Language/Spanish/Grammar/Reflexive-Verbs/kk

Испан → Грамматика → 0-ден A1-ге дейінгі курс → Өзін-өзі етістіктер

Кіріспе

Испан тілінде өзін-өзі етістіктер өте маңызды рөл атқарады. Олар сөйлемде субъектінің өз әрекетін қайталайтынын немесе өзіне қатысты екенін білдіреді. Бұл етістіктерді дұрыс қолдана білу, сіздің испан тілінде сөйлесу дағдыларыңызды айтарлықтай жақсартады. Бүгінгі сабағымызда біз испан тіліндегі өзін-өзі етістіктердің не екенін, қалай қолданылатынын және оларды сөйлемдерде қалай дұрыс орналастыру керектігін үйренеміз.

Өзін-өзі етістіктер дегеніміз не?

Өзін-өзі етістіктер – субъектінің өзі жасаған әрекетін немесе өзіне қатысты әрекетті көрсететін етістіктер. Мысалы, "мен жуынамын" немесе "ол өзіне киім таңдайды". Испан тілінде өзін-өзі етістіктер "se" сөзі арқылы белгіленеді.

Испан тіліндегі өзін-өзі етістіктердің құрылымы

Өзін-өзі етістіктердің үш негізгі компоненті бар:

• Етістік: Сөйлемдегі негізгі әрекетті білдіреді.

• Субъект: Іс-әрекетті кім орындайтынын көрсетеді.

• Рефлексивті есімдіктер: Субъекттің өзі үшін әрекет ететінін көрсетеді. Испан тілінде рефлексивті есімдіктер: me, te, se, nos, os, se.

Рефлексивті етістіктердің қолданылуы

Рефлексивті етістіктер мынадай жағдайларда қолданылады:

1. Күнделікті әрекеттер: Біз өзімізге қатысты әрекеттерді орындағанда.

2. Эмоционалдық жағдайлар: Біз өзіміздің сезімдерімізді білдіргенде.

3. Саналы әрекеттер: Өзіміз үшін жауапкершілік алғанда.

Мысалдар

Төменде испан тіліндегі өзін-өзі етістіктердің бірнеше мысалын көруге болады:

Испан	Дыбысталуы	Қазақша
yo me lavo	йо ме лава	мен жуынамын
tú te vistes	ту те вистес	сен киінесің
él se despierta	эль се деспиерта	ол оянады
nosotros nos aburrimos	носотрос нос абурримос	біз жалықпаймыз
vosotros os sentís	vosotros ос сентис	сендер өздеріңді сезінесіңдер
ellos se duchan	эльос се душан	олар жуынады
ella se maquilla	эйя се макилья	ол макияж жасайды
yo me divierto	йо ме дивьертo	мен көңіл көтеремін
tú te acuerdas	ту те акердас	сен еске аласың
nosotros nos preparamos	носотрос нос препарамос	біз дайындаламыз

Өзін-өзі етістіктердің тізімі

Испан тілінде жиі қолданылатын өзін-өзі етістіктердің тізімі:

• levantar (тұру) → levantarse (тұру, ояну)

• acostar (жату) → acostarse (жату, ұйықтау)

• bañar (жуу) → bañarse (жуынды)

• vestir (киіну) → vestirse (киіну)

• despertar (ояну) → despertarse (ояну)

Өзін-өзі етістіктерді қолдану мысалдары

Енді, біз бірнеше қосымша мысалдар мен контексттерді қарастырамыз:

Испан	Дыбысталуы	Қазақша
yo me levanto a las siete	йо ме лаванто а лас сие́те	мен сағат жетіде тұрамын
tú te peinas antes de salir	ту те пейнас антес де салир	сен шығарар алдында шашыңды тарап аласың
ella se siente feliz hoy	эйя се сенте фелиз ой	ол бүгін бақытты сезінеді
ellos se preparan para la fiesta	эльос се препаран пара ла фиеста	олар мерекеге дайындалады
nosotros nos divertimos mucho en la playa	носотрос нос дивьертимос мучу эн ла пляжа	біз жағажайда өте көңілді боламыз

Өзін-өзі етістіктерді қолдану ережелері

• Рефлексивті есімдіктің дұрыс таңдалуы: Субъектке байланысты рефлексивті есімдікті таңдау.

• Етістіктің дұрыс формасы: Етістіктің тұлғасын субъектке сәйкес өзгерту.

• Сөйлемнің құрылымы: Рефлексивті етістіктер сөйлемнің басында немесе соңында болуы мүмкін, бірақ олардың орны сөйлемнің мәніне байланысты.

Практикалық жаттығулар

Енді, біздің сабағымызда үйренгенімізді пысықтайық. Төмендегі жаттығуларды орындап, рефлексивті етістіктерді қолдануға машықтаныңыз.

Жаттығу 1

Төмендегі сөйлемдердегі рефлексивті етістікті дұрыс формасына өзгертіңіз:

1. (yo) ________ (lavar) las manos.

2. (tú) ________ (despertar) temprano.

3. (ella) ________ (maquillar) antes de la fiesta.

4. (nosotros) ________ (divertir) en el parque.

5. (vosotros) ________ (acostar) tarde.

Жаттығу 2

Сөйлемдерді аяқтаңыз, рефлексивті етістікті қолданып:

1. Yo ________ (levantar) a las seis.

2. Tú ________ (peinar) todos los días.

3. Él ________ (vestir) para la ocasión.

4. Nosotros ________ (preparar) la cena juntos.

5. Ellas ________ (duchar) después de hacer ejercicio.

Жаттығу 3

Келесі сөйлемдердің қазақша аудармасын жазыңыз:

1. Yo me siento cansado.

2. Tú te diviertes mucho en la fiesta.

3. Ella se despierta a las ocho.

4. Nosotros nos bañamos en el mar.

5. Ellos se visten rápido.

Жаттығу 4

Сөйлемдерді толықтырыңыз, рефлексивті етістікті қолданып:

1. (yo) ________ (acostar) temprano.

2. (tú) ________ (lavar) la cara.

3. (ella) ________ (preparar) para la reunión.

4. (nosotros) ________ (sentar) en la mesa.

5. (vosotros) ________ (despertar) con música.

Жаттығу 5

Төмендегі сөйлемдерді испанша аударыңыз:

1. Мен бүгін жуынуды жоспарлап отырмын.

2. Сен таңертең оянасың.

3. Ол кешке макияж жасайды.

4. Біз мерекеге дайындаламыз.

5. Олар жағажайда көңіл көтереді.

Жаттығу 6

Сөйлемдердегі қате рефлексивті етістіктерді табыңыз:

1. Él se juega en el parque.

2. Nosotros nos vestimos rápidamente.

3. Tú te sientes feliz en la fiesta.

4. Ellas se lavan las manos antes de comer.

5. Yo me divierto en la clase.

Жаттығу 7

Сөйлемдерді толықтырыңыз:

1. (yo) ________ (duchar) antes de trabajar.

2. (tú) ________ (acostar) después de la película.

3. (ella) ________ (peinar) el cabello.

4. (nosotros) ________ (lavar) los platos juntos.

5. (vosotros) ________ (despertar) a las siete.

Жаттығу 8

Келесі сөйлемдердің қайсысы дұрыс, қайсысы қате?:

1. Yo me visto rápidamente.

2. Tú te acuerdas de la tarea.

3. Ella se divierte en el trabajo.

4. Nosotros nos preparamos para el viaje.

5. Ellos se bañan en la piscina.

Жаттығу 9

Төмендегі сөйлемдерді аударыңыз:

1. Мен кешке оянамын.

2. Сендер жағажайда жуынатын боласыздар.

3. Ол тамақтанар алдында жуынады.

4. Біз кешке дайындаламыз.

5. Олар көңілді болады.

Жаттығу 10

Сөйлемдерді толықтырыңыз:

1. (yo) ________ (divertir) en la escuela.

2. (tú) ________ (maquillar) para la fiesta.

3. (ella) ________ (despertar) temprano.

4. (nosotros) ________ (lavar) la ropa.

5. (vosotros) ________ (acostar) pronto.

Жауаптар мен түсіндірулер

1. (мен) мен қолдарымды жуу.

2. (сен) сен ерте оянасың.

3. (ол) ол мерекеге макияж жасайды.

4. (біз) біз паркте көңіл көтереміз.

5. (сендер) сендер кешке жатасыңдар.

1. Мен алтыда тұрамын.

2. Сен шашыңды күн сайын тарап аласың.

3. Ол жағдайға киінеді.

4. Біз кешкі ас дайындаймыз.

5. Олар жүгіргеннен кейін жуынады.

1. Мен шаршаған сезімін білдіремін.

2. Сен мерекеде өте көңіл көтересің.

3. Ол сегізде оянады.

4. Біз теңізде жуынатын боламыз.

5. Олар тез киінеді.

1. (мен) жұмыс алдында жуынамын.

2. (сен) фильмнен кейін жатасың.

3. (ол) шашын тарап алады.

4. (біз) ыдыстарды бірге жуамыз.

5. (сендер) жетіде оянасыңдар.

1. Дұрыс: мен тез киінемін.

2. Дұрыс: сен тапсырманы еске аласың.

3. Дұрыс: ол жұмыста көңіл көтереді.

4. Дұрыс: біз саяхатқа дайындаламыз.

5. Дұрыс: олар бассейнде жуынатын болады.

1. Мен кешке оянамын.

2. Сендер жағажайда жуынатын боласыңдар.

3. Ол тамақтанар алдында жуынады.

4. Біз кешке дайындаламыз.

5. Олар көңілді болады.

1. (мен) мектепте көңіл көтеремін.

2. (сен) мерекеге макияж жасайсың.

3. (ол) ерте оянады.

4. (біз) киімді жуамыз.

5. (сендер) ерте жатасыңдар.

Курсты - испан тілі - 0-тен A1-ге

• Курсты таныту

  ---

Испан тіліне кірісу

• Испан алфавиті мен тәгіндегілері
• Сөйлемдер мен жыныстар
• Маңызды және ешқандайның жоқтығы маңызы
• Тақырыптық ережелер

  ---

Етістіктер

• Ені біткен етістіктер
• Сер және есте олар туралы
• Өзін-өзіне етістіктер

  ---

Сипаттандырулар

• Сипаттауларды сипаттау
• Көрсетулер

  ---

Ережелер

• Тікелей қатынастар ережелері
• Кеңейтімді қатынастар ережелері

  ---

Жиі қолайлы сөйлемдер және фразалар

• Қосымшаулар мен сәлемдесулер
• Сандар мен сан есеп
• Апта мен Айдары

  ---

Тамақ және ауызшарап

• Әдетте жеті азаматтық тағамдар
• Мейрамханада пайдаланушы ережелері

  ---

Саяхат және навигация-маршруттар

• Навигацияның бойынша жүргізу
• Үймелермен қатар пайдаланылатын сөздер

  ---

Испан тілін айтушы елдер

• Испания: Тарих мен Мәдениет
• Латын Америка: Тарих мен Мәдениет

  ---

Тойлар және мерекелер

• Мұраттық концерн: Еруланған адамдар тақырыбы
• Бес Май: Мереке туралы

  ---

Хиспан тарихы мерекелері

• Танымал гуманитарлар
• Музыкалық және әйел-тәтурлықтың Хиспан тамырындағы есімдері

Басқа сабақтар

• 0-нен A1-ке дейінгі курстар → Грамматика → Мүлікті және мұғалімдік артықшылықтар
• 0-ден A1-ге дейінгі курстар → Грамматика → Қазіргі уақыттағы шағылыс етіптері
• 0-dan A1-e Kursu → Qrammatika → Ser və Estar
• 0 to A1 Course → Grammar → Direct Object Pronouns
• 0-А1 Курстары → Грамматика → Алдын ала түйіншілері
• Курс от 0 до А1 → Грамматика → Описательные прилагательные
• Complete 0 to A1 Course → Грамматика → Испан алфавиті мен оң дәйектеу
• 0-А1 курстары → Грамматика → Көрсеткі атрибутылары
• 0-А1 курсы → Грамматика → Тақырыптық түйіндемелер
• 0-А1 курстары → Грамматика → Сан және жыныс
• 0 to A1 Course