hij heeft een mooi huis	hɛi hɛift ən moːj hœys	O, gözəl bir evə sahibdir
wij zijn vaak blij	vɛi zɛi̯n vɑːk blɛi	Biz tez-tez sevincli oluruq
de kinderen worden groot	də ˈkɪndərə ˈvɔrdən ɡroːt	Uşaqlar böyüyürlər
ik wil graag een lekker çay	ɪk vɪl ɡrɑːx ən ˈlɛkər tʃɑi	Mən bir dadlı çay istəyirəm
zij heeft een oude maşın	zɛi hɛift ən ˈaʊdə ˈmaːʃɪn	O, köhnə bir avtomobilə malikdir

Tətbiq tapşırıqları

İndi isə siz öyrəndiyiniz bilikləri tətbiq etmək üçün bəzi tapşırıqlar yerinə yetirəcəksiniz. Hər tapşırıqdan sonra cavabları və izahları təqdim ediləcək.

Tapşırıq 1

Aşağıdakı cümlələrdə sıfatları düzgün sıralayın:

1. (gözəl, kiçik, mavi) avtomobil

2. (böyük, köhnə) ev

3. (uzun, yaşıl, gözəl) çiçək

Cavablar

1. gözəl kiçik mavi avtomobil

2. böyük köhnə ev

3. uzun yaşıl gözəl çiçək

Tapşırıq 2

Aşağıdakı cümlələri tamamlamaq üçün zərb məqalələrini düzgün sıralayın:

1. (sürətli, tez) o, gələcək

2. (sabaha, tez) görüşəcək

3. (çöldə, tez) oynayır

Cavablar

1. Sürətli tez o, gələcək

2. Sabaha tez görüşəcək

3. Çöldə tez oynayır

Tapşırıq 3

Aşağıdakı sözləri istifadə edərək yeni cümlələr yaradın:

1. (gözəl, yeni, qırmızı) avtomobil

2. (uzun, yaşıl, gözəl) yol

3. (kiçik, sarı, yeni) ev

Cavablar

1. Gözəl yeni qırmızı avtomobil

2. Uzun yaşıl gözəl yol

3. Kiçik sarı yeni ev

Tapşırıq 4

Zərb məqalələrinin sıralanmasına diqqət yetirin və aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. (sabah, tez) o, gələcək

2. (dağda, tez) oynayır

3. (evdə, çölə) gedir

Cavablar

1. Sabah tez o, gələcək

2. Dağda tez oynayır

3. Evdə çölə gedir

Tapşırıq 5

Aşağıdakı sıfatları düzgün sıraya qoyun:

1. (kiçik, mavi, gözəl) çiçək

2. (böyük, yeni, qırmızı) avtomobil

3. (yaşıl, uzun, gözəl) yol

Cavablar

1. Kiçik mavi gözəl çiçək

2. Böyük yeni qırmızı avtomobil

3. Yaşıl uzun gözəl yol

Tapşırıq 6

Aşağıdakı cümlələri zərb məqalələri ilə tamamlayın:

1. (sürətli, tez) o, gəlmək istəyir

2. (şəhərdə, tez) oynayır

3. (evdə, çölə) gedir

Cavablar

1. Sürətli tez o, gəlmək istəyir

2. Şəhərdə tez oynayır

3. Evdə çölə gedir

Tapşırıq 7

Sıfatların sıralamasını tətbiq edin:

1. (böyük, köhnə, mavi) ev

2. (uzun, yaşıl, gözəl) yol

3. (kiçik, sarı, yeni) maşın

Cavablar

1. Böyük köhnə mavi ev

2. Uzun yaşıl gözəl yol

3. Kiçik sarı yeni maşın

Tapşırıq 8

Zərb məqalələrinin sıralanmasına diqqət yetirin və aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. (sabah, tez) gələcək

2. (evdə, çöldə) oynayır

3. (dağda, tez) gedir

Cavablar

1. Sabah tez gələcək

2. Evdə çöldə oynayır

3. Dağda tez gedir

Tapşırıq 9

Aşağıdakı sıfatları düzgün sıraya qoyun:

1. (gözəl, kiçik, qırmızı) çiçək

2. (böyük, yeni, mavi) avtomobil

3. (yaşıl, uzun, gözəl) yol

Cavablar

1. Gözəl kiçik qırmızı çiçək

2. Böyük yeni mavi avtomobil

3. Yaşıl uzun gözəl yol

Tapşırıq 10

Sizdən xahiş olunur, aşağıdakı cümlələri tamamlayın:

1. (sürətli, tez) o, gəlir

2. (şəhərdə, tez) oynayır

3. (evdə, çölə) gedir

Cavablar

1. Sürətli tez o, gəlir

2. Şəhərdə tez oynayır

3. Evdə çölə gedir

Table of Contents - Dutch Course - 0 to A1

• Kurs Təqdimatı

  ---

Əlifba və Telaffuz

• Ünlülər və Şitlər
• Vurğu və Tezlik

  ---

İsdlər və Məqalələr

• Cinsiyyət və Məqalələr
• Əsrlər və Kiçikləşdirici

  ---

Fəillər və Qrammatika

• Hazırkı Zaman və Addım Fəillər
• Tənəzzül Fəilləri
• Modal Fəillər

  ---

Sıfatlar və Zərb Məqalələr

• Sıfatlar və Zərb Məqalələrinin Müqayisəsi
• Sıfatlar və Zərb Məqalələrinin Sıralanması

  ---

Ənzər və Zamir

• Məkan və Zaman Ənzərləri
• Özünüstün və Mülki Zamirlər

  ---

Ailə

• Ailə Üzvləri
• Ailə Həyatı və İlişkilər

  ---

Yeməklər və İçkilər

• Yeməklər və İngredientlər
• İçkilər və Tərəvəzlər

  ---

Səyahət

• Nəqliyyat Vasitələri
• Səyahət Məkanları

  ---

İş və İşlər

• İxtisaslar və İşlər
• İş Müraciətləri və Görüşlər

  ---

Hollandiya

• Cənub Afrika Coğrafiyası və İşarələri
• Tarix və Mənəvi Dəyərlər

  ---

Dutch Adətləri

• Salamlama və Etiket
• Bayram və Mərasimlər

Other lessons

• 0 to A1 Course
• Vowels and Consonants
• 0'dan A1'e Kadar Kurs → Gramatik → Sıfat ve Zarfların Karşılaştırılması
• Accent Marks and Stress
• Irregular Verbs
• 0-dan A1-ə qədər Kurs → Qrammatik → Çoxluq və Kiçiklətiricilər
• 0 to A1 Course → Grammar → Modal Verbs
• 0'dan A1'e Tamamlama Dersi → Gramer → Cinsiyet ve Makaleler
• Present Tense and Regular Verbs